Klinik Atölye

Safra kesesi ve safra yolları · Patoloji · Yüksek öncelik

Akut kalküloz kolesistit

Acute calculous cholecystitis

Akut kalküloz kolesistit: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

5 adım

Görüntü: Yu MH, Kim YJ, Park HS ve ark., “Benign gallbladder diseases: Imaging techniques and tips for differentiating with malignant gallbladder diseases.”, 2020, Figure 12. PMC7304100 · doi:10.3748/wjg.v26.i22.2967 · CC BY-NC 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Akut kalküloz kolesistit, çoğunlukla sistik kanal veya kese boynundaki taşın tetiklediği safra kesesi inflamasyonudur ve sağ üst kadran ağrısının önemli nedenlerindendir. Ultrason genellikle ilk incelemedir; BT, atipik tabloda alternatif nedenleri ve perforasyon, gangren ya da apse gibi komplikasyonları saptamada yararlıdır. Kontrastlı BT'de duvar kalınlaşması ve perikolesistik sıvı sıklıkla izlenir; özellikle US ile net olmadığı durumlarda gangren, perforasyon veya apse gibi ileri komplikasyonların ayırıcı tanı ve saptanmasında değerlidir. Duvar kalınlaşması tek başına özgül değildir; impakte taş, çevre inflamasyonu ve klinik bağlam birlikte değerlendirilmelidir.

Faz ve pencere

Portal tanısal
Safra kesesi duvarında kalınlaşma ve kontrastlanma artışı, kese çevresinde yağ çizgilenmesi/sıvı ve kese distansiyonu aranır. Boyun veya sistik kanaldaki impakte taş lümen içinde ya da boyun düzeyinde görülebilir; taşların BT görünürlüğü bileşimine bağlıdır.
Arterial tanısal
Karaciğer yatağına komşu parankimde geçici fokal hiperemi arteriyel fazda görülebilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Kese boynu veya sistik kanal girişindeki impakte kalkül, lümen çıkışını tıkayan olası nedeni gösterir.
  • Distandü safra kesesi ile yaygın duvar kalınlaşması ve kontrastlanması akut inflamasyon birlikteliğini destekler.
  • Kese çevresi yağda çizgilenme veya sıvı, duvar değişikliğine eşlik eden ekstramural inflamasyondur.
  • Karaciğer yatağına komşu fokal hiperemi, arteriyel fazda görülebilen ve inflamasyona eşlik eden reaktif parankimal kontrastlanmadır.
  • Duvar ödemi ve mukozal kontrastlanma, kontrastlı BT’de görülebilen inflamatuvar bulgulardır.
  • Duvar düzensizliği, fokal defekt, intraluminal membran ya da perikolesistik koleksiyon komplike kolesistit ve gangren/perforasyon şüphesini artırır.

Ölçütler ve sınıflamalar

TG18 ultrasonografi referans eşiği: safra kesesi duvar kalınlığı
≥4 mm
TG18 ultrasonografi referans eşiği: kese uzun ekseni
≥8 cm
TG18 ultrasonografi referans eşiği: kese kısa ekseni
≥4 cm

Normalde

Kontrastlı BT’de normal safra kesesi duvarı ince, düzgün ve ince kontrastlanan bir hat şeklindedir; perikolesistik yağda inflamatuvar çizgilenme veya sıvı görülmez. Aynı düzeyde duvar kalınlığını, fundus-korpus-boyun boyunca lümen çapını ve kese çevresi yağ/sıvı görünümünü karşılaştır; sistemik ödem duvarı kalın gösterebilir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Akut akalküloz kolesistit
kolesistit bulguları vardır ancak kese veya sistik kanal taşı gösterilmez; kritik hastada güçlü klinik bağlam önemlidir.
Kronik kolesistit
taş ve duvar kalınlaşması görülebilir; mural fibrozise bağlı büzüşük kese ve perikolesistik sıvı yokluğu kronik seyri destekler.
Hepatit
safra kesesi duvar ödemi yapabilir; eşlik eden karaciğer parankim değişiklikleri ve klinik bağlamla ayrılır.
Konjestif kalp yetmezliği veya hipoalbuminemi
diffüz kese duvar kalınlaşmasına yol açabilir; duvar kalınlaşması tek başına akut kolesistit tanısı koydurmaz.
Pankreatit ile akut kolesistitin klinik bulguları örtüşebilir; ayırıcı tanı için görüntülemede spesifik bulgular ve laboratuvar değerleri birlikte değerlendirilmelidir.

Tuzaklar

  • BT lümenle izoatenüe kolesterol taşını göstermeyebilir; taş görülmemesi inflamatuvar duvar ve çevre bulgularını geçersiz kılmaz.
  • Safra kesesi duvar kalınlaşması kalp yetmezliği, asit, hepatit ve hipoalbuminemide de olabilir; impakte taş ile lokal yağ değişikliğini birlikte ara.
  • Taş saptamak tek başına akut kolesistit anlamına gelmez; asemptomatik kolelitiaziste duvar ve perikolesistik alan normal olabilir.
  • Kontrastsız BT, komplike kolesistiti değerlendirmede mural perfüzyon kaybını gösteremez; gangren şüphesinde kontrastlı seri önemlidir.

Kendini dene

  1. Kontrastlı BT'de kese boynunda impakte taş ve safra kesesi inflamasyonunu düşündüren bulgular var. Bu bulgular hangi tanıyı destekler?

    Cevabı göster

    Akut kalküloz kolesistit. İnfundibulumdaki taş, safra kesesi çıkışında mekanik tıkanıklıkla ilişkili olabilir. Taşa eşlik eden safra kesesi inflamasyonu akut kalküloz kolesistit ile uyumludur.

  2. Safra kesesi duvarı kalın; hastada kalp yetmezliği gibi sistemik bir durum var. Bu bulgular nasıl yorumlanmalıdır?

    Cevabı göster

    Safra kesesi duvarı kalınlaşmasının sistemik bir nedenden kaynaklanabileceğini değerlendir. Sistemik hastalıklar da safra kesesi duvar kalınlaşmasına yol açabilir; bu bulgu tek başına akut kolesistiti doğrulamaz. Tanı, görüntüleme bulgularının klinik ve laboratuvar verileriyle birlikte değerlendirilmesine dayanmalıdır.

Bu konunun yer aldığı turlar

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholecystitisonlinelibrary.wiley.com
  2. Computed tomography imaging of complications of acute cholecystitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. ACR Appropriateness Criteria Right Upper Quadrant Pain: 2022 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. CT and MRI findings of acute calculous cholecystitis and its complications in Singapore: A pictorial reviewe-mjm.org
  5. Imaging-based algorithmic approach to gallbladder wall thickeningwjgnet.com
  6. TG13 diagnostic criteria and severity grading of acute cholecystitisonlinelibrary.wiley.com
  7. Dual-energy computed tomography of the abdomen: A reliable trouble-shooterpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Acalculous cholecystitis– an imaging and therapeutic updatelink.springer.com
  9. Disease of the Gallbladder and Biliary Treencbi.nlm.nih.gov
  10. Emergency Medicine Fellowship Point-of-Care Ultrasound Guidemed.upenn.edu
  11. Clinical update on acute cholecystitis and biliary pancreatitis: between certainties and grey areaspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Complete mesocolic malposition of the gallbladder: An unusual case report with literature’s reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Acute calculous cholecystitis: Review of current best practicespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Impact of COVID-19 on the outcomes of gastrointestinal surgerypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Improving Diagnosis of Acute Cholecystitis with US: New Paradigms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Complete mesocolic malposition of the gallbladder: An unusual case report with literature's review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. CT and MRI findings of acute calculous cholecystitis and its complications in Singapore: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Part 1: Current Concepts in Radiologic Imaging and Intervention in Acute Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Advances in the Study of Acute Acalculous Cholecystitis: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Hemorrhagic cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Abdominal wall abscess after cholecystectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Main right hepatic duct entering the cystic duct: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Hepatic Compartment Syndrome Following Percutaneous Cholecystostomy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Acute cholecystitis: predictive clinico-radiological assessment for conversion of laparoscopic cholecystectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Hemorrhagic cholecystitis: report of a case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Hemorrhagic Cholecystitis in a Patient with Cirrhosis and Rectal Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Delayed Laparoscopic Cholecystectomy for Acute Calculous Cholecystitis: Is it Time for a Change?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Spontaneous cholecystocutaneous fistula: an uncommon complication of acute cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Gallstones (Cholelithiasis)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Concurrent Mirizzi syndrome and choledocholithiasis: imaging features and surgical correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Laparoscopic management of Mirizzi syndrome type IV: a case report and review of minimal access surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Role of Abdominal Contrast-Enhanced Computed Tomography in Diagnosing Gangrenous Gall Bladder Wall Perforation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Advances in Imaging and Diagnosis of Emphysematous Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Synchronous Acute Cholecystitis and Perforated Acute Appendicitis in a 49-Year-Old Male Patient in Jordan: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Acute acalculous cholecystitis with portal cavernoma: A case report with literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. The Many Hidden Faces of Gallbladder Carcinoma on CT and MRI Imaging-From A to Z.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Post-operative complications of cholecystectomy: what the radiologist needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Laparoscopic management of an unexpected cholecystogastric fistula discovered during common bile duct exploration: a case report and focused literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Diagnostic Value of Multimodal Imaging and Histopathology in Gallstone Ileus: A Retrospective Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Actinomycotic Cholecystitis and Pancreatitis: Report of an Unusual Case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Development and Validation of an Explainable Machine Learning Model for Gangrenous Cholecystitis Prediction: A Multicenter Retrospective Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Contrast-Enhanced Ultrasonography of Cholecystohepatic Communication Secondary to Gallbladder Rupture in a Dog: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Open Cholecystectomy in a Patient With Situs Inversus Totalis and Symptomatic Cholelithiasis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. 2.5-mm articulated endoluminal forceps using a compliant mechanism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Multidetector Computed Tomography (MDCT) Findings of Complications of Acute Cholecystitis. A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Wünderlich syndrome mimicking acute cholecystitis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Japanese Spotted Fever Complicated with Cholecystitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Intravascular Large B-cell Lymphoma Presenting as Progressive Cholestatic Liver Dysfunction and Multiorgan Failure Initially Mimicking Acute Calculous Cholecystitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. CT of acute abdomen in the elderly.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Atypical presentation of cholecystitis with torsion of the gallbladder diagnosed preoperatively in an unusual location.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Interpretation discrepancies of abdominal imaging by on-call radiology residents: Evaluation of risk factors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.