Sinüzite bağlı subperiostal orbital apse

Özet

Etmoid sinüzit, lamina papyraceayı aşarak orbital kemik ile periorbita arasında irin birikmesine neden olabilir; koleksiyon çoğunlukla medial ekstrakonal orbitadadır. Kontrastlı ince kesit BT, koleksiyonun periost altındaki yerini, boyut ve uzanımını, komşu kas ve glob üzerindeki etkisini gösterir. Lentiform koleksiyonun medial orbital duvara yaslanması, yaygın orbital selülit veya orbital yağ içindeki apseden ayrımı sağlar. Bası, optik sinir etkilenmesi ya da kavernöz sinüs ve intrakraniyal yayılımın gözden kaçması görmeyi ve yaşamı tehdit edebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız kemik pencerede etmoid hücre opasifikasyonu ve lamina papyracea değerlendirilir; komplike sinüzitte kontrastlı BT, orbital ve intrakraniyal yumuşak dokunun ileri değerlendirmesinde ise kontrastlı MR kullanılır.

Kontrastlı tanısal

Kontrastlı koronal/aksiyel orbital seride medial orbital duvar ile periorbita arasında lentiform sıvı dansiteli koleksiyon, olası çevresel kontrastlanma ve komşu ekstrakonal yağ inflamasyonu görülür.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Medial orbital duvar boyunca uzanan, kemik konturuna paralel lentiform ekstrakonal koleksiyon.
• Koleksiyonun lamina papyracea ile orbital içerik arasında, periost altında yerleşmesi.
• Kontrastlı BT'de subperiostal apse, kemik ile periorbita arasında yerleşimli, çevresinde kontrastlanma izlenen lentiform sıvı koleksiyonu olarak görünür.
• Medial orbital duvar koleksiyonu medial rektusa bası yapabilir; komşu orbital yapılardaki kitle etkisi koleksiyonun uzanımına göre değerlendirilir.
• Komşu etmoid hücrelerde opasifikasyon; bazen maksiller veya frontal sinüslerde eşlik eden sinüzit.
• Koleksiyon çevresindeki ekstrakonal yağda çizgilenme, eşlik eden orbital inflamasyonla uyumludur; tek başına apseyi kanıtlamaz.
• Orbital apeks, optik sinir kanalı ve kavernöz sinüs yönünde devam eden inflamasyon ileri yayılımı düşündürür.

Ölçütler ve sınıflamalar

Chandler orbital komplikasyon sınıflaması

Klasik Chandler sınıflaması orbital yayılımı beş aşamada tanımlar: I preseptal selülit, II orbital selülit, III subperiostal apse, IV orbital apse, V kavernöz sinüs trombozu. Bu dosyanın konusu III. aşamadır; Chandler sınıflaması enfeksiyonun orbital ve komşu yapılardaki yayılımını basamaklar halinde özetler.

Normalde

Normal medial orbitada lamina papyracea ile orbital yağ arasında lentiform yumuşak doku aralığı bulunmaz; medial rektus ve glob iki tarafta benzer konumdadır. Etkilenen tarafta kemik boyunca biriken koleksiyonun uzun eksenini, kas/glob deplasmanını ve karşı tarafın temiz ekstrakonal yağını karşılaştır.

Ayırıcı tanı

Orbital selülit

temel görünüm orbital yağda yaygın inflamatuvar çizgilenmedir; sınırlı periost altı koleksiyon varsa subperiostal apse de eşlik edebilir.

Orbital apse

koleksiyon periost altında değil orbital yağ kompartımanının içindedir.

Subperiostal hematom

travma veya cerrahi öyküsüyle birlikte düşünülür ve görüntülemede apseyi taklit edebilir; sinüzit bulguları ayırıcı değerlendirmede yardımcıdır.

Lakrimal kese kaynaklı kistik enfeksiyon (dakriyosistit/mukopiyosel)

inferomedial ve preseptal lakrimal kese merkezlidir; kemik boyunca uzanan subperiostal koleksiyondan konumu ve kese ile bağlantısıyla ayrılır.

Dermoid kist

genellikle iyi sınırlı, yağ dansiteli ve çoğunlukla superotemporal yerleşimli gelişimsel lezyondur; rüptür veya ikincil enfeksiyon çevre inflamasyonuna yol açabilir.

Tuzaklar

• Lamina papyraceada belirgin kırık hattı aramakla koleksiyonu kaçırma; enfeksiyon küçük dehisanslardan veya etmoidal foraminalar boyunca yayılabilir.
• Medial rektus çevresinde her yumuşak doku yoğunluğunu apse diye adlandırma; koleksiyonun periost-kemik düzlemindeki lentiform şekli ve sınırı aranmalıdır.
• Tanıda apsenin kesin kanıtı için halka şeklindeki kontrastlanmanın her zaman görülmesi gerekmez; koleksiyonun anatomiye uyumlu lentiform şekli ve yerleşimi de tanıyı destekler.

Kendini dene

1. Etmoid sinüzitli çocukta lamina papyracea boyunca medial duvarı izleyen lentiform koleksiyon ve medial rektus basısı görülüyor. Tanı nedir?

   • Orbital selülit
   • Subperiostal orbital apse
   • Orbital apse
   • Preseptal selülit
   Cevabı göster

   Subperiostal orbital apse. Kemiğe yaslanan periost altı koleksiyon subperiostal apsedir. Orbital apse koleksiyonu orbital içerik içinde, orbital selülit ise apse oluşmadan orbital dokularda inflamasyonla tanımlanır.

2. Kontrastlı BT koronal kesitte etmoid sinüs komşuluğunda kemik yüzeyine paralel lentiform, çevresi kontrastlanmış sıvı odağı görülüyor. Tanı en olası nedir?

   • Preseptal selülit
   • Subperiostal apse
   • Orbital apse
   • Dermoid kist
   Cevabı göster

   Subperiostal apse. Koronal kesitte kemik yüzeyine paralel lentiform, genellikle halkan şeklinde kontrastlanan sıvı odağı subperiostal apsenin tipik görüntüleme bulgusudur.

İlgili konular

• Sinüzite bağlı orbital selülit
• Sinüzite bağlı kavernöz sinüs trombozu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
2. Practical Approach to Orbital Lesions by Anatomic Compartmentspubs.rsna.org
3. Imaging characteristics and clinical correlations of orbital infections in pediatric sinusitislink.springer.com
4. Surgical multidisciplinary approach of orbital complications of sinonasal inflammatory disorderspdfs.semanticscholar.org
5. Orbital Cellulitispdfs.semanticscholar.org
6. Orbital masses: a review of CT imaging characteristicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. A Rare Case of Giant Dacryocystomucopyocelejcdr.net
8. Early surgical intervention for orbital complications of pediatric acute rhinosinusitis: outcomes and algorithmic approachpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Bilateral Cavernous Sinus Thrombosis and Clival Osteomyelitis Complicating Pediatric Otitis Mediapmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insightspmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Rapidly Progressive Orbital Mucopyocele Mimicking Pre-septal Cellulitis: A Diagnostic Challenge With Sight-Threatening Implicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Cost comparison between surgical and conservative management for pediatric sinogenic subperiosteal abscesses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. [Orbital complications of sinusitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Dimension of subperiosteal orbital abscess as an indication for surgical management in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Pediatric intraorbital wooden foreign body mimicking an orbital mass: Delayed diagnosis and imaging considerations on MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Bilateral Cavernous Sinus Thrombosis and Clival Osteomyelitis Complicating Pediatric Otitis Media.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Orbital lymphangioma mimicking cellulitis: Diagnostic contribution of MRI and successful management with bleomycin sclerotherapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Multidisciplinary Simultaneous Drainage of Sinonasal and Intracranial Infections for Pediatric Rhinogenic Subdural Abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Early surgical intervention for orbital complications of pediatric acute rhinosinusitis: outcomes and algorithmic approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.