Gastrik gastrointestinal stromal tümör (GİST)

Özet

GİST, gastrointestinal sistemin interstisyel Cajal hücrelerinden köken alan en sık mezenkimal tümördür; en sık mide yerleşimlidir. BT, kitlenin duvarla ilişkisini, lümene ve komşu organlara uzanımını, ayrıca karaciğer ve peritoneal yayılımı haritalamakta kullanılır; küçük GİST’ler daha sık görece homojen, büyük tümörler ise heterojen ve nekroz ya da kanama içeren yapıda olabilir. Mukoza yüzeyindeki ülserasyon gastrointestinal kanama yapabilir. Ekzofitik uzanım ile nekroz/kanama primer kitlenin morfolojisini; karaciğer ve peritoneal implant taraması ise metastatik yayılımı değerlendirmeye yardım eder.

Faz ve pencere

Arteriyel tanısal

Arteriyel faz, özellikle küçük hipervasküler karaciğer metastazlarının portal fazda silik kalmasını önleyebilir; karaciğer ve peritoneal yayılımı birlikte haritalayın.

Portal tanısal

Mide duvarından çıkan iyi sınırlı intramural veya ekzofitik yumuşak doku kitlesi görülür; küçük tümörler görece homojen, büyükler nekroz/kanama gibi dejenerasyon alanları nedeniyle heterojen olabilir. Karaciğer ve peritoneal yüzeyler metastaz açısından aynı seride taranır.

Kontrastsız

Kontrastsız BT’de intratümöral kanama hiperdens olabilir; gazlı kavite lümenle iletişimi düşündürür, kontrastlı seriler canlı tümör bileşenini değerlendirmeye yardımcı olur.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Mide duvarıyla geniş tabanlı devamlılık gösteren, lümen içine ve/veya perigastrik alana büyüyen düzgün sınırlı solid kitle
• Ekzofitik kitle mide duvarından dışa büyür; çok düzlemli görüntülerde kitle tabanını mide duvarına kadar izleyin.
• Küçük kitlede görece homojen kontrastlanma; büyüyen kitlede heterojen kontrastlanma ve nekroz gibi dejenerasyon alanları.
• Tümör yüzeyindeki ülser/krater veya lümene uzanan trakt; kavite ya da trakt içinde gaz veya sıvı
• İntratümöral kanama kontrastsız BT’de hiperdens odak şeklinde görülebilir.
• Karaciğer metastazları genellikle arteriyel fazda belirgin kontrastlanma gösterir.
• Peritoneal/omental yüzeylerde yumuşak doku implantları veya hemorajik görünümlü serbest sıvı
• Belirgin lenfadenopati klasik GİST yayılım örüntüsü değildir; lenf nodu metastazı seyrektir.

Normalde

Yeterince distandü midede duvar kalınlığı daha güvenilir değerlendirilir; GİST incelemesinde perigastrik uzanım ile karaciğer ve peritoneal implantlar ayrıca taranır. Aynı seviyede kitleli duvarı karşı duvarla kıyaslayarak duvardan dışarı büyümeyi, lümen basısını ve nekrotik merkez çevresindeki canlı tümör halkasını göster.

Ayırıcı tanı

Adenokarsinom

BT’de fokal duvar kalınlaşması, polipoid kitle veya diffüz infiltrasyon yapabilir; GİST ise submukoza kökenli olup ekzofitik veya endofitik büyüyebilir. Görüntüleme bulguları örtüşebilir.

Leiomyom

GİST için önemli bir mezenkimal ayırıcıdır; görüntüleme özellikleri örtüşebildiğinden BT tek başına kesin histolojik ayrım sağlamayabilir.

Gastrik schwannom

GİST için önemli bir mezenkimal ayırıcıdır; görüntüleme özellikleri örtüşebildiğinden kesin tanı histolojiye dayanır.

Lenfoma

segmental veya diffüz duvar kalınlaşması, daha hafif kontrastlanma ve belirgin nodal hastalık lenfomayı düşündürebilir; GİST çoğunlukla sınırlı ekzofitik kitle şeklindedir.

Glomus tümörü

erken faz hiperkontrastlanma glomus tümörünü düşündürebilir; mezenkimal lezyonlarda görüntüleme özellikleri örtüşebildiğinden kesin tanı histolojiye dayanır.

Tuzaklar

• Büyük ekzofitik GİST komşu organlardan kaynaklanan kitleyi taklit edebilir; multiplanar kesitlerde kitle tabanını mide duvarına kadar izleyin.
• İntratümöral gaz lümenle iletişim olasılığını düşündürür; yüzey çöküntüsü veya lümene uzanan traktı çok düzlemli kesitlerde doğrulayın.
• Hipodens merkez her zaman nekroz değildir; kontrastsız kesitte kanama ve kontrastlı kesitte canlı periferik tümör bileşeniyle birlikte değerlendir.
• Küçük hipervasküler karaciğer metastazları portal fazda fark edilmeyebilir; arteriyel ve portal fazları birlikte değerlendirin.

Kendini dene

1. Histolojiyle GİST doğrulanmış bir hastada, bu tümörün en sık primer yerleşim yeri hangisidir?

   • Mide
   • İnce bağırsak
   • Kolorektum
   • Özofagus
   Cevabı göster

   Mide. 2023 GEIS kılavuzunda GİST’lerin %55’i mide, %31’i ince bağırsak, %6’sı kolorektum ve <%1’i özofagusta bildirilmiştir; seçenekler içinde en sık yerleşim midedir.

2. Gastrik kitle içinde gaz görülüyor. Fistül lehine en doğrudan ek BT bulgusu hangisidir?

   • Lümenle devamlılığı olan trakt
   • Çevresel lenf nodları
   • Periferik kalsifikasyon
   • Dalak büyümesi
   Cevabı göster

   Lümenle devamlılığı olan trakt. Lümen ile tümör kavitesi arasında izlenebilen trakt fistül iletişimini destekler. Lenf nodu, kalsifikasyon veya splenomegali fistül kanıtı değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 28 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. 2023 GEIS Guidelines for gastrointestinal stromal tumorsgrupogeis.org
2. Gastrointestinal stromal tumors: a comprehensive radiological reviewlink.springer.com
3. Mesenchymal tumors of the stomach: radiologic and pathologic correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Neoplastic stomach lesions and their mimickers: spectrum of imaging manifestationsrcastoragev2.blob.core.windows.net
5. Multimodality imaging of adult gastric emergencies: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. CT of Gastric Emergenciespubs.rsna.org
7. Neoplastic stomach lesions and their mimickers: spectrum of imaging manifestationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Gastric endophytic gastrointestinal stromal tumor (GIST) as a rare cause of gastroduodenal intussusception: case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Gastroduodenal intussusception caused by gastric gastrointestinal stromal tumor in adults: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Surgical Treatment of Gastric Gastrointestinal Stromal Tumorpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Succinate dehydrogenase (SDH) deficiency, Carney triad and the epigenome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Clinicopathological feature and prognosis of primary hepatic gastrointestinal stromal tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Gastroduodenal intussusception caused by gastric gastrointestinal stromal tumor in adults: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Gastric endophytic gastrointestinal stromal tumor (GIST) as a rare cause of gastroduodenal intussusception: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Desmoid Tumors Arising on the Mesenteric Surgical Scar of Abdominal Sarcomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Somatic SDHA mutations in paragangliomas in siblings: Case report of 2 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. A vanished gastric gastrointestinal stromal tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Gastrointestinal stromal tumor metastasis to the ovary: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Gastrointestinal stromal tumor in Carney's triad with laparoscopic total gastrectomy: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Robotic Function-Preserving Resection of Gastric Gastrointestinal Stromal Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. A Giant Gastric Gastrointestinal Stromal Tumor Successfully Resected Following Neoadjuvant Treatment With Imatinib Mesylate.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Gastric splenosis mimicking a gastrointestinal stromal tumor: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Rapidly Progressive Gastric Poorly Differentiated Neuroendocrine Carcinoma Mimicking Gastrointestinal Stromal Tumor: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Acute gastrointestinal hemorrhage as the sole initial manifestation of gastric leiomyosarcoma: a case report highlighting the discrepancy between preoperative assessment and final pathology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. From Dieulafoy's Lesion to Gastrointestinal Stromal Tumor: A Case of Recurrent Upper Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Primary Multifocal Hepatic Gastrointestinal Stromal Tumor Mimicking Metastatic Disease: A Diagnostic Challenge With PET-CT and Histopathological Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Multi-center and multi-reader comparison of abdominopelvic non-contrast and contrast-enhanced CT in the postoperative surveillance of gastrointestinal stromal tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. When Histology Is Unknown: Surgical Decision-Making in Small Bowel Tumors-From Preoperative Imaging to Intraoperative Findings: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Broad Scope of Differentials: Helicobacter pylori-Associated Chronic Gastritis Mimicking a Gastrointestinal Stromal Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Epidemiological and clinical trends of malignant small-bowel tumors in Asia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Cholecystogastric fistula masquerading as gastrointestinal stromal tumour: Unusual presentation of gallbladder adenomyomatosis - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Desmoid-Type Fibromatosis of the Proximal Jejunum Mimicking Gastric Gastrointestinal Stromal Tumor: Diagnostic Pitfalls in Determining the Tumor Origin.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.