Özet
Sinüs enfeksiyonu, özellikle frontal sinüzit, kemik duvarından doğrudan veya venöz yolla yayılıp epidural/subdural ampiyem, menenjit, serebrit ya da beyin apsesine neden olabilir. Kontrastlı sinüs ve beyin BT’si sinüs opasifikasyonu, kemik erozyonu, ekstraaksiyel koleksiyon ve kitle etkisini hızla haritalar. Küçük ekstraaksiyel ampiyem, erken serebrit ve menenjeal tutulum BT'de silik kalabilir; intrakraniyal kuşku sürüyorsa kontrastlı MR daha duyarlı tamamlayıcı incelemedir. İntrakraniyal enfeksiyon nöbet, fokal nörolojik bulgu ve bilinç değişikliği gibi bulgularla görülebilir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız
- Kontrastsız beyin ve kemik pencerelerinde frontal sinüs opasifikasyonu, arka tabula erozyonu, ekstraaksiyel koleksiyon atenüasyonu, parankimal ödem ve kitle etkisi aranır; normal ya da silik bulgulu BT, erken ampiyem ve menenjeal yayılımı dışlamaz.
- Kontrastlı tanısal
- İV kontrast sonrası yumuşak doku penceresinde epidural ya da subdural koleksiyon çevresindeki periferik/menenjeal kontrastlanma ile frontal parankimdeki apsenin sinüs odağıyla anatomik ilişkisi değerlendirilir.
Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Subdural (G 200 / M 75), Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Frontal sinüs veya frontoetmoid hücrelerde opasifikasyon görülebilir; arka sinüs duvarı ile intrakraniyal koleksiyonların anatomik ilişkisini izleyin.
- Frontal sinüs arka tabulasındaki erozyon veya defekt doğrudan yayılımla uyumludur; kemik defekti olmasa da kapakçıksız diploik venler yoluyla intrakraniyal enfeksiyon gelişebilir.
- İç tabula ile dura arasındaki, suturlarla sınırlı bikonveks koleksiyon epidural ampiyem lehinedir.
- Beyin yüzeyini izleyen hilal biçimli koleksiyon suturları aşabilir ve falx/tentoriumla sınırlıdır; frontal sinüzitte falxı geçmeden onun boyunca uzanması subdural ampiyem lehinedir.
- Kontrastlı incelemede ampiyem çevresinde periferik kontrastlanma görülebilir; komşu frontal lobda ödem eşlik edebilir.
- Frontal parankimde sınırları belirsiz hipodens odak serebriti düşündürür; çevresel kontrastlanan merkezî sıvı koleksiyonu ve çevre ödemi organize apseyle uyumludur.
- Ventrikül basısı, orta hat itilmesi ve komşu sulkusların silinmesi eşlik eden kitle etkisini gösterir.
Normalde
Normal frontal sinüs havalanmıştır ve hava atenüasyonundadır; arka tabulanın kortikal sınırı kesintisizdir; frontal lob yüzeyinde ekstraaksiyel koleksiyon görülmez. Karşı tarafla aynı düzeyde sulkus genişliği, ventrikül konturu ve parankim atenüasyonu karşılaştırılarak kitle etkisi aranır.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin normal bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0849; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Epidural hematom
- kontrastsız BT'de lentiform/bikonveks görünümlü olabilir; paranasal sinüzite bağlı gelişen spontan epidural hematom ile epidural apse birlikteliği tanımlanmıştır; sinüs odağı, kemik erozyonu ve koleksiyon çevresindeki kontrastlanma ampiyem lehine değerlendirilir.
- Subdural hematom
- hilal biçimli görünüm ampiyemle örtüşebilir; akut kanın atenüasyonu ve MR’da difüzyon kısıtlanmasının varlığı/yokluğu ayrımda yardımcıdır.
- Steril subdural efüzyon/higroma
- subdural ampiyeme benzer yerleşebilir; difüzyon kısıtlamasının ve belirgin çevresel kontrastlanmanın olmaması steril sıvıyı destekler.
- Beyin apsesi
- frontal lob parankimi içinde, yani intraaksiyel yerleşir; epidural/subdural ampiyem ise ekstraaksiyel aralıklardadır.
Tuzaklar
- Kontrastsız BT’de koleksiyon seçilmemesi erken ampiyemi dışlamaz; kuşku sürüyorsa kontrastlı MR’da DWI ve meningeal/parankimal yayılımı değerlendirin.
- Lentiform şekil tek başına epidural ampiyem tanısı koydurmaz; koleksiyonun kemik-dura yerleşimi, atenüasyonu ve kontrastlanması birlikte değerlendirilir.
- Arka tabula sağlam olsa bile venöz yayılımla intrakraniyal enfeksiyon gelişebilir; kemik penceresini ekstraaksiyel alanların yerine kullanmayın.
- Menenjeal tutulum BT'de silik kalabilir; menenjit yalnız BT görünümüyle dışlanamaz.
Kendini dene
Frontal sinüzitli hastada iç tabula komşuluğunda dışbükey, çevresel kontrastlanan koleksiyon görülüyor. En olası tanı hangisidir?
Cevabı göster
Epidural ampiyem. Kemik ile dura arasındaki koleksiyon epidural aralıktadır; subdural ampiyem dura ile araknoid arasında, beyin apsesi ise parankim içindedir.
Frontal sinüzit ve nörolojik kötüleşme var; ilk kontrastsız BT’de belirgin koleksiyon yok. En uygun yorum ve sonraki görüntüleme yaklaşımı hangisidir?
Cevabı göster
Erken ampiyem veya serebrit dışlanmaz; kontrastlı beyin MR ile değerlendirme tamamlanmalıdır.. Erken ampiyem veya serebrit kontrastsız BT’de silik kalabilir. Klinik kuşku sürüyorsa kontrastlı BT ve özellikle DWI içeren beyin MR ile değerlendirme tamamlanır; negatif ilk BT enfeksiyonu dışlamaz.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Imaging findings of the orbital and intracranial complications of acute bacterial rhinosinusitislink.springer.com
- Complications of frontal sinusitis. Bibliographic reviewscielo.isciii.es
- Common infectious diseases of the central nervous system—clinical features and imaging characteristicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Management Strategy of Intracranial Complications of Sinusitis: Our Experience and Review of the Literaturepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging review of the anterior skull basejournals.sagepub.com
- Intracranial and Orbital Complications of Sinusitis: A Review of Rhinologic and Multidisciplinary Management Principlesjournals.sagepub.com
- Frontal Sinus - MeSHncbi.nlm.nih.gov
- Bacterial orbital cellulitis - A review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pott's puffy tumor: A comprehensive review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical management of civilian gunshot wounds to the head.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Emergency radiologic approach to sinus disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Not quite Pott's puffy tumour.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Current Trends in Sinonasal Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging in Sinonasal Inflammatory Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Frontal sinus fracture management: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute rhinosinusitis in adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomical variations of the torcular Herophili: macroscopic study and clinical aspects.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ACR Appropriateness Criteria ® Sinusitis-Child.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multiple Cerebrovascular Complications due to Sphenoid Sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pott's Puffy Tumor: Intracranial Extension Not Requiring Neurosurgical Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pott Puffy Tumor Caused by Dental Infection: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Neurological Complications of Acute and Chronic Sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Simultaneous treatment of intracranial complications of paranasal sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fatal orbital cellulitis with intracranial complications: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Giant frontal sinus osteoma and its potential consequences: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic resonance imaging in COVID-19-associated acute invasive fungal rhinosinusitis - Diagnosis and beyond.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinogenic intracranial empyema in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Otogenic intracranial complications: a review of 28 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hollow screws: a diagnostic tool for intracranial empyema.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- First-line treatment of malignant glioma with carmustine implants followed by concomitant radiochemotherapy: a multicenter experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Brain abscess secondary to a dental infection in an 11-year-old child: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic and Therapeutic Challenges of Concurrent Intracranial Hemorrhage and Cerebral Venous Thrombosis in a Patient With Acute Lymphoblastic Leukemia: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Twelve-year-old girl with intracranial epidural abscess and sphenoiditis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case report of frontal spontaneous epidural hematoma associated with cranial osteomyelitis and epidural abscess due to paranasal sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Abducens Nerve Neuropraxia due to Acute Bacterial Rhinosinusitis: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pneumocephalus Without Visible Fracture Preceding Subdural Empyema: A Delayed Emergency Department Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Volumetric study in the development of paranasal sinuses by CT imaging in Asian: a pilot study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Three-dimensional reconstruction of King Henri IV's paranasal sinuses and mastoid cells.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessment of pneumatization of the paranasal sinuses: a comprehensive and validated metric.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Can ocular ultrasound predict intracranial hypertension? A pilot diagnostic accuracy evaluation in a UK emergency department.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroradiological Correlates of Abnormal Pupillary Light Reflex Findings Among Patients in the Neuroscience Intensive Care Unit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contrast-enhanced Reformatted MR Images for Preoperative Assessment of the Bridging Veins of the Skull Base.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anomalies of the clivus of interest in dental practice: A systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroimaging and neurologic findings in COVID-19 and other coronavirus infections: A systematic review in 116 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.