Klinik Atölye

Safra kesesi ve safra yolları · Patoloji · Orta öncelik

Kolesistoenterik fistül

Cholecystoenteric fistula

Kolesistoenterik fistül: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Huang SF, Han YH, Chen J ve ark., “Surgical Management of Cholecystoenteric Fistula in Patients With and Without Gallstone Ileus: An Experience of 29 Cases.”, 2022, Figure 1. PMC9304664 · doi:10.3389/fsurg.2022.950292 · CC BY 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Kolesistoenterik fistül, kronik taş hastalığı ve inflamasyonun safra kesesiyle komşu duodenum, kolon veya daha seyrek mide arasında anormal bağlantı oluşturmasıdır. BT, doğrudan traktı gösterebilir ya da kesedeki gazı, komşu bağırsak duvarı değişikliğini ve geçiş yapmış taşı birlikte ortaya koyarak dolaylı tanı sağlar. Fistülün preoperatif tanısı güç olabilir; bağırsak lümenine geçen ektopik taş tıkanmaya yol açabilir. BT'de koronal rekonstrüksiyonlar fistülün safra kesesiyle komşu dokular arasındaki ilişkisini göstermeye yardımcı olur; ektopik taş ve bağırsak tıkanıklığı bulguları BT'de değerlendirilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Kese içinde hava-sıvı seviyesi, safra yollarında dallanan pnömobili ve kalsifiye taşlar kontrastsız BT'de görülebilir; hava ile taşın topografisi fistül şüphesini destekler, ancak ince trakt her zaman seçilmez.
Portal tanısal
Duodenum veya kolona açılan ince trakt, kese-bağırsak arasındaki kayıp yağ planı, komşu duvar kalınlaşması ve çevresel inflamasyon değerlendirilir; eşlik eden ektopik taş ve bağırsak tıkanması da aynı fazda haritalanır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Safra kesesi ile duodenumun birinci/ikinci kısmı ya da hepatik fleksura arasında silinmiş yağ planı ve yapışık konturlar
  • Safra kesesi duvarından komşu enterik lümene uzanan doğrudan hava içeren veya kontrastlanan fistül traktı
  • Kese lümeninde gaz veya hava-sıvı seviyesi; hava kesede sınırlı kalabilir ya da intrahepatik kanallara geçebilir
  • Kolesistoduodenal bağlantıda komşu bağırsak duvarında ve çevresindeki yağ dokusunda inflamatuar değişkenlik ile yapışık konturlar izlenir.
  • Kolesistokolik bağlantıda hepatik fleksura/çıkan kolon duvarında reaktif kalınlaşma; kolon lümenine gaz geçişi
  • Kese içinde veya enterik lümene geçmiş kalsifiye/lameller kalkül; lümen içinde taş varsa distalindeki bağırsak kalibresi araştırılır
  • Kolesistoenterik fistülde safra kesesinde taşlar ve atrofik ya da ödemli duvar görülebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Anatomik yerleşime göre adlandırma
Bağlantı yerine göre en sık kolesistoduodenal, ardından kolesistokolik ve daha seyrek kolesistogastrik fistül olarak adlandırılır; bu adlandırma formal bir evreleme sistemi değildir.

Normalde

Normal safra kesesi duvarı duodenum ve hepatik fleksuradan yağ planıyla ayrılır; lümeninde hava bulunmaz ve safra yolları gaz içermez. Kıyaslamada bu iki komşu organ arasındaki yağ aralığının devamlılığına, kesenin lümene açılıp açılmadığına ve varsa intraluminal taşın bağırsak çapında değişiklik oluşturup oluşturmadığına bak.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Mirizzi sendromu
belirgin safra yolu genişlemesi, gaz olmaksızın kesenin komşu bağırsağa yapışık olmaması ve fistül izlenmemesi ile karakterizedir.
Amfizematöz kolesistit
gaz esas olarak kese duvarında veya lümenindedir; enterik bağlantı doğrudan izlenmez.
Mirizzi sendromu
belirgin safra yolu genişlemesi, gaz olmaksızın kesenin komşu barsağa yapışık olmaması ve fistül izlenmemesi ile karakterizedir.

Tuzaklar

  • Safra kesesindeki gaz tek başına fistül kanıtı değildir; gaz oluşturan enfeksiyon ve yakın zamanda yapılmış girişimler gibi alternatif açıklamalar BT bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.
  • Duodenumun ikinci kısmındaki lüminal gazı safra yolu gazı sanma; kanal içindeki hava karaciğer hilusundan dallanan tübüler yapı izler.
  • Fistül traktı ince kesitlerde dahi görünmeyebilir; komşu duvarların yapışıklığı, kaybolan yağ planı ve pnömobili birlikte olduğunda dolaylı bulguları raporla.

Kendini dene

  1. Safra kesesi duodenuma yapışık, aradaki yağ planı kayıp ve intrahepatik safra dallarında hava izleniyor. En olası açıklama nedir?

    Cevabı göster

    Kolesistoduodenal fistül. Komşu duvarların yapışması ve pnömobili fistül lehinedir. Amfizematöz kolesistit gazı kese duvarı/lümeninde oluşturabilir ama bağırsak bağlantısını açıklamaz; diğer seçenekler ayrı anatomik merkezlere sahiptir.

  2. Hepatik fleksuraya komşu safra kesesi ile kolon arasında BT'de fistül izleniyor. Hangi bağlantı tarif edilmelidir?

    Cevabı göster

    Kolesistokolik fistül. Trakt safra kesesini hepatik fleksuradaki kolona bağlıyor. Kolesistoduodenal fistül en sık görülen tiptir (%60-85), kolesistokolik fistül ise ikinci sıradadır; ikisi de safra kesesi-bağırsak iletişimini tanımlar.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 8 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Computed tomography manifestations for cholecystoenteric fistula: case series and literature analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Developments in the Diagnosis and Management of Cholecystoenteric Fistula.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Gallstone ileus. A case treated with minilaparotomy and a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Bouveret Syndrome: A Systematic Review of Clinical Factors Associated With Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. The Difficult Cholecystectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Laparoscopic management of cholecystoenteric fistula: A single-center experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Laparoscopic and endoscopic cooperative surgery for cholecystogastric fistula: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Cholecystocolonic fistula: A rare case report of Mirizzi syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Single-incision laparoscopic surgery for gallstone ileus: An alternative surgical procedure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Novel Iatrogenic Cause of Cholecystogastric Fistula.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Rare cause of gastric outlet obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Mirizzi syndrome from type I to Vb: a single center experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Anatomic Feasibility of Percutaneous Cholecystoenteric Fistula Creation and Stent Insertion in Acute Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Xanthogranulomatous cholecystitis complicated by a cholecysto-colonic fistula and liver abscesses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Gallstone ileus after recent cholecystectomy. Case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Cholecystogastric fistula masquerading as gastrointestinal stromal tumour: Unusual presentation of gallbladder adenomyomatosis - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Cholecystocolonic Fistula With Acute Cholangitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Bouveret syndrome: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Cholangitis, Choledocholithiasis and a Cholecystocolonic Fistula: A Case Report on a Rare Triple Surgical Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Diagnosis and treatment of cholecystogastric fistula: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Gallstone Ileus With Cholecystoenteric Fistula in an Elderly Female: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. An unusual case of subacute small bowel obstruction - Gallstone ileus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Gallstone Ileus Secondary to Cholecystoduodenal Fistula: A Case Report and Review of Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Gallbladder cancer revisited: the evolving role of a radiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Pediatric emergency medicine point-of-care ultrasound: summary of the evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Diagnostic Value of Multimodal Imaging and Histopathology in Gallstone Ileus: A Retrospective Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Two-stage treatment of cholecystobronchial fistula secondary to gallbladder perforation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Biliary Peritonitis Secondary to Proximal Duodenal Perforation in a Cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Fulminant emphysematous hepatitis with pneumoperitoneum: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Advances in Imaging and Diagnosis of Emphysematous Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Does laparoscopic surgery decrease the risk of atrial fibrillation after foregut surgery?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Emphysematous conditions of the abdomen and pelvis: pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Cholecystogastric fistula presenting with transient gallstone ileus and incidental Fitz-Hugh-Curtis syndrome: A rare radiological and intraoperative association.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Endoscopic Ultrasound-Guided Gallbladder Drainage for Malignant Distal Biliary Obstruction: Current Evidence, Technical Considerations, and Future Directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Turkish HPB Surgery Association consensus report on hepatic cystic Echinococcosis (HCE).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Post-Colonoscopy Cecal Perforation Presenting as Soft Tissue Emphysema in Ileocecal Tuberculosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Sectional Anatomy with Micro-Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging Correlation of the Middle and Caudal Abdominal Regions in the Syrian Hamster (<i>Mesocricetus auratus</i>).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Gallbladder Perforation Treated Using a Combination of Percutaneous Transhepatic and Endoscopic Transpapillary Gallbladder Drainage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Management of concomitant cholecystoduodenal and cholecystocolonic fistulas with sigmoid colonic gallstone: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Gallstone ileus due to a visible cholecystoduodenal fistula with pneumobilia CT diagnosis and surgical management: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Different Approaches to the Management of Cholecystoenteric Fistula.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Mirizzi Syndrome: The Uncommon and Overlooked Surgical Cause of Obstructive Jaundice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Outcome of Biliary-enteric Reconstruction with Hepaticoduodenostomy Following Choledochal Cyst Resection: A Prospective Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Mirizzi Syndrome With Bouveret Syndrome: A Rare Amalgam.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Cystic Duct Remnant-Duodenal Fistula following Laparoscopic Cholecystectomy: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Metabolic dysfunction-associated gallstone disease: expecting more from critical care manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.