Gastroduodenal ülser kanaması

Özet

Gastroduodenal ülser kanaması hematemez, melena veya dolaşım bozukluğuyla ortaya çıkabilir ve hızlı lokalizasyon gerektirebilir. Üst gastrointestinal kanamada endoskopi temel tanısal incelemedir; BT anjiyografi, özellikle aktif veya süren kanama şüphesinde ekstravazasyon odağını ve damar anatomisini göstermeye yardımcı olabilir. Kontrastsız seri, lümen içindeki önceden mevcut hiperdens kan/pıhtı veya yutulmuş materyali ortaya koyar; arteriyel ve portal venöz seriler yeni kontrast ekstravazasyonunu ve fazlar arasındaki değişimini ayırt etmeye yardım eder. Aktif kanama bulgusu gözden kaçarsa kanama odağını ve kaynak damarı lokalize etmek güçleşebilir; negatif BT incelemesi aralıklı kanamayı dışlamaz.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız seride mide veya duodenum lümenindeki kan/pıhtı çevre sıvıya göre hiperdens olabilir; bu seri, kontrast öncesinde mevcut yüksek atenüasyonlu materyali sonraki fazlarda oluşan iyotlu kontrast ekstravazatından ayırmaya yardım eder.

Arteriyel tanısal

Ülser krateriyle ilişkili veya komşu arterden lümen içine yeni çıkan, arteriyel kan havuzuna benzer yoğunlukta fokal kontrast odağı aktif kanamayı düşündürür; çok düzlemli kesitlerde kaynak arterin sürekliliği ve odağın lümenle ilişkisi izlenir.

Portal tanısal

Arteriyel serideki kaçak odağı lümen içinde büyür, şekil/atenüasyon değiştirir veya daha distale yayılırsa aktif ekstravazasyon lehinedir; kontrastsız seride de bulunan ve kontrastlı fazlarda değişmeyen hiperdens materyal pıhtı/sentinel clot olabilir. Yavaş veya gecikmiş kanama yalnız portal venöz fazda görünür hale gelebilir.

BT bulguları

• Kontrastsız seride mide ya da duodenum içinde çevre sıvıya göre hiperdens olabilen kan/pıhtı
• Arteriyel fazda damar lümeninden mide/duodenum lümenine yeni geçen fokal iyotlu kontrast birikimi
• Portal venöz seride ekstravazatın büyümesi, şekil/atenüasyon değiştirmesi veya lümen boyunca ilerlemesi
• Kanama odağına komşu mide ya da duodenum duvarında ülser krateri, ödem veya fokal kalınlaşma
• Duodenal bulbus seviyesindeki kanama odağının gastroduodenal arter veya dalıyla anatomik komşuluğu
• Kanama odağına yakın lümen içi pıhtı, aktif ekstravazasyon olmasa da odağı yerelleştirmeye yardımcı olabilir.
• Kanayan ülser odağında kaynak arter dalı izlenebilir; eşlik eden psödoanevrizma varsa arteriyel fazda sınırlı, damar yoğunluğunda kontrastlanan kese görülür
• Gastroduodenal kanama değerlendirmesinde duodenal kanama için gastroduodenal arter, gastrik kanama için sol gastrik arter olası hedef damarlar olarak incelenebilir.

Normalde

Aktif kanama yoksa kontrastlı fazlarda mide veya duodenum lümeninde yeni iyotlu kontrast birikimi görülmez; önceden mevcut hiperdens materyal kontrastsız seride de seçilir. Normal opaklaşan arterler damar lümeni içinde kalır; lümene kontrast ekstravazasyonu veya ülser kraterine ait fokal duvar değişikliği bulunmaz. Üç fazı aynı düzeyde eşleştirerek hiperdens odağın önceden var olup olmadığını ve lümen içindeki konumunun zamanla değişip değişmediğini kıyasla.

Ayırıcı tanı

Gastrik varis

fundus veya kardiya submukozasında kıvrımlı, kontrastlanan damar kanalları ve portal hipertansiyon bulguları görülür.

Dieulafoy lezyonu

ülser krateri olmadan küçük mukozal defektle ilişkili kıvrımlı/submukozal arter görülebilir; BT'de küçük arteriyel kontrast odağı ve ekstravazasyon izlenebilir.

Gastrointestinal stromal tümör

BT'de kitle olarak izlenebilir; kanama eşlik ediyorsa kontrast ekstravazasyonu aktif kanamayı gösterebilir.

Arteriyovenöz malformasyon

arteriyel fazda vasküler nidus ve erken drene olan ven görülebilir; bu erken venöz dolum bulgusu fokal ülser kraterinden farklıdır.

İntralüminal yüksek yoğunluklu ilaç ya da gıda

kontrastsız seride bulunur ve ardışık kontrastlı fazlarda damar havuzundan lümene yeni yayılım göstermez.

Tuzaklar

• Tek fazdaki parlak lümen içeriğini aktif kanama sayma; kontrastsız görüntüyle önceden var olan pıhtıyı, ardışık fazlarla yeni ekstravazatı ayır.
• Portal fazda artışın gösterilememesi aktif kanamayı dışlamaz; kanama yavaş, aralıklı veya inceleme sırasında durmuş olabilir.
• Damarın aksiyel kesitte lümenle üst üste gelmesi ekstravazasyon izlenimi verebilir; çok düzlemli görüntüde damar sürekliliğini ve damardan gastrointestinal lümene yeni kontrast geçişini kontrol et.
• Yoğun tablet veya gıda artığı kontrastsız seride kanı taklit edebilir; şekli, dağılımı ve kontrastlı fazlardaki davranışıyla ayır.

Kendini dene

1. Arteriyel fazda duodenum lümeninde yeni kontrast odağı var; portal fazda odak büyüyüp yayılıyor. Bu değişiklik neyi gösterir?

   • Aktif intralüminal kanama
   • Gastrik varis
   • GIST nekrozu
   • Önceden var olan sabit lümen içi pıhtı
   Cevabı göster

   Aktif intralüminal kanama. Ardışık fazlarda lümen içindeki yeni kontrast birikiminin büyüyüp şekil/atenüasyon değiştirmesi aktif ekstravazasyonu gösterir; tek başına ülser etiyolojisini kanıtlamaz. Varis damar biçiminde kontrastlanan venöz kanallardır; GİST kanama odağının yanında kitle olarak izlenebilir, önceden var olan sabit pıhtı ise yeni kontrast gibi değişmez.

2. Akut üst gastrointestinal kanamalı hastada kontrastsız seride duodenumda kanama odağına komşu, bağımlı hiperdens materyal görülüyor; kontrastlı fazlarda boyutu ve şekli değişmiyor. En olası açıklama hangisidir?

   • Kan pıhtısı (sentinel clot)
   • Aktif ekstravazasyon
   • Gastrik varis
   • Psödoanevrizma
   Cevabı göster

   Kan pıhtısı (sentinel clot). Kontrastsız seride önceden mevcut olan ve kanama odağına komşu bağımlı yerleşen, sonraki fazlarda değişmeyen hiperdens materyal kan pıhtısını destekler. Aktif ekstravazat kontrastla yeni ortaya çıkar ve yayılabilir; varis kıvrımlı damar, psödoanevrizma ise sınırlı arteriyel kese biçimindedir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Perforated and bleeding peptic ulcer: WSES guidelinespmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. ACR Appropriateness Criteria® Nonvariceal Upper Gastrointestinal Bleeding: 2024 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. The Role of Imaging for GI Bleeding: Consensus Recommendations From the ACG and Society of Abdominal Radiologypubs.rsna.org
4. Gastrointestinal Bleeding at CT Angiography and CT Enterography: Imaging Atlas and Glossary of Termspubs.rsna.org
5. A primer on the imaging approach to acute gastrointestinal bleedinglink.springer.com
6. Portal hypertension: Imaging of portosystemic collateral pathways and associated image-guided therapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Case report: Duodenal obstruction caused by gastroduodenal artery pseudoaneurysm with hematoma: an unusual case and literature reviewfrontiersin.org
8. Sigmoid pneumatosis cystoides intestinalis secondary to chronic digestive hyperpressure on post-ulcer duodenal bulb stenosis, decompensated following recent endoscopic insufflationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Gastric Lipoma in a 10‐Year‐Old Patient: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Case Report: Delayed coil migration after endovascular embolization of an inferior mesenteric arteriovenous malformationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. [Pitfall in conservative therapy for working patients with brain ischemia].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Evidence-based approach to diagnosis and management of abdominal tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. CT of Gastric Emergencies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. [Emphysematous gastritis secondary to gastric mucormycosis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Imaging of non-neoplastic duodenal diseases. A pictorial review with emphasis on MDCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Gastrointestinal Stromal Tumor: GIST Another Duodenal Ulcer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. A Rapidly Progressive Case of Ectopic Adrenocorticotropic Hormone (ACTH) Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Gastroduodenal ulceration in dogs with liver disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. A case of nodal malignant lymphoma presenting with arterial bleeding related to its duodenal penetration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. A Review on Treatment of Perforated Peptic Ulcer by Minimally Invasive Techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Choledochoduodenal fistula: a rare complication of acute peptic ulcer bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The significance of gastric and duodenal histological ischemia reported on endoscopic biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Persisting bleeding from the duodenal ulcer in patients with occlusion of the celiac trunk: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Cross-sectional imaging after pancreatic surgery: The dialogue between the radiologist and the surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Gastrointestinal bleeding: imaging and interventions in cancer patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Hemosuccus Pancreaticus: A Comprehensive Review of Presentation Patterns, Diagnostic Approaches, Therapeutic Strategies, and Clinical Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Additional Role of Transabdominal Ultrasonography on Esophagogastroduodenoscopy for Uninvestigated Dyspepsia: A Prospective Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Sigmoid pneumatosis cystoides intestinalis secondary to chronic digestive hyperpressure on post-ulcer duodenal bulb stenosis, decompensated following recent endoscopic insufflation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. A Conceptual Bi-Dimensional Risk Assessment Framework in Bleeding Peptic Ulcers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Gastrointestinal stromal tumors: a comprehensive radiological review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. A rare case of small bowel leiomyosarcoma presenting with acute gastro-intestinal bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Dynamic contrast-enhanced computed tomography for small bowel bleeding: Two cases of arteriovenous malformation and gastrointestinal stromal tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Unusual Gastrointestinal Bleeding due to an Aberrant Artery Neighboring a Jejunal Gastrointestinal Stromal Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Jejunal Gastrointestinal Stromal Tumor Presenting as Life-Threatening Melena and Profound Anemia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Case report: A case of radiation-induced diffuse hemorrhagic gastroduodenitis successfully treated with thalidomide.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Efficacy and safety of empiric transcatheter arterial embolization for acute arterial upper gastrointestinal bleeding: A tertiary-care, single-center experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. The use of prophylactic transcatheter arterial embolization in Forrest type II ulcer patients without attempted endoscopic hemostasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Radiologic Interventions for Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. CT Angiography for the Diagnosis of Hemorrhagic Jejunal Diverticulosis: A Rare Cause of Obscure GI Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Discordance between CECT and angiographic findings in severe acute pancreatitis-related hemorrhage: implications for interventional management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Prophylactic transarterial embolization after endoscopic hemostasis in patients with non-variceal upper gastrointestinal bleeding - is it time to act?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Hemostatic Use of Over-the-Scope Clips in Non-Variceal Upper Gastrointestinal Bleeding: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Endoscopic Treatment of Upper Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Role of MRI for assessment of GI bleeding: a pictorial review of indications, technique and performance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Complications and expected imaging findings after endoscopic retrograde cholangiopancreatography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Utility of Dual-Energy Computed Tomography in Clinical Conundra.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Severe Recurrent Gastrointestinal Bleeding Leading to the Diagnosis of Hereditary Hemorrhagic Telangiectasia: Clinical Response to Systemic Bevacizumab in a Case Report and Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Management of spontaneous abdominal wall hematomas: a narrative review with a focus on CTA-negative endovascular cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Rapid, moderate, or slow bleeding? CT analysis of abdominopelvic active vascular contrast extravasation classes and mortality outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.