İskemik ince barsak hasarı ve infarkt

Özet

İskemik ince barsak hasarı, arteriyel giriş azalması, venöz çıkış engeli veya düşük akımla gelişebilir; infarkt, duvar hasarının transmural ve geri dönüşsüz hale gelmesidir. BT anjiyografi damar nedenini araştırırken portal venöz faz barsak duvarı perfüzyonunu, ödemi ve mezenterik eşlikçileri gösterir. Duvarın az kontrastlanması en doğrudan BT bulgusudur; kalınlaşma, pnömatozis ve portal venöz gaz hasarın bağlamını ve ilerlemesini destekler, fakat izole pnömatozis tek başına infarkt tanısı koydurmaz. İskemi ilerleyerek geri dönüşsüz barsak nekrozu ve sepsise yol açabilir; BT'de damar bulguları ile barsak duvarı ve mezenter bulguları birlikte değerlendirilmelidir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Duvar içi kanama veya hiperdens damar trombüsü görülebilir; pnömatozis ve damar kalsifikasyonları da belirlenir, ancak canlılık değerlendirilmez.

Arteriyel (BT anjiyografi) faz tanısal

Arteriyel fazda SMA ve dallarında oklüzyon veya darlık araştırılır; NOMI'de ana arterde mekanik oklüzyon olmaksızın mezenterik vazospazm görülebilir.

Portal venöz faz tanısal

Duvar kontrastlanma kaybı veya belirgin asimetri, segmental duvar incelmesi ya da ödemli hedef görünümü izlenir. Mukoza hiper-kontrastlanması reperfüzyon veya venöz konjesyonda olabilir; SMV dolum defekti venöz fazda aranır; pnömatozis, portomezenterik gaz, mezenterik sıvı ve serbest hava da taranır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Anjiyo (G 600 / M 150), Akciğer (G 1500 / M -600), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• İskemik segmentte komşu canlı anslara göre mural kontrastlanmanın belirgin azalması veya kaybolması; en doğrudan perfüzyon anormalliği
• Transmural arteriyel hasarda duvarın incelip düzleşmesi; venöz çıkış engelinde daha kalın, ödemli ve katmanlı duvar
• Submukozal ödem nedeniyle hedef/halo görünümü; kontrastlanan mukoza ve dış duvar katmanları arasında düşük atenüasyonlu halka
• Reperfüzyon sonrasında BT bulguları venöz iskemiye benzer olabilir; bu nedenle duvar kontrastlanması normal perfüzyonun tek başına kanıtı sayılmamalıdır.
• Duvar içindeki kistik ya da çizgisel gaz ve mezenterik dallardan portal vene uzanan dallı gaz
• Etkilenen ansı besleyen SMA dalında emboli/tromboz veya SMV'de dolum defekti; damar patolojisinin duvar alanıyla anatomik uyumu
• Mezenterik ödem, asit ve ans dilatasyonu; serbest intraperitoneal hava perforasyon olasılığını yükseltir

Ölçütler ve sınıflamalar

Oklüziv arteriyel akut mezenterik iskeminin dört aşamalı BT çerçevesi

2026 AJR uzman paneli, oklüziv arteriyel akut mezenterik iskemi için dört aşamalı ilerleme çerçevesi önerir: görünür barsak iskemisi olmaksızın arter oklüzyonu, erken iskemi, geç iskemi ve geri dönüşsüz transmural nekroz. Bu çerçeve zaman içindeki değişimi anlatır; venöz iskemi, NOMI veya strangülasyon için aynı şekilde uygulanmaz ve tek bir işaretle transmural nekroz kesinleştirilmez.

Normalde

İskemik ince barsak değerlendirmesinde duvar hipo-kontrastlanması erken ve özgül bir bulgudur; pnömatozis yüksek klinik şüphe varlığında iskemi açısından özgül olsa da tek başına tanı koydurmaz ve ans çevresindeki serbest sıvı özgül olmayan, bağlam içinde yorumlanması gereken bir bulgudur. İskemik barsak değerlendirmesinde damar bulgularını barsak tutulumuyla birlikte incele; SMA ve SMV'deki değişiklikleri etkilenen segmentle ilişkilendir.

Ayırıcı tanı

Enfeksiyöz enteritte ince barsak duvarı çoğu kez normal ya da hafif kalınlaşmış olabilir; ödem, hiper-kontrastlanma ve katmanlanma başka süreçlerle örtüşebildiğinden damar açıklığı ve perfüzyon bulguları birlikte değerlendirilir.

Crohn hastalığında atlayan segmentler, mural hiper-kontrastlanma, mezenterik hipervaskülarite (comb sign) ve lümen daralmasıyla proksimal dilatasyon gösteren striktürler görülebilir; bunlar vasküler iskemi bulgularıyla birlikte bulunabileceğinden iki mekanizma birbirini dışlamaz.

Strangülasyon

obstrüksiyonun kan akımını bozup iskemiye yol açmasıdır; kapalı ans geometrisi eşlik edebilir ve iki geçiş noktası ayrıca aranır.

Şok barsağı

daha yaygın ince barsak hiper-kontrastlanması ve ödem görülebilir; belirli bir damar kesilmesi olmaksızın sistemik düşük akım bağlamında gelişir.

İntramural duodenal hematom nadir bir barsak duvarı lezyonudur; tanıda BT dahil görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Tuzaklar

• Arteriyel iskemide barsak duvarı incelmesi görülebilir ve bu bulgunun tanınması zor olabilir; damar ve kontrastlanma bulgularını da değerlendirmek gerekir.
• Reperfüzyon sonrası BT bulguları venöz iskemiye benzeyebilir; barsak canlılığı duvar kontrastlanmasına bakılarak tek başına derecelendirilmemelidir.
• Pnömatozis tek başına transmural nekroz anlamına gelmez; mural kontrastlanma, damar tıkanması, mezenterik sıvı ve portomezenterik gazla birlikte yorumla.
• Duvar kontrastlanması farklı fazlarda ve sistemik hemodinamik bağlamda değerlendirilmelidir; şokta barsak ve viseral kontrastlanma yaygın değişebilir, bu nedenle komşu ansları karşılaştır.

Kendini dene

1. BT anjiyografinin arteriyel fazında SMA dalında ani kesilme, portal venöz fazda ise bu dalın beslediği ileal segmentte komşu anslara göre belirgin az kontrastlanma ve duvar incelmesi var. En olası yorum nedir?

   • Akut arteriyel ince barsak iskemisi
   • Venöz konjesyon
   • Enfeksiyöz ileit
   • İntramural hematom
   Cevabı göster

   Akut arteriyel ince barsak iskemisi. Bölgesel kontrast kaybı ve duvar incelmesinin SMA dalı kesilmesiyle aynı beslenme alanına uyması arteriyel iskemiyi destekler. Diğer seçenekler bu arteriyel oklüzyonla uyumlu bölgesel perfüzyon kaybını açıklamaz.

2. İskemik segmentte duvar içi gaz ve portal ven dallarında gaz var; duvar kontrastlanması da kayıp. Hangi yorum en uygundur?

   • İleri iskemi veya nekroz kuşkusu
   • Basit enterit
   • İzole reperfüzyon
   • Kronik fibrotik striktür
   Cevabı göster

   İleri iskemi veya nekroz kuşkusu. Duvar içi ve portomezenterik gazla birlikte duvar kontrastlanmasının kaybolması ileri iskemi/nekroz olasılığını artırır ve geç evre radyolojik örüntüyle uyumludur; ancak bu bulgular tek başına transmural infarktı kesinleştirmez. Diğer seçenekler damar-perfüzyon bozukluğu ve gaz birlikteliğini açıklamaz.

İlgili konular

• Akut arteriyel mezenterik iskemi: ince bağırsak
• İnce barsak pnömatozisi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Mesenteric Ischemia: 2026 Update—AJR Expert Panel Narrative Reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Acute mesenteric ischemia: updated guidelines of the World Society of Emergency Surgerywjes.biomedcentral.com
3. Many faces of acute bowel ischemia: overview of radiologic staginglink.springer.com
4. Bowel wall thickening at CT: simplifying the diagnosislink.springer.com
5. Computed tomography imaging of septic shock. Beyond the cause: the CT hypoperfusion complexlink.springer.com
6. Crohn’s disease: review and standardization of nomenclaturescielo.br
7. Understanding CT imaging findings based on the underlying pathophysiology in patients with small bowel ischemialink.springer.com
8. Acute Mesenteric Ischemia: Pathophysiology-based Approach to Imaging Findings and Diagnosispubs.rsna.org
9. Diffusely Infiltrative Small Bowel Diseasepubs.rsna.org
10. Computed tomography findings and surgical outcomes in acute mesenteric ischemia: a retrospective single-center cohort studypmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Surgical abdomen masked by metabolic crisis: fulminant ischemic colitis in severe diabetic ketoacidosis - a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Adult Hepatic Infarction for Internists: A Practical Diagnostic and Management Pathway to Avoid Misdiagnosis, Unnecessary Drainage, and Delayed Vascular Recognitionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Non-occlusive mesenteric ischemia complicated by ischemic hepatitis presenting as severe lactic acidosis: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. The Diagnostic Value of D-Dimer Testing in the Differential Diagnosis of Acute Abdomen in the Emergency Departmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. An Update on Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Abdominal Imaging Findings in COVID-19: Preliminary Observations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Intestinal Ischemia: US-CT findings correlations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Super-refractory nonconvulsive status epilepticus secondary to fat embolism: A clinical, electrophysiological, and pathological study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Mesenteric ischemia: the importance of differential diagnosis for the surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. The formation of portal venous system thrombosis after blunt abdominal trauma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Comprehensive review of acute small bowel ischemia: CT imaging findings, pearls, and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Spontaneous rupture of the non-gravid uterus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. [Bypass grafting of the celiac trunk of superior mesenteric artery in treatment of patients with chronic ischemia of digestive organs].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Case Report: Ischemic bowel necrosis following intra-aortic balloon pump support in a patient with cardiogenic shock.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Case Report: Fatal mesenteric venous thrombosis and progressive bowel ischemia following right hemihepatectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. The Mesenteric Whirl Sign: A Surgical Decision Signal for Bowel-Threatening Mechanical Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Perforated Type III Amyand's Hernia With Retroperitoneal and Scrotal Abscesses and Testicular Ischemia Requiring Orchiectomy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Gastric Necrosis and Perforation Secondary to Severe Diabetic Gastroparesis in a Young Woman With Type 1 Diabetes Mellitus: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Effectiveness of Contrast-Enhanced CT Venography 3D Reconstruction for Emergency Surgery in Non-Occlusive Mesenteric Ischemia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Evaluation of Atherosclerotic Changes in the Superior Mesenteric Artery Using MDCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Open superior mesenteric artery thrombectomy of dislodged aortic valve causing acute mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Advancing precision triage in strangulated small bowel obstruction: from static scores to dynamic multiparametric models.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. The Importance of Predicting Bowel Necrosis in Acute Mesenteric Ischemia: Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Current Evidence on the Management of Non-occlusive Mesenteric Ischemia: A Comprehensive Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Non-occlusive mesenteric ischemia secondary to diabetic ketoacidosis in a patient receiving olanzapine: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Pneumatosis intestinalis revisited: associated imaging findings, clinical correlation, management, risk stratification and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Adult ileocolic intussusception caused by a terminal ileal lipoma: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Clinical applications of 4D flow magnetic resonance imaging in hepatic vascular disorders: practical biomarkers, protocol design, and translational implementation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Renal transplantation and variations in blood supply: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Complex Management of Extensive Stanford Type B Aortic Dissection With Multiorgan Failure and Acute Limb Ischemia Treated by Femoro-Femoral Bypass and Complicated by Iatrogenic Brachial Arteriovenous Fistula: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Blocked by a clot: subserosal cecal hematoma causing bowel obstruction - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Insights into acute mesenteric ischaemia: an up-to-date, evidence-based review from a mesenteric stroke centre unit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Intramural duodenal hematoma: clinical course and imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Relative colon wall attenuation - distinguishing ischemia from other colon wall changes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Computed tomography findings and surgical outcomes in acute mesenteric ischemia: a retrospective single-center cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Gastrointestinal complications of cocaine use: a narrative literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Adult-Onset IgA Vasculitis With Concurrent Gastrointestinal and Possible Coronary Involvement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Clinical and CT features of patients with pneumatosis intestinalis: A retrospective single-center study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.