Özet
Lamina papyracea, etmoid hücreleri orbitadan ayıran ince medial orbital duvardır; sınırlı bir kemik açıklığında orbital yağ etmoid hücrelere doğru bombeleşebilir. Bulguyu tanımak özellikle endonazal cerrahi planlamasında önemlidir ve inflamasyon, tümör, travma ya da cerrahiye bağlı kemik kaybından ayrılmalıdır. Kontrastsız ince kesit sinüs BT'si (MSCT), ince kemik yapılarının ve kemik süreksizliğinin değerlendirilmesinde temel incelemedir. Dehisansın invaziv süreç sanılması yanlış yorum ve cerrahi risk doğurabilir, gerçek orbital yayılımın gözden kaçması ise komplikasyonu saklayabilir.
Okuma sırası
- Lamina papyracea. Koronal kesitte orbita ile etmoid hava hücreleri arasındaki ince kemik sınırı bul ve ön etmoid boyunca takip et.
- Medial orbital duvar. Fokal kesintiyi komşu kesitlerde ve aksiyel düzlemde yeniden kontrol et; tek seviyeli parsiyel hacim görüntüsünü gerçek defektten ayır.
- Ekstrakonal orbital yağ. Kemik açıklığından etmoid hücreye uzanan yağ dokusunu göster ve karşı taraftaki orbital yağ sınırıyla kıyasla.
- Etmoid hücreler ve orbita. Son olarak etmoid opasifikasyonunu, orbital yağ çizgilenmesini, medial rektus konumunu ve travmatik ya da postoperatif değişikliği ara.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Aksiyel ve koronal kesitlerde lamina papyracea boyunca fokal kemik süreksizliğini ve orbital yağın etmoid hava hücresi içine doğru yer değiştirmesini gösterir; yaygın etmoid opasifikasyon veya yağda inflamatuvar kirlenme eşlik etmediğinde izole kemik varyantı desteklenir.
- Kemik algoritması tanısal
- İnce kemik rekonstrüksiyonunda medial orbital duvardaki açıklığın kenarları, komşu lamina devamlılığı ve varsa kırık basamağı ayırt edilir; yağın etmoid tarafa protrüzyonu yumuşak doku penceresinde eşleştirilir.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Lamina papyracea üzerinde fokal kemik açıklığı aksiyel ve koronal kesitlerde doğrulanır.
- Ekstrakonal orbital yağ açıklıktan etmoid hava hücresine doğru uzanabilir.
- Medial rektus kası dehisans içine eşlik ederek yer değiştirebilir; kas sınırını orbita boyunca izle.
- İzole varyantta komşu yağ planlarında çizgilenme ve sinüs içi infiltratif yumuşak doku beklenmez.
- Düzgün, eski konturlu defekt gelişimsel olabilir; akut travmada kırık hattı, basamak ve çevre yumuşak doku şişliği aranır.
- Etmoid sinüzit, orbital sellülit veya kitle eşlik ediyorsa kemik açıklığından ayrı bir yayılım değerlendirmesi gerekir.
Normalde
Normalde lamina papyracea etmoid hava hücreleri ile orbital yağ arasında ince fakat kesintisiz kortikal bir çizgi oluşturur; orbital yağ etmoid hücre lümenine geçmez. Aynı koronal ve aksiyel düzeyde iki tarafın kemik çizgisini ve yağ sınırını karşılaştır; tek taraflı defektin kenarını komşu kesitlerde doğrula ve çevre yağın temiz olup olmadığına bak.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0849; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Medial orbital duvar kırığı
- akut travma, keskin kırık hattı, kemik basamağı ve orbital içerikte eşlikçi yer değiştirme olabilir.
- Etmoid kaynaklı orbital sellülit
- lamina komşuluğunda yaygın yumuşak doku dansitesi ve orbital yağda inflamatuvar çizgilenme görülür.
- Sinonazal tümör
- kitle, düzensiz kemik destrüksiyonu ve komşu anatomik boşluklara infiltratif uzanım oluşturabilir.
- Orbital psödotümör veya kitle
- yumuşak doku orbitada merkezlenir ve etmoid hücreye uzanım gösterebilir.
- Cerrahi sonrası medial duvar açıklığı
- işlem öyküsüyle uyumlu kemik çıkarımı ve eşlik eden postoperatif değişiklikler bulunur.
Tuzaklar
- Orbital yağın etmoid hücreye bombeleşmesini sinüzite bağlı invazyon sanma; kemik kenarını, yağ planlarını ve sinüs mukozasını birlikte incele.
- Tek bir kesitte görünmeyen ince kemik hattını kesin dehisans kabul etme; ortogonal kesitlerde süreklilik kaybı aranmalıdır.
- Travma veya cerrahi öyküsü olan hastada her defekti konjenital varyant olarak etiketleme; kırık çizgisi ve işlem sahasıyla ilişkisini denetle.
Kendini dene
Etmoid hücreye uzanan orbital yağ ve fokal lamina papyracea açıklığı var; komşu yağ planı temiz. En uygun yorum hangisidir?
Cevabı göster
İzole lamina papyracea dehisansı. Fokal kemik açıklığı ve yağ protrüzyonu, infiltratif çevre değişiklikleri yoksa dehisansı destekler. Sellülitte orbital yağ kirlenir; tümörde yumuşak doku kitlesi, hematomda travma ilişkili kan yoğunluğu aranır.
Yüz travması sonrası medial orbital duvarda keskin kemik basamağı ve etmoid içine kas yer değiştirmesi var. Dehisans için hangi ayırıcı önceliklidir?
Cevabı göster
Lamina papyracea kırığı. Travma öyküsü varsa lamina papyracea açıklığının kırıkla ilişkili olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer seçenekler sinonazal anatomik varyantlardır ve medial orbital duvar travmasını açıklamaz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 2 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Flying through congested airspaces: imaging of chronic rhinosinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Multidetector CT of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses Variations in 73 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Evaluation of lamina papyracea dehiscence with paranasal computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiographic Findings and Clinical Correlates in Pediatric Periorbital Infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Improving paranasal sinus computed tomography reporting prior to functional endoscopic sinus surgery - an ENT-UK panel perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Transient Orbital Compartment Syndrome Caused by Spontaneous Lamina Papyracea Dehiscence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Analysis of the Lamina Papyracea Dehiscence Based on Computed Tomography Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recurrent periorbital cellulitis associated with rhinosinusitis in children: Characteristics, course of disease, and management paradigm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic Orbital Emphysema Following Blunt Trauma and Nose Blowing.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Valsalva-Induced Orbital and Subcutaneous Periorbital Emphysema Secondary to Lamina Papyracea Dehiscence: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomical variations of lamina papyracea, internal carotid artery, and optic canal dehiscence and protrusion: a computed tomography retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The association between sinonasal anatomical variants and the laterality of orbital complications in pediatric acute rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgeon versus radiologist: an inter-rater reliability analysis of the CLOSE checklist for preoperative CT sinus assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Dehiscence of the lamina papyracea].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Characteristics of Dehiscence of Lamina Papyracea Found on Computed Tomography Before Orbital and Endoscopic Endonasal Surgeries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rare Diseases of the Orbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comprehensive review on endonasal endoscopic sinus surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comprehensive review on rhino-neurosurgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comparative Imaging of Allergic Fungal Sinusitis With Orbital and Intracranial Extension: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Small ethmoid mucocele with intracranial extension associated with fibrous dysplasia: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Improving CT Sinus Reporting for Endoscopic Sinus Surgery Using the CLOSE Criteria: A Quality Improvement Project.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Black Fungus and beyond: COVID-19 associated infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic resonance imaging in rhino-orbital-cerebral mucormycosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Critical infections in the head and neck: A pictorial review of acute presentations and complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spotlight on the pediatric eye: a pictorial review of orbital anatomy and congenital orbital pathologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging review of the anterior skull base.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic resonance imaging of optic nerve.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Critical anatomical variants in preoperative computed tomography of paranasal sinuses in a tertiary care center: a cross-sectional study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Combined Interhemispheric and Endoscopic Endonasal Resection of a Rare Olfactory Schwannoma with Preservation of Olfactory Function.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Retrospective Study of Imaging of Invasive Rhino-Orbital-Cerebral Mucormycosis in the COVID-19 Pandemic in a Tertiary Care Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Post-COVID-19 Related Rhinocerebral Mucormycosis in Bulgaria: A Report of Three Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomical Step-by-Step Dissection of Complex Skull Base Approaches for Trainees: Endoscopic Endonasal Approach to the Orbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MR imaging spectrum in COVID associated Rhino-Orbito-Cerebral mucormycosis with special emphasis on intracranial disease and impact on patient prognosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical Anatomy in Orbital Fractures: A Surgeons Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Frontal Sinus and Frontal Recess: Anatomical, Radiological and Surgical Concepts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Can imaging suggest the aetiology in skull base osteomyelitis? A systematic literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging characteristics and clinical correlations of orbital infections in pediatric sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rhinosinusitis: Evidence and experience - 2024.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Intraoperative Fabrication of PMMA Patient-Specific Enophthalmos Wedges and Onlays for Post-Traumatic OZC Reconstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International Olympic Committee (IOC) consensus paper on sports-related ophthalmology issues in elite sports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The stand-alone Ayurveda treatment for the management of COVID-associated mucormycosis (CAM): a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Occult medial orbital wall trapdoor fracture inducing recurrent rhinogenic intraorbital abscess in a pediatric patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diffuse Large B-Cell Lymphoma of the Ethmoid Sinus With Orbital Invasion: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinonasal osteosarcoma of the ethmoid bone with decade-later recurrence presenting as early orbital apex syndrome: an 18-year case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bone destruction of orbital wall in idiopathic orbital inflammatory pseudotumor: does it always imply malignancy?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Relevance and Potential Role of Orbital Fat in Inflammatory Orbital Diseases: Implications for Diagnosis and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinonasal schwannoma masquerading as an IgG4-related nasal mass.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Endoscopic ipsilateral mononostril transethmoidal removal of an orbital apex cavernous hemangioma: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital clock concept: A novel anatomical zoning system for endoscopic vs. external orbital approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Occult recurrence of sinonasal inverted papilloma masked by a mucocele: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic oculomotor nerve palsy treated with transnasal endoscopic decompression through the optic strut.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- What's that smell? A pictorial review of the olfactory pathways and imaging assessment of the myriad pathologies that can affect them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Iatrogenic Injury to Medial Rectus After Endoscopic Sinus Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Danger points, complications and medico-legal aspects in endoscopic sinus surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Optimized imaging of the midface and orbits.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pediatric orbital fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of skull base tumours.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Endoscopic Management of a Rare Pediatric Fronto-Ethmoidal Mucocele With Orbital Involvement: Navigating Surgical Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Computed Tomography Findings in Pathology-Confirmed Rhino-Orbital Mucormycosis During the COVID-19 Era: A Retrospective Cross-Sectional Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Craniofacial Ossifying Fibromas in Children: Clinical Variability and Surgical Outcomes in a Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- PET/CT Imaging in Treatment Planning and Surveillance of Sinonasal Neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Frontal Mucopyocoele Presenting With Recurrent Periorbital Cellulitis: A Delayed Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.
