Kronik rinosinüzit

Özet

Kronik rinosinüzit tanısı, 12 haftadan uzun süren belirtilerle birlikte muayene ve/veya BT'de objektif inflamasyon gösterilmesine dayanır; BT bulguları klinik bağlamdan bağımsız tanı koydurmaz. Kontrastsız ince kesit BT, hastalık yükünü, tıkalı ostiumları, cerrahi açıdan önemli anatomiyi ve kronik kemik yanıtını haritalar. Mukozal kalınlaşma ile sinüs opasifikasyonunun dağılımı kadar kemik sklerozu ve yeniden şekillenme de hastalık sürecini anlamaya yardım eder. Tek taraflı kitle, destrüksiyon veya komşu yapılara uzanım yalnız kronik inflamasyon varsayılırsa tümör ya da invaziv hastalık gözden kaçabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Koronal ve aksiyel ince kesit kemik algoritması mukozal opasifikasyonun sinüslere göre dağılımını, ostiomeatal kompleksleri, drenaj reseslerini, sinüs duvarı kalınlaşması/sklerozunu ve cerrahi anatomik varyantları gösterir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Maksiller, frontal, sfenoid ve ön/arka etmoid sinüslerde farklı derecelerde mukozal kalınlaşma veya kısmi/tam opasifikasyon görülebilir.
• Unsinat çıkıntısı ve infundibulum çevresindeki yumuşak doku ostiomeatal kompleksi tıkayabilir.
• Frontal reses, sfenoetmoidal reses veya sfenoid ostium düzeyinde daralma ve sekresyon retansiyonu.
• Uzun süreli inflamasyonla ilişkili kemik remodelingi, maksiller ya da sfenoid sinüs duvarında kalınlaşma ve skleroz (osteit) şeklinde görülebilir.
• Sinonazal polipoziste etmoid septalar ve medial orbital duvar incelip yer değiştirebilir; orta konka kemik bölümünde kısalma (truncation) görülebilir.
• Polipoid mukoza orta meatusları ve nazal kaviteyi doldurabilir; yaygın nazal polipozis çoğu kez bilateral dağılır.
• Konka bülloza, paradoks orta konka, büyük Haller hücreleri ve septum deviasyonu drenaj anatomisini etkileyebilir; bu varyantların görülmesi tek başına tıkanma veya kronik rinosinüzit anlamına gelmez.

Ölçütler ve sınıflamalar

Lund–Mackay BT skoru

Her sinüs bölgesi 0–2; ostiomeatal kompleks her taraf için 0 veya 2; toplam 0–24

Normalde

Normalde her sinüs havalıdır; etmoid septalar ince, sinüs duvarları kesintisiz ve ostiomeatal kompleks ile frontal reses açıktır. Sağ ve sol sinüs opasifikasyonunu ayrı ayrı karşılaştır. Ardından maksiller ve sfenoid duvarlarda skleroz/kalınlaşma ile ince etmoid lamellerde itilme veya incelme olup olmadığına bak.

Ayırıcı tanı

Akut rinosinüzitte mukozal opasifikasyon görülebilir; bu BT bulgusu tek başına viral-bakteriyel ayrımını ya da klinik süreyi belirlemez, kemik sklerozu kronik remodelingi düşündürebilir.

Alerjik fungal rinosinüzitte birden çok sinüste hiperdens eozinofilik müsin ve sinüs ekspansiyonu/remodelingi görülebilir; hiperdens içerik tek başına tanı koydurmaz.

Mukosel

tek sinüste ekspansil homojen içerik, duvar incelmesi ve komşu anatomiyi itme ile öne çıkar.

Sinonazal neoplazi

tek taraflı fokal kitle ve destrüktif kemik değişikliği yaygın inflamatuvar örüntüye uymaz.

Tuzaklar

• BT'de mukozal kalınlaşma klinik yakınmaların şiddetiyle bire bir örtüşmez; skoru hastanın belirtilerinin yerine kullanma.
• Önceki endoskopik cerrahi sonrası doğal ostiumlar ve kemik sınırlar değişmiştir; ameliyat boşluğunu hastalıkla karıştırmamak için ameliyat öyküsü ve karşı tarafı dikkate al.
• Kronik osteit genellikle düzgün duvar kalınlaşması ve skleroz yapar; düzensiz kortikal yıkım eşlik ediyorsa yalnız inflamasyona bağlama.

Kendini dene

1. Uzun süreli tıkanıklıkta sinüs duvarı kalın ve sklerotik; karşı taraf kemiği ince ve havalı. Duvar değişikliği neyi gösterir?

   • Kronik osteit
   • Akut sıvı seviyesi
   • Polipoid yumuşak doku
   • Retansiyon kisti
   Cevabı göster

   Kronik osteit. Sinüs duvarında kalınlaşma ve skleroz kronik osteit/remodeling ile uyumludur. Diğer seçenekler sekresyon, polipoid mukoza veya duvara bağlı kistik lezyon gibi ayrı sinüs içi bulgulardır.

2. Birden çok sinüste heterojen/hiperdens müsin benzeri içerik, sinüs ekspansiyonu ve nazal polipozis birlikte izleniyor. En olası eşlik eden hastalık örüntüsü hangisi?

   • Alerjik fungal rinosinüzit
   • Akut viral rinosinüzit
   • Mukosel
   • Osteom
   Cevabı göster

   Alerjik fungal rinosinüzit. Birden çok sinüste polipoid mukoza ile dağılmış hiperdens içerik alerjik fungal rinosinüziti düşündürür; sinüs ekspansiyonu ve kemik remodelingi tanıyı destekler, ancak hiperdens içerik tek başına tanı koydurmaz. Tek sinüsü tamamen doldurup genişleten lezyon ise mukosele daha çok uyar.

İlgili konular

• Akut rinosinüzit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Clinical Practice Guideline: Adult Sinusitis Updateaao-hnsfjournals.onlinelibrary.wiley.com
2. Imaging of chronic rhinosinusitis with nasal polyps in the era of biological therapiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Flying through congested airspaces: imaging of chronic rhinosinusitislink.springer.com
4. Bone Changes in Chronic Rhinosinusitis: Pathological or Physiological?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Staging in rhinosinusitis (Lund–Mackay, 1993)rhinologyjournal.com
6. The Preoperative Sinus CT: Avoiding a “CLOSE” Call with Surgical Complicationspubs.rsna.org
7. Anatomical Variations in Nasal Cavities and Paranasal Sinuses on Computed Tomography in Chronic Rhinosinusitis: Implications for Diagnosis and Treatmentlink.springer.com
8. Pre-FESS Imaging of Paranasal Sinuses and Nasal Cavity: Using Multi-detector Computed Tomography (MDCT) in Understanding Normal Anatomy and Anatomical Variations: Tips and Trickslink.springer.com
9. Computed Tomography and Anatomical Findings Encountered During Revision Endoscopic Sinus Surgerysynapse.koreamed.org
10. Appropriateness criteria | Sinonasal Diseaseradiologyinfo.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.