Sinüzite bağlı kavernöz sinüs trombozu

Özet

Kavernöz sinüs trombozu çoğunlukla sinüzit veya yüz/orbita enfeksiyonundan venöz yolla yayılır; daha seyrek olarak enfeksiyon dışı nedenlerle de gelişebilir ve kraniyal sinirleri ya da görmeyi tehdit eder. Kontrastlı BT’de kavernöz sinüsün genişlemesi, lateral duvarının dışbükeyleşmesi ve asimetrik dolum defekti aranır; eşlik ediyorsa superior oftalmik ven genişlemesi veya trombozu da değerlendirilir. Kontrastlı BT sinüzit odağını ve venöz komplikasyon bulgularını gösterebilir; erken tromboz BT’de belirsiz olabilir ve kuşku sürerse MR venografi ek değerlendirme sağlar. Kavernöz sinüs trombozu karşı göze ilerleyebilen orbital konjesyon ve kraniyal nöropatiye, ayrıca intrakraniyal komplikasyonlara ve ölüme yol açabilen yaşamı tehdit eden bir tablodur.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız BT çoğu kez normal olabilir; kavernöz sinüs trombüsü doğrudan seçilmeyebilir.

Venöz tanısal

İntravenöz kontrastlı gecikmiş seride kavernöz sinüs genişlemesi, lateral duvar dışbükeyliği ve heterojen/asimetrik dolum kusurları aranır; superior oftalmik ven genişlemesi veya trombozu eşlik edebilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Tek kavernöz sinüste karşı tarafa göre asimetri veya genişleme, özellikle dışbükey kontur ya da dolum defekti eşlik ediyorsa şüpheli bulgudur.
• Kavernöz sinüsün normal içbükey lateral sınırının düzleşmesi veya dışbükeyleşmesi.
• Kontrastlı incelemede kavernöz sinüs içinde heterojen veya asimetrik dolum defekti.
• Superior oftalmik venin genişlemesi ve lümeninde olası trombotik dolum defekti.
• Orbital venöz konjesyona eşlik eden postseptal yağ ödemi, proptozis veya ekstraoküler kas şişliği.
• Sfenoid ya da etmoid sinüs opasifikasyonu; olası enfeksiyon odağı.
• İki taraflı kavernöz sinüs ve orbital venöz değişiklikleri, karşılıklı venöz bağlantılar boyunca yayılımı düşündürür.

Ölçütler ve sınıflamalar

Chandler orbital komplikasyon sınıflaması

Evre I preseptal selülit; II orbital selülit; III subperiostal apse; IV orbital apse; V kavernöz sinüs trombozudur. Bu, orbital komplikasyonların sınıflamasıdır; kavernöz sinüs trombozu anatomik olarak intrakraniyal bir komplikasyondur.

Normalde

Normal kavernöz sinüsler uygun kontrastlı BT’de çoğunlukla simetrik ve homojen kontrastlanır; doğal asimetride lateral kontur düz veya içbükey kalabilir. Lateral duvarın dışbükeyleşmesi ve dolum defekti patolojik tutulum kuşkusunu artırır.

Ayırıcı tanı

Kavernöz sinüs asimetrisi doğal varyant olabilir. Kontrastlanma yeterli ve iki taraf arasında benzerse lateral konturun düz ya da içbükey olması varyantı destekler; dışbükeylik veya dolum defekti ise lezyonu düşündürür.

Kavernöz sinüs menenjiyomu genellikle solid ve homojen kontrastlanan doku olarak görülür; kavernöz ICA’yı sarıp daraltabilir ve trombozdan ayrılmasına yardımcı olur.

Karotiko-kavernöz fistül

geniş superior oftalmik ven ve orbital konjesyon yapabilir; arteriyel fazda erken kavernöz sinüs dolumu destekler.

Kavernöz sinüs tümörlerinde yumuşak doku kitlesi ve kontrastlanan solid bileşen görülebilir; lezyonun kontrastlanma biçimi trombozdan ayrımda değerlendirilir.

Orbital selülitte postseptal yağda inflamasyon ve ödem görülebilir; kavernöz sinüs bulguları da varsa eşlik eden tromboz veya başka bir kavernöz sinüs patolojisi araştırılmalıdır.

Tuzaklar

• Kavernöz sinüsün tek taraflı dolum defektini, yeterli venöz kontrastlanma olmadan tromboz kabul etme; bolus zamanlaması ve karşı taraf görünümü önemlidir.
• Superior oftalmik ven genişlemesini tek başına tromboz sayma; fistül ve başka venöz konjesyon nedenleri de bu görünümü yapabilir.
• Negatif BT'yi erken trombozu dışlayan inceleme olarak yorumlama; kuşku sürüyorsa MR ve venöz görüntüleme daha duyarlı olabilir.

Kendini dene

1. Sfenoid sinüzitli hastada kontrastlı venöz faz BT’de kavernöz sinüs içinde dolum defekti ve geniş superior oftalmik ven var; arteriyel fazda erken kavernöz sinüs dolumu izlenmiyor. En olası komplikasyon nedir?

   • Karotiko-kavernöz fistül
   • Kavernöz sinüs trombozu
   • Orbital selülit
   • Optik nörit
   Cevabı göster

   Kavernöz sinüs trombozu. Sinüzit odağıyla birlikte kavernöz sinüs dolum defekti ve oftalmik ven genişlemesi trombozu destekler. Fistülde arteriyel fazda erken venöz dolum beklenir.

2. Başka bir olguda kavernöz sinüs geniş ve superior oftalmik ven belirgin, ancak arteriyel fazda sinüs erken doluyor. Hangi tanı öne çıkar?

   • Septik tromboz
   • Karotiko-kavernöz fistül
   • Subperiostal apse
   • Sfenoid mukosel
   Cevabı göster

   Karotiko-kavernöz fistül. Arteriyel fazda kavernöz sinüsün erken kontrastlanması arteriyovenöz şantı, özellikle karotiko-kavernöz fistülü düşündürür; trombüs venöz fazda dolum defekti şeklindedir.

İlgili konular

• Sinüzite bağlı orbital selülit
• Sinüzite bağlı intrakraniyal enfeksiyon

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 23 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. High risk and low prevalence diseases: Cavernous sinus thrombosisemergencymed.org.il
2. Traversing the cavern: radiological manifestations of cavernous sinus pathologieslink.springer.com
3. Imaging Spectrum of Cavernous Sinus Lesions with Histopathologic Correlationpubs.rsna.org
4. Surgical multidisciplinary approach of orbital complications of sinonasal inflammatory disordersold.actaitalica.it
5. Surgical multidisciplinary approach of orbital complications of sinonasal inflammatory disorders - PubMedpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. High risk and low prevalence diseases: Cavernous sinus thrombosissciencedirect.com
7. Traumatic carotid-cavernous fistula: A case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.