Odontojenik derin yüz boşluğu apsesi

Özet

Odontojenik enfeksiyon, diş kaynaklı inflamasyonun bukkal, çiğneme veya ağız tabanı boşluklarına yayılarak selülit ya da sınırlı apse oluşturmasıyla görülebilir. IV kontrastlı BT enfeksiyonun anatomik yayılımını ve koleksiyonları ortaya koymaya, hava yolu ile mediastinal etkileri incelemeye yardımcı olur; diş dolgusu artefaktları ağız boşluğu ve komşu yumuşak dokuların değerlendirilmesini güçleştirebilir. Parafaringeal uzanım hava yolu basısı ve mediastinal yayılımla ilişkili olabilir; görüntü alanına giren derin boşluklar ve hava yolu bulguları raporda tanımlanmalıdır.

Faz ve pencere

Kontrastlı yumuşak doku tanısal

Kontrastlı yumuşak doku serisinde apse lehine merkezî düşük atenüasyon, çevresel kontrastlanma ve bazen gaz görülebilir; bu bulgular selülitle örtüşebildiğinden tek başına kesin tanı koydurmaz. Çiğneme, bukkal, sublingual ve submandibular boşluklar ile farinks ve hava yolu ilişkisi yayılım açısından değerlendirilir.

Kemik algoritması tanısal

Kemik serisinde kaynak dişin periapikal odağı, alveoler kortikal çıkış ve eşlik eden mandibular destrüksiyon araştırılır; apse kapsülünün değerlendirmesinde yumuşak doku serisi esas alınır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Kas veya fasiyal boşluk içinde merkezî düşük atenüasyonlu, yuvarlak ya da düzensiz koleksiyon apse lehine bir bulgudur; tek başına kesin tanı koydurmaz.
• Koleksiyon çevresinde değişken kalınlıkta kontrastlanan duvar ve komşu yağ dokuda çizgilenme görülebilir; bu morfoloji selülitle örtüşebilir.
• Masseter, medial/lateral pterigoid kasları veya temporal boşluk tutulabilir; komşu çiğneme boşlukları da etkilenebilir.
• Ağız tabanı koleksiyonu mylohiyoid kas, dil ve komşu sublingual ya da submandibular boşluklarla ilişkili olabilir.
• Koleksiyon içinde gaz görülebilir; yakın dönem diş çekimi veya girişimi ve eşlik eden bulgularla birlikte yorumlanmalıdır.
• Kaynak dişin periapikal odağıyla ilişkili alveoler kortikal açıklık veya osteoliz odontojenik kaynağı destekler.
• Orofaringeal hava kolonunda itilme ya da daralma ve görüntü alanına giren derin boyun boşluklarına uzanım değerlendirilmelidir.

Normalde

Karşılaştırmada kaslarda fokal büyüme, yağ dokuda çizgilenme ve fasiyal planlarda kontrastlanma olup olmadığını değerlendir. Koleksiyonun merkezî atenüasyonunu, duvar kontrastlanmasını ve hava kolonuna yaptığı etkiyi karşı tarafın boşluk anatomisiyle kıyasla.

Ayırıcı tanı

Selülit/flegmon

yaygın yağ dokusu inflamasyonu ve fasiyal plan kontrastlanması görülebilir; ayrı bir sıvı koleksiyonu seçilmeyebilir, ancak BT morfolojisi apseyle örtüşebilir.

Ağız tabanı dermoid/epidermoid kisti

bu yerleşimde ayırıcı tanıdadır; dermoid kistte yağ globülleri tipik bir görüntüleme ipucu olabilir.

Süpüratif lenfadenit

nodal zincir içinde, merkezî likefaksiyon nekrozu içeren lenf düğümü şeklinde görülebilir; nodal dağılım değerlendirilmelidir.

Sialadenit

bezde büyüme ve heterojen kontrastlanma; obstrüksiyonda kanal genişlemesi veya taş görülebilir.

Tuzaklar

• Halka tarzı kontrastlanma tek başına irin kanıtı değildir; yoğun ödemli flegmon da benzer görünür ve morfolojik ölçütler örtüşebilir.
• Diş restorasyonlarına bağlı ışın sertleşmesi artefaktı, ağız boşluğu ve çevre yumuşak dokulardaki patolojiyi örtebilir; şüpheli odağı ardışık kesitlerde, farklı düzlemlerde ve kemik ile yumuşak doku pencerelerinde incelemek gerekir.
• Komplike olmayan diş çekiminin ilk günlerinde sokette gaz ile komşu dokularda kalınlaşma ve çizgilenme görülebilir; gazı işlem zamanı ve dağılımıyla birlikte değerlendir.
• Derin boyun enfeksiyonu mediastene uzanabilir; görüntü alanına girmeyen mediastinal bölüm bu incelemeyle değerlendirilemez.

Kendini dene

1. Mandibular molar apeksindeki osteolizden alveoler korteksi aşarak submandibular boşlukta merkezî düşük atenüasyonlu ve çevresel kontrastlanan koleksiyona uzanan süreç en iyi hangi tanıyla açıklanır?

   • Derin boşluk apsesi
   • Ranula
   • Maksiller sinüs retansiyon kisti
   • Mandibular sekestr
   Cevabı göster

   Derin boşluk apsesi. Merkezî düşük atenüasyon ve çevresel kontrastlanma odontojenik apseyi destekler; BT morfolojisi apse ile selülit arasında örtüşebileceğinden kaynak dişle ve korteks dışına uzanımla birlikte yorumlanır. Ranula sublingual ya da minör tükürük bezlerinden kaynaklanan mukus retansiyon kistidir; maksiller sinüs retansiyon kisti sinüs içi yerleşimlidir ve sekestr nekrotik kemik parçasıdır.

2. Ağız tabanındaki odontojenik koleksiyonda dil yukarı itilmiş ve orofaringeal hava kolonu incelmiş. Raporun kritik anatomik bulgusu hangisidir?

   • Hava yolu basısı
   • Maksiller sinüs tutulumu
   • Kondil erozyonu
   • Nazal septum deviasyonu
   Cevabı göster

   Hava yolu basısı. Dil elevasyonu ile hava kolonu daralması koleksiyonun hava yoluna etkisini gösterir. Diğer seçenekler bu kesitteki acil anatomik tehdidi ifade etmez.

İlgili konular

• Odontojenik selülit ve flegmon
• Mandibular odontojenik osteomiyelit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Diagnostic accuracy of contrast-enhanced CT for neck abscesses: A systematic review and meta-analysis of positive predictive valuejournals.plos.org
2. Odontogenic Inflammatory Processes of Head and Neck in Computed Tomography Examinationsruj.uj.edu.pl
3. Dental Emergencies: A Practical Guide to the Diagnosis and Management of Common Dental Emergenciesgeiselmed.dartmouth.edu
4. Imaging of the sublingual and submandibular spaceslink.springer.com
5. Imaging of sialadenitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Computed tomography imaging of acute neck inflammatory processeswjgnet.com
7. Imaging Findings, Complications, and Mimics after Common and Advanced Dental Procedurespubs.rsna.org
8. Retrospective Imaging Study of Submandibular Space Infectionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Diffuse Large B-Cell Lymphoma Presenting as an Infiltrative Masticator Space Lesion Mimicking Inflammatory Disease: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Facial Cellulitis Mimicking Ludwig’s Angina in a Patient with Chronic Myelogenous Leukemia on Dasatinib Therapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Sepsis in the Setting of Bilateral Submandibular Abscesses: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Odontogenic, atypical skull-base osteomyelitis: diagnostic pitfalls and therapeutic insights—a case report and mini-reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Disseminated necrotic mediastinitis spread from odontogenic abscess: our experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Retrospective Imaging Study of Submandibular Space Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Predictors of Severe Course in Odontogenic Cervicofacial Infections: A Prospective Multicenter Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. ESR Essentials: acute infections of the head and neck-practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Managing the Difficult Airway in Adults with Life-Threatening Cervical Infections: A Scoping Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. A Medico-Legal Dilemma in Emergency Airway Management in a Rapidly Progressive Parapharyngeal Space Abscess: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Individualized multidisciplinary management of severe odontogenic deep neck infections with and without descending necrotizing mediastinitis: a report of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Pneumomediastinum After Third Molar Surgery: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Dental Procedure-Related Emphysema: A Scoping Review of Clinical Presentation, Anatomical Distribution, Management, and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Cone-Beam Computed Tomography Imaging of Primary Non-Hodgkin Lymphoma of the Jaws: A 6-Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. How Clinical and Radiological Findings in Chronic Mandibular Osteomyelitis Do Not Always Correlate: Diagnostic Dilemmas in Dental-Related Bone Inflammations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Advanced Maxillary Squamous Cell Carcinoma With Extension to the Infratemporal Fossa Masquerading as Extensive Osteomyelitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Impact of Infratemporal Fossa Clearance on Survival in Advanced Buccal Mucosa Cancers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Masked invaders: A case series on uncommon manifestations of extrapulmonary tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. An update on trismus: etiology, diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. A Pattern-based Imaging Approach to Pediatric Jaw Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Chemical and Radiation-Associated Jaw Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Anatomical and Technical Considerations of CT-Guided C1-C2 Lateral Joint Injections: Technique, Pitfalls, and Risks.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Dual-energy CT in head and neck applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Advances in Bone Joint Imaging-Metal Artifact Reduction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Cervicofacial cellulitis in HIV-positive patients: Two case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Metagenomic next-generation sequencing-guided management of descending mediastinitis and empyema caused by Segatella baroniae: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Successful Nonsurgical Resolution of Descending Necrotizing Mediastinitis: A Case-Based Illustration of Clinical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Ultrasound-Guided Transoral Drainage of a Challenging Parapharyngeal Abscess: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. The Role of the Mylohyoid Line in the Spread of Mandibular Odontogenic Deep Neck Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Global Burden of Deep Neck Space Abscesses: Epidemiology, Challenges, and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Necrotising fasciitis of the neck, chest and abdomen arising from odontogenic Ludwig's angina in a healthy young adult.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Extensive Odontogenic Deep Neck Infection Complicated by Necrotizing Fasciitis and Bilateral Mastitis: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Facial Cellulitis Mimicking Ludwig's Angina in a Patient with Chronic Myelogenous Leukemia on Dasatinib Therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Diffuse Large B-Cell Lymphoma Presenting as an Infiltrative Masticator Space Lesion Mimicking Inflammatory Disease: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Orofacial fascial space abscess disguised as temporomandibular disorder: a report of 3 cases and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Imaging of the Infratemporal Fossa: a Comprehensive Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Metal Artifact Reduction in Oral Cavity MDCT Using Dental Overlays and the O-MAR Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Investigation of the effect of using cavity disinfectant on microleakage in composite restorations by micro-CT analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. The effects of different implant crown restorative materials on the detection of proximal caries of adjacent teeth in cone-beam computed tomography (CBCT) scans using various machines, metal artifact-reduction (MAR) algorithm, and exposure protocols.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Navigating the Airway Maze: Challenges and Strategies in Deep Neck Space Infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Parasitic colloid cyst: A diagnostic dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Granulicatella adiacens Causing a Parapharyngeal Abscess in a 10-Month-Old Infant: A Rare-Case Report and Literature Review of Deep Neck Infections (DNIs) in Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. onlinelibrary.wiley.comonlinelibrary.wiley.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.