Gezici dalakta pedikül torsiyonu

Özet

Uzun, gevşek pedikülle taşınan gezici dalakta arter ve venin kendi çevresinde dönmesi önce venöz dönüşü bozar, ardından parankimal perfüzyon kaybına ilerleyebilir. Kontrastlı BT torsiyonun girdap biçimli damar-yağ görünümünü, dalak yer değiştirmesini ve konjesyon ya da enfarkt alanlarını aynı incelemede ortaya koyar. Torsiyon ilerledikçe venöz konjesyonu arteriyel akım azalması, parankimal iskemi ve enfarkt izleyebilir; pankreas kuyruğu da torsiyona katılabilir.. Bu nedenle ektopik dalağın varlığını saptadıktan sonra hilustan çıkan damarların yönünü ve parankimin canlılığını adım adım değerlendirin.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz kontrastlı BT'de uzun pedikül içindeki splenik damarlar ve çevre yağın hilus çevresinde helezon biçiminde kıvrılması whirl işaretini oluşturur. Konjesyonda dalak büyümüş ve heterojen boyanabilir; ileri iskemi/enfarktta parankim kısmen veya tamamen kontrastlanmaz, periferik kapsüler boyanma korunabilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Whirl işareti — splenik arter-ven ve çevre yağın ektopik dalak hilusunda girdap/sarmal görünümü.
• Ektopik dalak — olağan sol üst kadran yatağında dalak yokken dalak biçimli parankim abdomenin başka bir bölgesinde, sıklıkla alt abdomen veya pelviste yer alır.
• Venöz konjesyon — azalmış venöz dönüşe bağlı dalak büyümesi ve pedikül çevresinde ödem ya da yağ kirlenmesi görülebilir.
• Azalmış ya da yok kontrastlanma — torsiyonun şiddetine göre dalak parankimi kısmen veya bütünüyle perfüzyon kaybeder.
• Dalak enfarktı — periferden hilusa uzanan kama biçimli kontrastlanmayan alanlar segmental damar etkilenmesini gösterir.
• Kapsüler rim işareti — yaygın parankim enfarktında ince periferik kapsüler kontrastlanma korunabilir.
• Serbest sıvı ve çevre yağ kirlenmesi — hilus çevresindeki inflamatuvar değişiklik veya ileri iskemiye eşlik edebilir.
• Komşu organın eşlik eden torsiyonu — pankreas kuyruğunun birlikte burulması görülebilir.

Normalde

Normal dalak intraperitoneal sol üst kadranda yer alır; splenik damarlar pankreasın üstünden ilerleyerek splenorenal ligaman içinden dalağa girer.. Olağan dalak yatağında organ varlığını ve portal venöz fazda parankimin homojen kontrastlanmasını karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Dalak enfarktı

kama biçimli kontrastlanmayan parankim alanı vardır, fakat pedikül girdabı ve ektopik yerleşim eşlik etmeyebilir.

Splenik ven trombozu

hiperdens splenik ven trombozu düşündürebilir; hilus merkezli damar girdabı eşlik ediyorsa pedikül torsiyonu da değerlendirilir.

Mezenterik whirl işareti

ince bağırsak mezenteri ve SMA/SMV çevresinde döner; ektopik dalak hilusu merkezli splenik pedikül dönüşünden farklıdır.

Dalak apsesi

düşük atenüasyonlu kavite ve çevresel kontrastlanma gösterebilir; damar pedikülünde girdap oluşturmaz.

Aksesuar dalak

olağan dalaktan ayrı nodüler ek splenik doku görülür; bu bulgu tek başına ana dalak pedikülünün torsiyonunu göstermez.

Tuzaklar

• Whirl işaretini tek başına mezenterik volvulus saymayın; girdabın merkezinin splenik hilus ve uzamış splenik pedikül olup olmadığını izleyin.
• Ektopik dalağın hâlâ boyanması torsiyonu dışlamaz; kısmi veya aralıklı torsiyonda perfüzyon korunurken pedikül kıvrılmış olabilir.
• Erken veya aralıklı torsiyonda splenik kan akımı korunabilir veya parankimde geçici perfüzyon heterojenitesi görülebilir; bu nedenle pediküldeki girdap işaretini ve portal venöz fazdaki parankim kontrastlanmasını birlikte değerlendirin.
• Tam enfarktlı dalakta ince kapsüler kontrastlanma, sağlam parankim sanılabilir; boyanmayan iç parankim hacmini ayrıca tarif edin.

Kendini dene

1. Pelviste büyümüş dalak çevresindeki splenik damarlar helezon biçiminde dönmüş ve parankim kontrastlanmıyor. En olası tanı nedir?

   • Pedikül torsiyonu
   • Dalak lenfoması
   • Splenik apse
   • Aksesuar dalak
   Cevabı göster

   Pedikül torsiyonu. Ektopik dalak, hilus merkezli damar girdabı ve perfüzyon kaybı birlikte pedikül torsiyonunu gösterir. Lenfoma dalakta bir veya daha çok nodüler lezyonla görülebilir; apse kavite ve periferik duvar kontrastlanması gösterebilir; aksesuar dalak ana dalaktan ayrı küçük bir splenik doku nodülüdür.

2. Dalağın periferinde hilusa yönelen kama biçimli kontrast kaybı var, fakat pedikül kıvrımı görülmüyor. Bu parankim bulgusunun adı nedir?

   • Segmental enfarkt
   • Subkapsüler hematom
   • Dalak hemanjiomu
   • Splenik psödoanevrizma
   Cevabı göster

   Segmental enfarkt. Hilusa yönelen kama biçimli hipokontrastlanma segmental dalak enfarktı için tipiktir. Subkapsüler hematom kapsül altında koleksiyon; hemanjiom vasküler nodül; psödoanevrizma arteriyel kontrastlanan damar odağıdır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 11 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging Features of Uncommon Entities That Manifest with Torsionpubs.rsna.org
2. Wandering spleen combined with pedicle torsion and splenic infarction: a rare case report and literature reviewfrontiersin.org
3. Spectrum of Heterotopic and Ectopic Splenic Conditionspubs.rsna.org
4. Imaging findings of splenic emergencies: a pictorial reviewlink.springer.com
5. Computed tomography of the spleen: how to interpret the hypodense lesionlink.springer.com
6. Laparoscopic Splenectomy for a Completely Infarcted Wandering Spleen After Prolonged Positional Abdominal Pain: A Case Report and Focused Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Splenic Torsion in a 16-Year-Old Female With a Wandering Spleen: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Ectopic splenic volvulus and infarction: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Intermittent Torsion of a Wandering Spleen: A Case of Recurrent Acute Abdominal Painpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Wandering spleenpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Torsion of wandering spleen: radiological findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Wandering spleen: a surgical enigma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. [Acute abdomen based on a wandering spleen].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Wandering spleen with horseshoe kidney a rare occurrence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Splenic Torsion From a Wandering Spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. [A case report of wandering spleen].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Wandering spleen: 'presentation in adolescent with high thrombotic risk'.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Wandering spleen with volvulus of pancreas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Torsion of wandering spleen involving the pancreatic tail.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. [Torsion of wandering spleen in a teenager: about a case].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Torsion of the wandering spleen as an abdominal emergency: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Torsion of a wandering spleen: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Wandering spleen with splenic torsion in a toddler: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Intermittent Torsion of a Wandering Spleen: A Case of Recurrent Acute Abdominal Pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Splenectomy vs. splenopexy and analysis of wandering spleen management across age groups: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. The enigmatic wandering spleen: managing three cases in a tertiary setting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Torsion and Rupture of a Wandering Pelvic Accessory Spleen Associated with Essential Thrombocythemia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Ectopic splenic volvulus and infarction: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Pelvic Wandering Spleen Mimicking an Ovarian Germ Cell Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.