Peritoneal apse

Özet

Peritoneal apse çoğunlukla ameliyat, anastomoz kaçağı, divertikülit veya apandisit sonrasında gelişen sınırlı enfeksiyon koleksiyonudur. Portal venöz fazlı kontrastlı BT, koleksiyonun yerini, olası kaynağını ve komşu yapılarla ilişkisini gösterir; duvar kontrastlanması, hapsolmuş gaz ve çevresel inflamasyon enfeksiyonu desteklese de steril sıvıdan ayrımı tek başına kesinleştirmez. Erken veya sınırlı enfeksiyonda olgun apse duvarı henüz belirginleşmemiş olabilir; küçük sıvı odağı ve bitişik inflamatuvar değişiklikler görülebilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Merkezinde sıvı dansitesi bulunan koleksiyonun çevresel duvar kontrastlanması, iç septaları, olası gazı ve bitişik yağdaki inflamatuvar dansite artışı değerlendirilir; aynı seri kaynak odağı ve komşu organ duvarını gösterir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Rim kontrastlanması — sıvı içerikli merkezin çevresinde düzgün ya da kalın, düzensiz kontrastlanan kapsül bulunur.
• Gaz içeren koleksiyon — hapsolmuş gaz kabarcıkları veya hava-sıvı seviyesi enfeksiyon olasılığını artırır; barsakla ileti ya da yakın cerrahi bağlamda gazın kaynağı ayrıca değerlendirilmelidir.
• Çevre yağ reaksiyonu — koleksiyon kenarındaki yağ dokuda çizgilenme ve bulanıklık çevresel inflamasyonu gösterir ve diğer bulgularla birlikte enfeksiyonu destekler.
• Lokülasyon — ince septalar ve birbirinden ayrı sıvı odacıkları tek boşluklu koleksiyondan farklı bir morfoloji oluşturur.
• Kaynak odağı — apseye komşu inflame divertikül, perforasyon, anastomoz hattı bozulması veya apendiks değişikliği araştırılır.
• Organ ilişkisi — koleksiyonun barsak anslarını itmesi, karaciğer/dalak komşuluğu ve peritoneal reses içindeki uzanımı aksiyel ve koronal planda izlenir.

Normalde

Normal peritoneal boşlukta karaciğer altı, parakolik oluklar ve pelviste apseye benzer kalın çevresel kontrastlanan duvarı olan sınırlı sıvı odağı bulunmaz. İnce peritoneal resesler ve komşu yağ planları belirgin kirlenme göstermeden izlenir; karşılaştırmada koleksiyonun kapsülünü, iç gazını ve çevre dokudaki reaksiyonu arayın.

Ayırıcı tanı

Steril postoperatif seroma

sıvı koleksiyonu şeklinde görülebilir; duvar kontrastlanması, hapsolmuş gaz ve çevre yağ çizgilenmesi enfeksiyonu destekler, ancak bu bulguların hiçbiri steril ve enfekte koleksiyonu tek başına kesin ayırmaz.

Postoperatif hematom

akut pıhtılaşmış kan kontrastsız BT’de yüksek dansiteli olabilir; zamanla dansitesi azalabilir ve duvarı kontrastlanabilir, bu nedenle apseyle örtüşme görülebilir.

Nekrotik tümör

düşük dansiteli nekrotik merkez apseyi taklit edebilir; kontrastlanan solid veya nodüler bileşen varsa tümör olasılığı da değerlendirilmelidir.

İnflamatuvar flegmon

divertikülit komşuluğunda duvar oluşturmayan, sınırları belirsiz inflamatuvar yumuşak doku kitlesi görülür; loküle sıvı koleksiyonu ve kontrastlanan apse duvarı bulunmaz.

Loküle asit

enfeksiyon, inflamasyon veya neoplaziye bağlı sıvı komşu anslar arasında kistik oluşumu taklit edebilir; dağılım, peritoneal yüzeyler ve duvar özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Tuzaklar

• Erken enfeksiyonda olgun rim kontrastlanması henüz oluşmayabilir; kaynak odağı, sıvının lokülasyonu ve çevre yağ reaksiyonu birlikte incelenmelidir.
• Koleksiyon içindeki tek gaz odağı barsak lümenine ait olabilir; kesitler boyunca gazın sınırlandırılmış boşluğun içinde kaldığını doğrulayın.
• Ameliyat sonrası seroma veya hematom enfeksiyonu taklit edebilir; iç dansiteyi, kapsülün kalınlığını ve anastomoz/cerrahi yatakla ilişkisini birlikte tartın.

Kendini dene

1. Ameliyattan sonra pelviste merkezinde gaz bulunan, çevresi kontrastlanan ve komşu yağda çizgilenme yapan koleksiyon görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Peritoneal apse
   • Postoperatif seroma
   • Lenfosel
   • Nekrotik metastaz
   Cevabı göster

   Peritoneal apse. Hapsolmuş gaz ve duvar kontrastlanması enfeksiyon olasılığını artırır; bu bulguların birlikte görülmesi postoperatif koleksiyonda peritoneal apseyi en olası kılar. BT bulguları destekleyicidir ve tek başına kesin ayrım sağlamaz.

2. Divertikülit komşuluğunda sınırları belirsiz yumuşak doku dansitesi var; belirgin sıvı merkezi ve kapsül seçilmiyor. Bu görünüm en çok neyi düşündürür?

   • İnflamatuvar flegmon
   • Olgun apse
   • Peritoneal kist
   • Seröz implant
   Cevabı göster

   İnflamatuvar flegmon. Bu olguda odak henüz sınırlandırılmış sıvı koleksiyonu oluşturmamış inflamasyondur; bu nedenle verilen seçenekler içinde flegmon uygundur. Olgun apse seçeneğini desteklemek için duvarı kontrastlanan sıvı içerikli koleksiyon beklenirdi.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 34 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Characteristic CT Imaging Features of Atraumatic Peritoneal and Subperitoneal Pathologies in Emergency Settings: A Pictorial Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. 2024 IDSA Clinical Practice Guideline Update: Diagnostic Imaging of Suspected Acute Intra-Abdominal Abscessidsociety.org
3. Imaging and Clinical Parameters for Distinction between Infected and Non-Infected Fluid Collections in CTpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. CT findings in acute peritonitis: a pattern-based approachdirjournal.org
5. Post-surgical imaging of the intestinesacademic.oup.com
6. Acute Colonic Diverticulitis: CT Findings, Classifications, and a Proposal of a Structured Reporting Templatepmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. The Peritoneum: Anatomy, Pathologic Findings, and Patterns of Disease Spreadpubs.rsna.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.