Parasellar anevrizma: kritik taklitçi

Özet

Sellar ve parasellar anevrizmalar, özellikle kavernöz ICA veya kominikan arterler kökenli olanlar, suprasellar-parasellar kitleleri ve PitNET’i taklit edebilir. Anevrizmalarda tromboz veya kalsifikasyona bağlı kontrastsız BT hiperdensitesi görülebilir ve bu durum kitle benzeri görünüm verebilir; vasküler kökenin doğrulanması için CTA/MRA gereklidir. BTA veya MRA patent lümenin kaynak arterle ilişkisini gösterebilir; parsiyel trombozda kese yalnızca kısmen opaklaşabilir. Sellar bölgede yerleşen anevrizmalar PitNET’i taklit edebileceğinden, yanlış tanınan damar lezyonlarına yönelik cerrahi girişimler sırasında ölümcül kanama bildirilmiştir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız BT’de anevrizma duvarında kalsifikasyon veya tromboza bağlı hiperdensite görülebilir; ancak lezyonun damar kökenini ayırt etmek için vasküler görüntüleme (BTA/MRA) gereklidir. Bu faz tek başına lezyonun damar kökenini göstermez.

BTA tanısal

BTA’da anevrizmanın patent lümeni opaklaşır ve kese boynunun kaynak arterle bağlantısı multiplanar kesitlerde değerlendirilebilir; kısmi tromboz varsa kontrastlanan bölüm kese içinde sınırlı kalabilir. Damar devamlılığı ve opaklaşan lümenin kese içindeki seyri anevrizma değerlendirmesine katkı sağlar.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400), Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• Parasellar anevrizmada kese boynunun kavernöz ICA veya ilgili arter dalıyla anatomik devamlılığı
• BTA’da anevrizmanın patent lümeninin arteriyel kontrastla opaklaşması ve kaynak damarla ilişkisinin gösterilebilmesi
• Kısmi trombozda kese içindeki patent lümen kontrastla opaklaşırken tromboze bölüm opaklaşmaz; bu iki bileşen yan yana izlenerek heterojen görünüme yol açar.
• Anevrizma duvarında rim, mural veya çevresel kalsifikasyon bulunabilmesi
• Kavernöz ICA anevrizmasının kavernöz sinüs veya parasellar bölgede yerleşerek sellar kitleyi taklit edebilmesi
• Anevrizma rüptürüne subaraknoid kanama eşlik edebilmesi

Normalde

Kavernöz ICA kavernöz sinüs içinde seyreder; sella iki yanında izlenen arterlerin kalibresi ve seyri karşılaştırılır. BTA veya MRA’da şüpheli kesenin patent lümeninin ICA ya da ilgili dalla bağlantısı ve anevrizma boynu incelenir.

Ayırıcı tanı

PitNET makroadenomu

sella merkezli kitle sellayı genişletip damarları yer değiştirebilir; arter lümeniyle devam eden sakküler kese PitNET özelliği değildir.

Kavernöz sinüs meningiomu

sinüs dokusuna yayılarak kavernöz ICA’yı daraltabilir; anevrizma boynunun arterle devamlılığı gösterilmez.

Kavernöz sinüs venöz malformasyonu

sinüs içinde genişleyip ICA’yı sarabilir; yavaş santripedal kontrast dolumu arteriyel anevrizma lümeninden farklıdır.

Rathke yarığı kisti

hipofiz içinde veya üstünde kistik sellar lezyondur; kaynak arterle devamlılığı bulunmaz.

Hipofiz metastazı

bilinen kanser öyküsü, arka hipofiz veya infundibulum tutulumu ya da sap kalınlaşması varsa ayırıcı tanıda düşünülür.

Tuzaklar

• Parsiyel trombozlu anevrizmalar kitle taklidi yapabilir; MRG'de periferik hipointensite ve merkezi izointensite gibi heterojen sinyal dağılımı ile vasküler görüntülemede trombusun varlığı ayırıcı tanıda önemlidir.
• Duvar kalsifikasyonu tek başına anevrizma tanısı koydurmaz; anevrizmayı değerlendirmede patent lümenin kaynak arterle ilişkisi aranır.
• Rutin kontrastlı kafa BT’sinde sellar lezyon görülmesi damar kökenini tek başına göstermez; BTA veya MRA arter-kitle ilişkisini daha doğrudan ortaya koyar.
• PitNET ile serebral anevrizma aynı hastada birlikte bulunabilir; birinin görülmesi diğerini dışlamaz.

Kendini dene

1. Sellar kenardaki kitle BTA’da kısmen kontrastlanıyor; opak bölüm kavernöz ICA ile devam ediyor, geri kalan kısım dolmuyor. En olası tanı nedir?

   • Kısmi tromboze anevrizma
   • PitNET makroadenomu
   • Kavernöz meningiom
   • Rathke yarığı kisti
   Cevabı göster

   Kısmi tromboze anevrizma. Kavernöz ICA ile opak kese arasında devamlılık ve kesenin yalnızca bir bölümünün opaklaşması kısmi trombozlu anevrizmayı destekler. PitNET ve meningiom sellar veya parasellar yumuşak doku kitleleridir; Rathke kisti kistik lezyondur ve hiçbiri kaynak arter lümeniyle devamlılık göstermez.

2. Kontrastsız BT’de sellar odak çevresinde kavisli kalsifikasyon görülüyor. Anevrizma taklitçisini en iyi doğrulayacak bulgu hangisidir?

   • BTA’da patent kese boynunun kaynak arterle devamlılığı
   • Sellar tabanda kemik remodelingi
   • Kontrastsız BT’de duvar kalsifikasyonunun bulunmaması
   • Kitle etkisine bağlı optik kiazma basısı
   Cevabı göster

   BTA’da patent kese boynunun kaynak arterle devamlılığı. BTA’da patent anevrizma lümeninin kaynak arterle ve kese boynuyla devamlı gösterilmesi tanıyı doğrular. Sellar remodelingi ve kiazma basısı kitle etkisini gösterir, damar kökenini değil; kalsifikasyonun bulunmaması anevrizmayı dışlamaz.

İlgili konular

• Hipofiz makroadenomu (PitNET)
• Hipofiz metastazı

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 35 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging of pituitary tumors: an update with the 5th WHO Classifications—part 2. Neoplasms other than PitNET and tumor-mimicking lesionslink.springer.com
2. Neoplasms and tumor-like lesions of the sellar region: imaging findings with correlation to pathology and 2021 WHO classificationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Bilateral Cavernous Carotid Aneurysms: Atypical Presentation of a Rare Cause of Mass Effect. A Case Report and a Review of the Literaturefrontiersin.org
4. Multidisciplinary Management of Pituitary Apoplexyonlinelibrary.wiley.com
5. Unusual Presentation of Hypopituitarism Caused by Internal Carotid Artery Aneurysmpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Coexistence of Intracranial Aneurysm and Pituitary Adenoma: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. A Clival Mass Posing a Diagnostic Challenge: Pituitary Adenoma With Rathke Cleft Cyst Mimicking Chordomapmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Multimodal imaging in neuro-ophthalmologypmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Spontaneous thrombosis and calcification of giant cavernous carotid artery aneurysm: A rare case and management insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Interobserver reliability of computed tomography angiography in the assessment of ruptured intracranial aneurysm and impact on patient management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. The Great Pretender in the Sella: A Rare Doughnut-Shaped Partially Thrombosed Internal Carotid Artery Aneurysm Mimicking Pituitary Macroadenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Postoperative Pituitary MRI Findings in Acromegaly: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pediatric chiasmatic cavernoma hemorrhage: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Atypical teratoid/rhabdoid tumor presenting with subarachnoid and intraventricular hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. An institutional experience in applying quality improvement measures to pituitary surgery: clinical and resource implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. "Small ghost aneurysm": delayed visualization of a ruptured thrombosed nonbranching M2 aneurysm with pathological and hemodynamic correlation. Illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Aneurysm of a Supra-Articular Branch of the Popliteal Artery Mimicking a Soft-Tissue Sarcoma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Incidental left gastric artery aneurysm during adrenal mass evaluation treated with endovascular coil embolization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Anatomy of a Rescue: Explantation and Reconstruction After Complex Endovascular Aortic Repair-A Systematic Review of Case Reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Computed Tomography Radiomic Signatures Associated With Neutrophil Extracellular Trap Enrichment and First-Pass Outcome in Ischemic Stroke Thrombi.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Endovascular Parent Artery Reconstruction for Ruptured Intracranial Blister Aneurysms: Demonstrating Safety and Efficacy After Early Flow Diversion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Unusual Presentation of Hypopituitarism Caused by Internal Carotid Artery Aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. A Clival Mass Posing a Diagnostic Challenge: Pituitary Adenoma With Rathke Cleft Cyst Mimicking Chordoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Dual impact of flow diverters on ischemic and hemorrhagic outcomes in vertebral artery dissecting aneurysms presenting with ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.