Atelektazi

Özet

Atelektazi, akciğerin bir bölümünün ya da tamamının çökmesi ve hacminin azalmasıdır; bası, bronş tıkanıklığı veya alveoler yüzey geriliminin artması gibi mekanizmalarla gelişebilir. BT’de opasiteyi hacim kaybı bulgularıyla birlikte okumak, konsolidasyon veya kitleden kaynaklanan opasiteyi atelektaziden ayırmaya yardım eder. Fissür, bronş ve damarların anormal yer değiştirmesi atelektaziyi destekler; santral tümör bronşu tıkayarak atelektaziye yol açabilir.

Okuma sırası

1. Lober parankim ve fissürler. Koronal rekonstrüksiyonda opak alanın hangi lob sınırları içinde kaldığını, fissürleri yukarıdan aşağıya izleyerek bulun.
2. İnterlober fissür. Fissürün komşu normal lobla kıyaslandığında opak bölgeye doğru içe çekilip çekilmediğini gösterin.
3. Lober bronkovasküler demetler. Çökük lob içindeki bronşlarla pulmoner damarların birbirine yaklaşmasını ve lober hacmin küçülmesini işaretleyin.
4. Komşu sağlam lob. Aynı taraftaki komşu lobun genişleyip genişlemediğini değerlendirerek hacim kaybının karşılığını bulun.
5. Lober bronş ve hiler yumuşak dokular. Son olarak ilgili lob bronşunun hilusta açık olup olmadığını ve distal kitle, mukus tıkacı veya plevral bası bulunup bulunmadığını arayın.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Çökmüş lob veya segment normal akciğere göre daha yüksek atenüasyonlu ve küçük görünür; fissür, bronş-damar demetleri ve hilus hacim kaybına doğru yaklaşabilir. Kontrastsız incelemede hacim kaybı ve parankim örüntüsü değerlendirilir; santral bronş tıkanıklığı ve hiler yumuşak doku ayrıca incelenir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Fissür çekilmesi — majör veya minör fissürün hacmi azalan loba doğru yer değiştirmesi.
• Bronkovasküler kümelenme — bronş ve pulmoner damarların birbirine yaklaşarak sıklaşması.
• Lober yoğunlaşma — çökmüş parankimin komşu havalı akciğere göre daha opak ve homojen görünmesi.
• Hilus yer değiştirmesi — etkilenen tarafta hilusun lober çöküş yönüne çekilmesi.
• Kompansatuvar hiperinflasyon — komşu sağlam lobun genişleyerek boşalan hacmi kısmen doldurması.
• Hava bronkogramının kaybı — santral bronş tamamen tıkalıysa çökmüş lob içindeki bronş lümenleri havayla izlenmeyebilir.
• Eşlik eden bronş tıkanıklığı — lob bronşunda daralma veya kesilme ve santral yumuşak doku lezyonu obstrüktif nedeni düşündürür.
• Atelektazi, gaz absorbsiyonu, akciğer dokusunun basısı ve surfaktan yetersizliği gibi mekanizmalarla gelişebilir.

Normalde

Normal havalı parankim atelektatik parankime göre daha düşük atenüasyonludur; fissürler ve hiler yapılar normal anatomik konumlarında izlenir. Aynı seviyede karşı lobun hacmini, fissür konturunu ve damar-bronş aralıklarını kıyaslayarak opak alanın yalnız yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını değil küçülüp küçülmediğini belirleyin.

Ayırıcı tanı

Lober pnömoni

lober sınırlara uyan konsolidasyonda hacim genellikle korunur; belirgin hacim kaybı ve fissür yer değiştirmesi varsa eşlik eden atelektaziyi değerlendirin.

Obstrüktif pnömoni

bronş tıkanıklığının distalindeki pnömonik opasiteye aynı lobda atelektazi eşlik edebilir.

Yuvarlak atelektazi

plevraya bitişik kitle benzeri opasiteye kıvrılarak giren bronkovasküler demetler eşlik eder.

Plevral efüzyon

sıvı plevral aralıkta yer alır; akciğer parankiminde komşu pasif atelektazi eşlik edebilir.

Santral akciğer kitlesi bronşu daraltıp distal atelektaziye yol açabilir; bronş lümeni ile hiler yumuşak dokuyu birlikte değerlendirin.

Yuvarlak atelektazi, plevraya komşu kitle benzeri bir opasite olarak görülür; lezyon düzeyinde plevral kalınlaşma ve etkilenen lobda hacim azalması tipiktir, bronş ve damarların lezyona girerken kıvrılması ise çoğu olguda kuyruklu yıldız bulgusunu oluşturur.

Tuzaklar

• Yoğun çökmüş lobu yalnız konsolidasyon diye adlandırmak hacim kaybını gizler; koronal planda fissür seviyesini ve lob boyutunu yeniden izleyin.
• Bağımlı akciğer bölgelerinde çizgisel atelektatik opasiteler görülebilir; bunları tek başına yaygın lober çöküş olarak adlandırmayın.
• Santral tümör ve ona bağlı lob çökmesini araştırırken ilgili lob bronşunu hilustan perifere kadar izleyip darlık ya da tıkanma arayın.

Kendini dene

1. Sağ üst lob opak ve küçülmüş; minör fissür yukarı çekilmiş, bronş-damarlar sık. En olası örüntü?

   • Atelektazi
   • Lober pnömoni
   • Plevral efüzyon
   • Pulmoner infarkt
   Cevabı göster

   Atelektazi. Fissür çekilmesi, bronkovasküler kümelenme ve hacim azalmasının birlikte bulunması lober atelektaziyi destekler. Pnömoni opasite yapabilir; tarif edilen hacim kaybı bulguları atelektaziyi daha olası kılar.

2. Çökmüş sol alt lobun bronşu hilusta aniden kesiliyor ve çevresinde yumuşak doku var. Ne araştırılmalı?

   • Santral bronş tıkanıklığı, tümör dâhil
   • Yuvarlak pnömoni
   • Plevral plak
   • İnterstisyel ödem
   Cevabı göster

   Santral bronş tıkanıklığı, tümör dâhil. Bronşun ani kesilmesi ve hilus çevresindeki yumuşak doku obstrüktif nedeni araştırmayı gerektirir. Santral tümör, bronşu daraltıp lober atelektaziye yol açabilen nedenlerden biridir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 18 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imagingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Chest and Mediastinumpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Rounded atelectasis of the lung: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Chest imaging using signs, symbols, and naturalistic images: a practical guide for radiologists and non-radiologistsdoi.org
5. The Radiology Assistant: Chest X-Ray - Lung diseaseradiologyassistant.nl
6. Postobstructive pneumonia in lung canceratm.amegroups.org
7. First neonatal case of primary ciliary dyskinesia caused by a pathogenic DRC1 variant presenting with recurrent atelectasis and airway hypersecretion: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. A low perioperative fraction of inspired oxygen reduces the incidence of postoperative atelectasis in patients undergoing abdominal surgery under general anesthesia: A systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Pulmonary actinomycosis and pulmonary nocardiosis mimicking lung cancer: A case series and narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Acute Lobar Atelectasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Endobronchial tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Intensive care unit imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Current Controversies in Lung Cancer Staging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Management of tracheobronchial injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Current challenges in the recognition, prevention and treatment of perioperative pulmonary atelectasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. COVID-19 pneumonia: pathophysiology and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Respiratory function during anesthesia: effects on gas exchange.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. ACR Appropriateness Criteria® Acute Respiratory Illness in Immunocompromised Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Chest CT findings in patients with dysphagia and aspiration: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Assessment of regional ventilation in acute respiratory distress syndrome by electrical impedance tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. The fissure: interlobar collateral ventilation and implications for endoscopic therapy in emphysema.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Rounded atelectasis of the lung: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Evaluation after Orthotopic Heart Transplant: What the Radiologist Should Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Pleuroparenchymal Fibroelastosis With a Nodular Shadow Considered To Be Rounded Atelectasis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. SPOT THE BOT: A comparative quality assessment of AI-generated written instructions for lung ultrasound training.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Rounded Atelectasis with In-Situ Thrombosis in Supplying Artery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Lung cryoablation: morphological evolution and CT patterns of the ablation zone.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Atelectasis secondary to two separate video-assisted thoracoscopic wedge resection of the lung lobe and pleurodesis under general anesthesia in the same patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Late intrathoracic migration of a retained temporary epicardial pacing wire associated with middle lobe atelectasis and hemoptysis 15 years after aortic valve replacement: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.