Akut rinosinüzit

Özet

Akut rinosinüzit çoğunlukla klinik tanıdır; komplikasyonsuz olguda BT rutin tanı testi değildir. BT, orbital veya intrakraniyal yayılım şüphesinde sinüsleri, kemik sınırları ve komşu yumuşak dokuları birlikte göstererek acil komplikasyon haritalaması sağlar. Sinüs içi sıvı, opasifikasyon ve mukozal kalınlaşma tek başına bakteriyel nedeni kanıtlamaz. Orbital apse, kavernöz sinüs trombozu ya da intrakraniyal enfeksiyon atlanırsa görme ve nörolojik işlev tehdit edilebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesitlerde mukozal ödem, sinüs içi sıvı veya hava-sıvı ara yüzü; kemik algoritmasında duvar bütünlüğü değerlendirilir. İzole mukozal kalınlaşma akut bakteriyel enfeksiyona özgü değildir.

Kontrastlı

Orbital ya da intrakraniyal komplikasyon şüphesinde kontrastlı yumuşak doku görüntüleri subperiostal/orbital koleksiyonun çevresel boyanmasını, ekstra-sinüs inflamasyonu ve meningeal-parankimal yayılımı araştırır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Maksiller, frontal, etmoid veya sfenoid sinüste sıvı dansitesi ve değişen derecede opasifikasyon.
• Sinüs duvarına komşu düzgün mukozal kalınlaşma; bu görünüm tek başına etkeni ya da akutluğu belirlemez.
• Hava-sıvı seviyesi akut rinosinüzitte görülebilir; ancak tek başına etkeni, özellikle bakteriyel nedeni kanıtlamaz.
• Sıvı içindeki küçük hava kabarcıkları veya köpüklü sekresyon akut sinüs içeriğinde görülebilir, ancak özgül değildir.
• Ostiomeatal kompleks ya da frontal reses içindeki yumuşak doku, drenaj yolunu daraltabilir.
• Lamina papyracea boyunca ekstrasinüs yağ dokusunda kirlenme veya koleksiyon orbital yayılımı düşündürür.
• Düzensiz kemik yıkımı veya sinüs dışına uzanan infiltratif doku, basit akut rinosinüzit için atipiktir.

Normalde

Normal maksiller, frontal ve sfenoid sinüsler havalıdır; etmoid hücreler ince kemik septalarla ayrılır ve ostiomeatal kompleks açıktır. Aynı düzeyde karşı tarafla kıyaslarken hava-sıvı sınırını, mukozanın sinüs çevresinde ne kadar uzandığını ve lamina papyracea ile kafa tabanı dışındaki yağ planlarının temizliğini kontrol et.

Ayırıcı tanı

Kronik rinosinüzit

yaygın duvar sklerozu ve osteit, tek başına akut sıvı görünümünden çok uzun süreli hastalığı destekler.

Mukosel

genellikle düzgün sınırlı benign bir sinüs lezyonudur; kemik remodeling görülebilir ve içeriği kontrastlanmaz ya da yalnız çevresel boyanır.

Alerjik fungal rinosinüzit

merkezi hiperdens sekresyonlar ve sinüslerin genişleyip yeniden şekillenmesi görülebilir.

Sinonazal tümör

fokal kitle, düzensiz kemik destrüksiyonu veya sinüs dışına infiltrasyonla ayrılır.

Tuzaklar

• Soğuk algınlığı sırasında da BT'de sinüs mukozası kalınlaşabilir; bu bulgudan bakteriyel sinüzit sonucu çıkarma.
• Şüpheli hava-sıvı seviyesini ardışık kesitlerde doğrula; tek kesitte görülen hava-sıvı seviyesi tek başına özgül değildir.
• Kontrastsız sinüs BT'sinde görülen orbital yağ planı silinmesi apseyi dışlamaz; koleksiyon ve intrakraniyal yayılım klinik şüphede kontrastlı değerlendirme gerektirir.

Kendini dene

1. Ateş ve göz kapağı şişliği olan hastada etmoid hücreler opak; medial orbital duvar (lamina papyracea) ile periorbita arasında çevresel boyanan koleksiyon var. En olası komplikasyon nedir?

   • Subperiostal orbital apse
   • Mukosel
   • Nazolakrimal kanal kisti
   • Dermoid kist
   Cevabı göster

   Subperiostal orbital apse. Medial orbital duvar ile periorbita arasındaki koleksiyon subperiostal apseyi destekler; orbital yağ içindeki koleksiyon orbital apse olarak değerlendirilir. Mukosel ise sinüs içinde ekspansil içerik oluşturur.

2. Üst solunum yolu yakınması olan kişide yalnız ince mukozal kalınlaşma var; sinüsler havalı ve kemik sağlam. BT neyi kanıtlamaz?

   • Bakteriyel etkeni
   • Mukozal ödemi
   • Sinüs havalanmasını
   • Kemik bütünlüğünü
   Cevabı göster

   Bakteriyel etkeni. Mukozal kalınlaşma viral hastalıkta ve belirtisiz kişilerde de görülebilir, bakteriyel nedeni saptamaz. Hava içeriği ve kemik konturu görüntüde doğrudan değerlendirilebilir.

İlgili konular

• Kronik rinosinüzit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 6 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Acute Rhinosinusitis: Rapid Evidence Reviewaafp.org
2. Can Diffusion-Weighted Imaging Serve as an Imaging Biomarker for Acute Bacterial Rhinosinusitis?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Nontraumatic Pediatric Head and Neck Emergencies: Resource for On-Call Radiologistspubs.rsna.org
4. Surgical multidisciplinary approach of orbital complications of sinonasal inflammatory disorderspdfs.semanticscholar.org
5. ESR Modern eBook 10: Head and Neck Imagingmyesr.org
6. Pre-FESS Imaging of Paranasal Sinuses and Nasal Cavity: Using Multi-detector Computed Tomography in Understanding Normal Anatomy and Anatomical Variations: Tips and Trickspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Computed Tomography Evaluation of Unilateral Chronic Maxillary Sinusitis With Osteitisjournals.sagepub.com
8. Clinical characteristics and treatment of unilateral allergic fungal rhinosinusitis: a retrospective case series and literature reviewfrontiersin.org
9. Sinonasal Tumors: What the Multidisciplinary Cancer Care Board Wants to Knowpubs.rsna.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.