Klinik Atölye

Safra kesesi ve safra yolları · Patoloji · Yüksek öncelik

Akut akalküloz kolesistit

Acute acalculous cholecystitis

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Bölge anatomisi, BT kesiti: Safra kesesi sınırı sarı çizgiyle işaretli
Bölge anatomisi Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü bulunamadı. Görüntü, “Akut akalküloz kolesistit” bulgusunu göstermez; bulgunun arandığı bölgeyi (safra kesesi, sarı sınır) veri setinde patolojisiz olarak etiketlenmiş başka bir incelemede gösterir.

Görüntü: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), veri setinde patolojisiz etiketli olgu, vaka s0541 · CC BY 4.0. Değişiklik: tek kesit seçildi, pencere uygulandı, organ sınırı çizildi.

Özet

Akut akalküloz kolesistit, taş olmadan gelişen safra kesesi inflamasyonudur ve özellikle yoğun bakımda, ağır sistemik hastalık veya büyük cerrahi sonrası görülebilir. BT başka tanıları araştırırken kese distansiyonu, duvar kalınlaşması ve kese çevresi inflamasyon bulgularını gösterebilir; bunlar AAC tanısını destekleyebilir. AAC için yayımlanan BT eşikleri ve ölçüt bileşimleri standartlaşmış değildir; BT’nin AAC tanısındaki performansına ilişkin kanıt sınırlıdır ve bulgular klinik bağlamla yorumlanmalıdır. Safra kesesi taşı bulunmaması hastalığı dışlamaz; akalküloz olgular gangren ve perforasyon gibi ciddi komplikasyonlara ilerleyebilir. BT, intramural gaz ve apse gibi komplike AAC bulgularını araştırmada yararlı olabilir.

Okuma sırası

  1. Safra kesesi. Yoğun bakım veya ağır hastalık bağlamında incelenen üst batın kesitlerinde karaciğer yatağındaki safra kesesini ve lümenini belirle.
  2. Kese lümeni. Lümende BT ile görülebilen kalkülleri kese boynundan fundusa kadar ara; taş saptanmasa da duvar ve çevre bulgularını değerlendirmeye devam et.
  3. Safra kesesi duvarı. Duvar ödemini, subserozal halo veya mukozal çizgi kontrastlanmasını değerlendir ve komşu ince duvar segmentleriyle karşılaştır.
  4. Perikolesistik alan. Kese çevresindeki yağ infiltrasyonu ve sıvıyı ara; BT'de kese distansiyonunu öznel bir bulgu olarak değerlendir.
  5. Safra kesesi duvarı. Duvar gazı, kontrastlanma kaybı, duvar kesintisi veya apseyi araştır; bunlar kritik hastada acil komplikasyon işaretleridir.

Faz ve pencere

Portal tanısal
BT’de taş görülmese de kontrastlı incelemede kese distansiyonu, kalın/ödemli duvar, mukozal kontrastlanma artışı veya subserozal düşük atenüasyonlu halo, perikolesistik yağ infiltrasyonu ve sıvı değerlendirilebilir. Duvar kontrastlanmasında azalma ya da kayıp, intramural gaz ve çevre koleksiyon komplike/iskemik seyri düşündürür.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • BT'de taş saptanmayan kese distansiyonu ile duvar kalınlaşması AAC'yi düşündürebilir; çevre bulguları ve klinik bağlamla yorumlanmalıdır.
  • Subserozal halo, BT’de AAC için bildirilen duvar bulgularındandır ve subserozal ödemle uyumludur.
  • Mukozal kontrastlanma artışı ve subserozal ödem, AAC’de görülebilen inflamatuvar duvar bulgularıdır.
  • Perikolesistik yağ infiltrasyonu ve sıvı, kese dışına taşan lokal inflamasyonu gösterir.
  • Lümen içi yoğun safra veya çamur eşlik edebilir; ancak özellikle uzun süre aç kalan hastalarda bu bulgular AAC olmadan da görülebilir.
  • Duvar içi gaz, duvar kontrastlanmasında azalma, mukozal dökülme veya perikolesistik apse gangrenöz/emfizematöz komplikasyonları gündeme getirir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Tek derlemedeki BT ölçüt tablosu: majör bulgu (evrensel standart değildir)
>4 mm duvar kalınlığı; diğer majör bulgular perikolesistik sıvı, asit yokluğunda subserozal ödem, intramural gaz ve dökülen mukozadır
Tek derlemedeki BT ölçüt tablosu: minör bulgu (evrensel standart değildir)
Öznel kese distansiyonu ve hiperdens safra
Tek derlemedeki BT ölçüt bileşimi (evrensel standart değildir)
2 majör ölçüt veya 1 majör + 2 minör ölçüt

Normalde

Kontrastlı BT’de normal safra kesesi duvarı ince ve düzgün sınırlı kontrastlanan bir hat şeklindedir; perikolesistik yağda inflamatuvar çizgilenme veya sıvı beklenmez. Kıyaslamada kese duvarı kalınlaşmasını, subserozal ödemi, perikolesistik sıvıyı ve öznel distansiyonu değerlendir; AAC için görüntüleme ölçütleri standart olmadığından bulguları klinik bağlamla birlikte yorumla.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Akut kalküloz kolesistit
benzer duvar ve çevre inflamasyonu vardır, ancak boyun/sistik kanal düzeyinde taş görülmesi kalküloz nedeni destekler.
Sistemik ödem
kalp yetmezliği, hipoalbuminemi veya sistemik hastalıklar diffüz safra kesesi duvar kalınlaşmasına yol açabilir; bu bulgu tek başına kolesistit tanısı koydurmaz.
Hepatit
kese duvarında diffüz kalınlaşma yapabilir; karaciğer parankim bulguları ve klinik bağlamla birlikte değerlendirilmelidir.
Kese duvarı adenomiyomatozisi
kalınlaşmış duvar içindeki küçük kistik Rokitansky–Aschoff sinüsleri destekleyici bir bulgudur; BT’de küçük sinüsler görülmeyebilir.
Safra kesesi malignitesi
asimetrik/nodüler duvar kalınlaşması, kitle veya komşu karaciğere invazyon görülebilir; düzgün duvar görünümü maligniteyi tek başına dışlamaz.

Tuzaklar

  • Kritik hastada distansiyon ve duvar ödemi tek başına tanı koydurmaz; perikolesistik infiltrasyon, halo, mukozal değişiklik ve klinik bağlamı birlikte ara.
  • Kalsifiye olmayan taş BT'de görünmeyebilir; akalküloz tanısı verirken lümeni dikkatle incele ve varsa ultrason bulgusuyla karşılaştır.
  • Safra kesesi duvarı ve lümenindeki gazı ayrı değerlendir; intramural gazı lümen içi gazla karıştırma.
  • Ağır hastada analjezi ya da bilinç değişikliği klinik muayeneyi sınırlar; negatif Murphy bulgusu görüntüleme uyarı işaretlerini geçersiz kılmaz.
  • Kese duvarı kalınlığını değerlendirirken kese distansiyonunu da kaydet; AAC için BT ölçütleri arasında öznel distansiyon minör, duvar kalınlaşması ise majör bulgu olarak yer alır. Akut kolesistit tanısı lokal ve sistemik inflamasyon bulgularının görüntülemeyle birlikte değerlendirilmesine dayanır.

Kendini dene

  1. Yoğun bakım hastasında klinik ve laboratuvar bulgular akut kolesistiti destekliyor. BT'de taş görülmüyor; distandü kese, belirgin duvar kalınlaşması ve perikolesistik inflamasyon izleniyor. Bu bulgular birlikte hangi kolesistit alt tipini düşündürür?

    Cevabı göster

    Akut akalküloz kolesistit. Akut akalküloz kolesistit, safra kesesinin taş bulunmaksızın gelişen inflamasyonudur. Duvar kalınlaşması ve perikolesistik sıvı, AAC için bildirilen BT ölçütleri arasındadır; BT’nin AAC tanısındaki kanıtı sınırlı olduğundan bulgular klinik bağlamla birlikte değerlendirilmelidir.

  2. Taşsız kese duvarında gaz ve kese çevresinde koleksiyon izleniyor. Hangi komplikasyon özellikle akla gelmelidir?

    Cevabı göster

    Komplike kolesistit, özellikle gangrenöz veya emfizematöz değişim. Duvar içi gaz ve kese çevresindeki koleksiyon komplike kolesistit olasılığını düşündürür; AAC’nin ciddi komplikasyonları arasında gangren, apse oluşumu ve perforasyon yer alır.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Acalculous cholecystitis– an imaging and therapeutic updatelink.springer.com
  2. What imaging modalities should be considered in suspected acute acalculous cholecystitis? A review of the evidencelink.springer.com
  3. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholecystitisonlinelibrary.wiley.com
  4. ACR Appropriateness Criteria Right Upper Quadrant Pain: 2022 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Imaging-based algorithmic approach to gallbladder wall thickeningwjgnet.com
  6. Gallbladder adenomyomatosis: imaging findings, tricks and pitfallspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. TG13 diagnostic criteria and severity grading of acute cholecystitisonlinelibrary.wiley.com
  8. Dual-energy computed tomography of the abdomen: A reliable trouble-shooterpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  9. CT and MRI findings of acute calculous cholecystitis and its complications in Singapore: A pictorial reviewe-mjm.org
  10. Computed tomography imaging of complications of acute cholecystitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Emergency Medicine Fellowship Point-of-Care Ultrasound Guidemed.upenn.edu
  12. What imaging modalities should be considered in suspected acute acalculous cholecystitis? A review of the evidencepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Acute acalculous cholecystitis as a rare gastroenterological association of COVID-19: a case series and systematic reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Acute acalculous cholecystitis as an early manifestation of COVID-19: case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Acute acalculous cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Complications of cholecystitis: a comprehensive contemporary imaging review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Acute acalculous cholecystitis immediately after gastric operation: case report and literatures review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. [The intensive care gallbladder as shock organ: symptoms and therapy].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Acute acalculous cholecystitis determining Mirizzi syndrome: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Acute acalculous cholecystitis due to Fusarium species and review of the literature on fungal cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Acute acalculous cholecystitis as the initial manifestation of systemic lupus erythematous: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Brucellosis, an uncommon cause of acute acalculous cholecystitis: two new cases and concise review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Part 1: Current Concepts in Radiologic Imaging and Intervention in Acute Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Acute acalculous cholecystitis as a rare gastroenterological association of COVID-19: a case series and systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Acute acalculous cholecystitis and cardiovascular disease, which came first? After two hundred years still the classic chicken and eggs debate: A review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. What imaging modalities should be considered in suspected acute acalculous cholecystitis? A review of the evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Advances in the Study of Acute Acalculous Cholecystitis: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Coronary Artery Disease and Gallbladder Inflammatory Pseudopolyps.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Acalculous cholecystitis with gallbladder perforation in a critically ill trauma patient: An unexpected complication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Perforated acalculous cholecystitis in a neutropenic patient following chemotherapy: a fatal case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Interventional Radiology in Acute Cholecystitis: A Review of Contemporary Percutaneous Strategies and Emerging Techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. A Case of Acalculous Cholecystitis During Lenvatinib Plus Pembrolizumab Therapy for Advanced Renal Cell Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Case Report: Acute acalculous cholecystitis due to <i>Salmonella Typhi</i>: a case of conservative treatment failure and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Prolonged bowel disuse under parenteral nutrition elevates risk of acalculous cholecystitis in patients with low-output enterocutaneous fistulas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Gastrointestinal complications of cocaine use: a narrative literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Performance Comparison of a Neuro-Symbolic Large Language Model System Versus Human Experts in Acute Cholecystitis Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Gallbladder volvulus: Recognizing the rare 'beak' and 'whirl' signs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Clinically Silent Presentation of Acalculous Gangrenous Cholecystitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Acalculous cholecystitis- an imaging and therapeutic update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Unexpected peritonitis: Spontaneous gallbladder perforation without prior cholecystitis in an elderly patient - A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Multidetector Computed Tomography (MDCT) Findings of Complications of Acute Cholecystitis. A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Emergent Treatment of Acute Cholangitis and Acute Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. A case of recurrent acute acalculous cholecystitis in a patient with renal cell carcinoma treated with pazopanib and axitinib: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Acute acalculous cholecystitis in children due to EBV and cytomegalovirus infection: a rare case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Acute cholecystitis revealing gastric adenocarcinoma with osseous metastasis: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Artificial intelligence in gangrenous cholecystitis: advances in risk factor identification and preoperative prediction-a scoping review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Usefulness of Bedside Point-of-care Ultrasounds in Intensive Care Unit for Septic Patients: A Consensus Statement of the Italian Society of Echocardiography and Cardiovascular Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. A case of acute neonatal acalculous cholecystitis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Gastrointestinal Ultrasound in Infectious Diseases: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Does laparoscopic surgery decrease the risk of atrial fibrillation after foregut surgery?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. A rare case: Transcatheter coil embolization in a patient with cystic duct stump injury following cholecystectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Subhepatic Appendicitis: A Systematic Review of Clinical Presentation, Diagnostic Challenges, and Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Concurrent diabetic ketoacidosis, acute pancreatitis, and subsequent ruptured acalculous cholecystitis in a patient receiving semaglutide: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. A Case Report of Hydropic Gallbladder Presenting as Right Lower Quadrant Abdominal Pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. A case of spontaneous acalculous gallbladder perforation difficult to diagnose on computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Hemorrhagic Cholecystitis in an Elderly Patient With Fall Syndrome: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Abdominal Imaging Findings in Patients with COVID-19 Part 2: Solid Organs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Acute acalculous cholecystitis and blackwater fever with acute kidney injury in children with malaria: case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. A systematic review of ultrasound to predict severe disease in patients with dengue and other viral infections associated with hemorrhagic fevers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Preoperative predictors of difficult laparoscopic cholecystectomy after percutaneous transhepatic gallbladder drainage in patients with cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Immune Checkpoint Inhibitor-Associated Hepatobiliary Toxicity: A Case of Concurrent Immune-Mediated Hepatitis and Acalculous Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Severe Acute Pancreatitis With Simultaneous Anterior ST-Elevation Myocardial Infarction in a 28-Year-Old: Navigating Conflicting Emergencies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Drug-induced hypersensitivity reaction presenting as systemic capillary leak-like syndrome with polyserositis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. The hidden path of mycobacterium: a case series of rare and elusive manifestations of gastrointestinal tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.