Pankreatit ilişkili psödoanevrizma ve kanama

Özet

Akut veya kronik pankreatitte pankreatik proteolitik enzimlerin damar duvarında oluşturduğu hasar psödoanevrizmaya yol açabilir. En sık splenik arter, ardından gastroduodenal ve pankreatikoduodenal arterler tutulur. Arteriyel ve portal venöz fazlı BT anjiyografi kesenin besleyici arterle ilişkisini ve aktif ekstravazyonu gösterir; ancak kesede kısmi tromboz bulunması durumunda kontrastlanma sınırlı kalabilir. Kontrastsız BT, koleksiyon içindeki hiperdens kan ürünlerini veya pıhtıyı gösterebilir; bu bulgu aktif ekstravazasyonu tek başına kanıtlamaz. Psödoanevrizma rüptürü pankreatik koleksiyona, retroperitoneuma, gastrointestinal trakte veya pankreatik ve safra kanallarına uzanabilir; erken tanı konulamaması kanamanın kontrolünü geciktirebilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Arteriyel fazda kese, komşu arter lümeniyle benzer biçimde kontrastlanır; kaynak damarla devamlılık veya kese boynu aranır. Rüptüre eşlik eden aktif kanamada kontrast damar dışına çıkar ve çevre koleksiyon veya hematomda fazlar arasında genişleyebilir.

Portal tanısal

Portal venöz fazda kese opak kalabilir; dar boyunlu bazı keseler yalnız bu fazda görünür hale gelebilir. Kısmi tromboz kesenin periferinde kontrastlanmayan alan bırakabilir; aktif ekstravazasyon ise koleksiyondaki kontrast odağının fazlar arasında genişlemesine yol açabilir.

Kontrastsız

Kontrastsız BT’de koleksiyon içindeki hiperdens kan ürünleri önceki kanamayı düşündürebilir; ancak psödoanevrizma lümenini veya aktif ekstravazasyonu göstermez.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Splenik arter, gastroduodenal arter veya pankreatikoduodenal dallarla ilişkili, arter lümeni gibi opaklanan yuvarlak ya da oval kese
• Ardışık ince kesitlerde kese ile besleyici arter arasında boyun veya doğrudan lümen devamlılığı
• Kısmi tromboza bağlı, kesenin periferinde kalan kontrastlanmayan alan
• Kese konturunu aşarak pankreatik koleksiyona veya retroperitona yayılan kontrast odağı
• Pankreatik koleksiyon içinde hiperdens kan ürünleri veya pıhtı.
• Kanamanın pankreatik kanal veya gastrointestinal lümene, peritoneal boşluğa, çevre koleksiyona ya da retroperitoneuma uzanması

Normalde

Splenik arter genellikle çölyak trunkustan çıkar ve çoğunlukla pankreasın üst kenarı boyunca dalağa ilerler; kökeni ve seyri anatomik varyasyon gösterebilir. Pankreas başı çevresindeki ön ve arka pankreatikoduodenal arkadlar, normal arteriyel anatominin anastomoz yapan damar ağıdır. Aynı arteriyel fazda yuvarlak odağın damar lümeniyle eş zamanlı opaklanıp opaklanmadığını, ana dala bağlantısını ve çevre koleksiyona kontrast taşmasını normal damar seyriyle karşılaştır.

Ayırıcı tanı

Gerçek viseral arter anevrizması

arterle devamlı kontrastlanan kese her iki durumda da görülebilir; pankreatit ve çevresel inflamasyon psödoanevrizmayı destekler, ancak BT duvar katmanlarını her zaman ayıramaz.

Serbest arteriyel kanama

kontrast damar dışına düzensiz yayılır ve fazlar arasında büyür; sınırlı, arterle bağlantılı kese görünümü göstermez.

Hipervasküler pankreatik nöroendokrin tümör

arteriyel fazda yoğun kontrastlanan solid parankimal kitle olabilir; psödoanevrizmadan ayırımda besleyici arterle doğrudan lümen devamlılığı aranır.

Kanamalı psödokist

koleksiyon içinde kan ürünleri bulunabilir; arterle devamlı kontrastlanan kese psödoanevrizma lehinedir, ancak kısmi tromboz kesenin opaklanmasını azaltabilir.

Tuzaklar

• Tek aksiyel kesit, damar kesiti ile komşu kontrastlı yapıyı ayırt ettirmeyebilir; ardışık görüntüleri ve çok düzlemsel yeniden yapılandırmaları kullanarak kesenin kökenini ve besleyici arter seyri doğrulanmalıdır.
• Yalnız portal faz kullanıldığında küçük psödoanevrizma veya dar boyunlu kese kaçabilir; kanama şüphesinde arteriyel ve portal fazları birlikte incele.
• Kesenin kısmen tromboze periferik bölümü lümenin yalnız bir kısmını opak bırakabilir; besleyici arterle devamlılığı ve kontrastsız BT’deki hiperdens kan ürünlerini birlikte değerlendirin.
• Tek fazda ekstravazasyon görülmemesi, arterle devamlı ve kontrastlanan sınırlı keseyi dışlamaz; psödoanevrizma rüptür olmadan da görüntülenebilir.

Kendini dene

1. Pankreatitli hastada splenik arterle devamlı, arter fazında damar gibi opaklanan bir kese ve komşu hematom var. En olası tanı hangisidir?

   • Splenik arter psödoanevrizması
   • Basit sıvı içerikli pankreatik psödokist
   • Pankreatik nöroendokrin tümör
   • Splenik ven trombozu
   Cevabı göster

   Splenik arter psödoanevrizması. Arterle kesintisiz bağlantı ve arter lümeniyle eş zamanlı opaklanma psödoanevrizmayı destekler. Psödokist ve nöroendokrin tümörde arter lümeniyle devamlı kese beklenmez; splenik ven trombozu venöz dolum defektidir.

2. Pankreatitli hastada arteriyel fazda splenik arterle devamlı opaklanan kese ve portal fazda çevre koleksiyona yayılarak genişleyen arter dışı kontrast odağı görülüyor. En olası komplikasyon hangisidir?

   • Rüptüre peripankreatik arter psödoanevrizması
   • Pankreas kanal taşı
   • Portal ven kavernöz dönüşümü
   • İntravenöz kontrast karışım artefaktı
   Cevabı göster

   Rüptüre peripankreatik arter psödoanevrizması. Fazlar arasında genişleyen, sınırlı kese dışındaki kontrast odağı aktif ekstravazasyonu ve rüptürle ilişkili kanamayı düşündürür. Kanal taşı kalsifiye intraduktal odaktır; kavernöz dönüşüm portal ven çevresindeki kollaterallerdir; karışım artefaktı damar içi opasifikasyon farklılığıdır ve koleksiyona ilerlemez.

İlgili konular

• Akut nekrotizan pankreatit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. International Association of Pancreatology Revised Guidelines on Acute Pancreatitis 2025pure.eur.nl
2. Vascular complications of pancreatitiswjgnet.com
3. Interventional Radiology in the Management of Visceral Artery Pseudoaneurysms: A Review of Techniques and Embolic Materialskjronline.org
4. The role of imaging in acute pancreatitislink.springer.com
5. Vascular complications of chronic pancreatitis and its managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of Pancreatic Neuroendocrine Neoplasmspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Multi-Detector Computed Tomography Imaging Techniques in Arterial Injuriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. The Blood Supply of the Human Pancreas: Anatomical and Surgical Considerationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Anatomy of the splenic artery: what does the surgeon need to know?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Endovascular and percutaneous transabdominal embolisation of pseudoaneurysms in pancreatitis: an experience from a tertiary-care referral centre.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Endovascular intervention for management of pancreatitis-related bleeding: a retrospective analysis of thirty-seven patients at a single institution.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Discordance between CECT and angiographic findings in severe acute pancreatitis-related hemorrhage: implications for interventional management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Ruptured Left Gastric Artery Pseudoaneurysm due to Acute-on-chronic Pancreatitis: A Case Report with Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Superior pancreaticoduodenal artery pseudoaneurysm with subsequent hemosuccus pancreaticus : an unusual complication of chronic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Telling Ghost Stories Around a Bonfire-A Literature Review of Acute Bleeding Secondary to Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Visceral artery aneurysms: a literature review of etiology, natural history, diagnosis and treatment paradigms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Rapid Interval Development of a Left Hepatic Artery Pseudoaneurysm During Acute Interstitial Edematous Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Hemosuccus Pancreaticus from Large Inferior Pancreaticoduodenal Artery Pseudoaneurysm Complicating Chronic Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Pitfall in necrotizing pancreatitis: Organized hematoma with arteriovenous fistula mimicking a splenic artery pseudoaneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Combined Post-traumatic Pseudoaneurysms of the Superior Gluteal and Aberrant Obturator Arteries: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Infected splenic artery pseudoaneurysm within a complex splenic cystic lesion: CT angiography pitfalls and surgical correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The Use of Glue as an Embolic Agent in Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Use of flow-diverting stents in the treatment of ruptured intracranial artery dissections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Novel Intraoperative and Pathological Findings Related to Computed Tomography Angiography Spot Signs in Intracerebral Hemorrhage Patients: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Visceral Arterial Pseudoaneurysms-A Clinical Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Complex presentation of polyarteritis nodosa: Renal pseudoaneurysm rupture and bowel ischemia: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Endoscopic Step-up Approach for Walled-off Necrosis After Acute Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Aortic Injury and Hemopericardium: Key Findings and Evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Endovascular management of iliac vessel injury complicating lumbar disc surgery: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Collateral Damage: Ruptured Peripancreatic Pseudoaneurysm Associated With Severe Celiac Artery Stenosis From Median Arcuate Ligament Compression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.