Bronkopnömoni

Özet

Bronkopnömoni, hava yolları çevresinde başlayan yamalı bir enfeksiyon örüntüsüdür; görüntülemede bronkrovasküler alanları çevreleyen opasite ve konsolidasyonlarla görülebilir. BT’de yamalı bronkrovasküler opasiteler, sentrilobüler nodüller ve dallanan tomurcuklanan ağaç örüntüsü görülebilir. Tomurcuklanan ağaç örüntüsü enfeksiyon ve aspirasyon gibi hava yolu hastalıklarının yanında neoplastik pulmoner embolilerde de görülebilir; tek başına etkeni belirlemez. İncelemede tutulumun dağılımı ve yaygınlığıyla birlikte bronş duvarı değişikliği, plevral efüzyon ve kaviteyi ayrıca değerlendirin.

Okuma sırası

1. Alt lob peribronşiyal alanları. Alt lob segment bronşlarını izleyerek periferde havalı ve opak alanları bulun; tek yoğun lob opasitesi yerine ayrı bronş çevresi odaklar arayın.
2. Sentrilobüler nodüller. Plevraya değmeyen küçük nodülleri ikincil lobül merkezine göre konumlandırın; dağılımın bronşiol kaynaklı olup olmadığını sorgulayın.
3. Bronşiol dalları. En belirgin dallanan odağı ince kesitlerde izleyin; bronşiol bağlantısını ve eşlik eden pulmoner arterle ilişkisini ayırt edin.
4. Bronş duvarı ve distal akciğer. Bronş duvarı kalınlaşmasıyla birlikte lümen içi tıkaç ve distal atelektaziyi, ayrıca eşlik eden plevral efüzyonu tarayın.

Faz ve pencere

Kontrastsız ince kesit (HRCT) tanısal

Bu örüntüler küçük hava yolu ve bronkrovasküler dağılımı tanımlar; BT görünümü tek başına enfeksiyonu veya etkenini kanıtlamaz, klinik ve mikrobiyolojik bulgularla birlikte değerlendirilir.

BT bulguları

• Yamalı peribronşiyal konsolidasyon — bronkrovasküler bölgeler çevresinde odaksal veya parçalı konsolidasyon alanları.
• Sentrilobüler nodüller — plevraya temas etmeyen, ikincil lobül merkezinde kümelenen küçük opasiteler.
• Tomurcuklanan ağaç — bir veya daha fazla dallanma noktası olan doğrusal opasitelere bağlı mikronodüllerin örüntüsü.
• Bronş duvarı kalınlaşması — ince kesit BT’de bronş duvarının normalden daha kalın ve belirgin görünmesi; bronşiolit veya enfeksiyonla eşlik edebilir.
• Lobüler yayılım — ikincil lobüllerin bir kısmı tutulurken komşu alanların havalı kalması.
• Bronkopnömonide konsolidasyonlar loblar boyunca yamalı ve peribronşiyal dağılımda görülebilir.
• Eşlik eden mukus tıkacı — bronşiol lümenindeki mukus veya inflamatuvar materyal tomurcuklanan ağaç görünümüne katkı sağlayabilir.

Normalde

İkincil pulmoner lobül merkezinde bronşiol ve eşlik eden arteriyol bulunur; normal bronşioller rutin BT’de genellikle görünmez. Etkilenen bölgeyi aynı lobdaki korunmuş lobüllerle kıyaslayıp merkezî nodül, dallanan uç opasiteleri ve bronş çevresindeki opasiteyi arayın; plevral yüzeye kadar uzanan nodüller sentrilobüler yerleşime uymaz. İnce kesit BT’de sentrilobüler bölge değerlendirilirken pulmoner arterlerin bronşlara eşlik ettiği ve posterior-superior konumlandığı dikkate alınabilir.

Ayırıcı tanı

Enfeksiyöz bronşiolit

sentrilobüler nodüller ve tomurcuklanan ağaç küçük hava yolu tutulumunu düşündürür; bronkopnömoniyle örtüşebilir.

Postprimer tüberkülozun endobronşiyal yayılımı

üst loblarda tomurcuklanan ağaç nodülleri ve eşlik eden kavite görülebilir.

Hematojen metastaz yayılımı

nodüller rastgele dağılımlı olabilir; bu dağılım sentrilobüler lobül merkezi yerleşiminden farklıdır.

Pulmoner ödem

interlobüler septal kalınlaşma görülebilir; bu interstisyel örüntü bronşiol merkezli dallanan nodüllerden farklıdır.

Neoplastik pulmoner emboliler

damar dalları boyunca tomurcuklanan ağaç benzeri opasiteler oluşturabilir; dalların damar sürekliliğini ince kesitlerde izleyin.

Hava yolu içi tümör yayılımı ayırıcı tanısında, tomurcuklanan ağaç görünümünün aktif postprimer tüberkülozda da endobronşiyal yayılımı gösterebileceği dikkate alınmalıdır.

Tuzaklar

• Tomurcuklanan ağaç yalnız bakteriyel enfeksiyona özgü değildir; mikobakteri, aspirasyon ve mukus tıkacı da bronşiol dallarını doldurabilir.
• Tomurcuklanan ağaç ve sentrilobüler mikronodüller ince kesit BT’de değerlendirilmelidir; standart rekonstrüksiyonlarda dallanma görünümü belirgin olmayabilir.
• Periferik hava yolu hastalıkları tomurcuklanan ağaç oluşturabilir; neoplastik emboliler de damar kaynaklı benzer görünüm yapabildiğinden dalların bronşiol ya da arterle sürekliliğini ince kesitlerde izleyin.

Kendini dene

1. Ateşli hastada alt loblarda yamalı peribronşiyal opasiteler ve sentrilobüler dallanan nodüller görülüyor. Patern hangisi?

   • Bronkopnömoni
   • Lober pnömoni
   • Kardiyojenik ödem
   • Septik emboli
   Cevabı göster

   Bronkopnömoni. Yamalı bronkrovasküler opasitelerle sentrilobüler dallanan nodüllerin birlikteliği bronkopnömonik küçük hava yolu örüntüsünü destekler; BT görünümü etkeni tek başına belirlemez.

2. Sentrilobüler nodüller dallanan küçük opasiteler yapıyor; aynı hastada kronik enfeksiyon öyküsü var. Bu işaret etkeni belirler mi?

   • Hayır; tek başına etkeni belirlemez
   • Evet, yalnız pnömokok gösterir
   • Evet, yalnız aspirasyon gösterir
   • Evet, yalnız tüberküloz gösterir
   Cevabı göster

   Hayır; tek başına etkeni belirlemez. Tomurcuklanan ağaç örüntüsü birden fazla etiyolojide, neoplastik pulmoner embolilerde de görülebilir; tek başına mikroorganizmayı göstermez. Klinik ve diğer görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır.

İlgili konular

• Lober bakteriyel pnömoni
• Aspirasyon pnömonisi
• Nekrotizan pnömoni

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imagingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Bronchiolitis: A Practical Approach for the General Radiologistpubs.rsna.org
3. Approach to Peribronchovascular Disease on CTpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Tree-in-Bud Pattern at Thin-Section CT of the Lungs: Radiologic-Pathologic Overviewpubs.rsna.org
5. Thin-Section CT of the Secondary Pulmonary Lobule: Anatomy and the Image—The 2004 Fleischner Lecturepubs.rsna.org
6. Chest and Mediastinumpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. The Radiology Assistant: Chest X-Ray - Lung diseaseradiologyassistant.nl
8. Imaging in pulmonary infections of immunocompetent adult patientspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Delayed Surgical Management of Acute Type A Aortic Dissection in a Patient with Recent COVID-19 Infection and Post-COVID-19 Bronchopneumonia—Case Report and Review of Literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Bildgebung bei respiratorischen Infektionenpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Fatal outcome of congenital aortopulmonary window with patent ductus arteriosus complicating pregnancypmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Acute exacerbation of pulmonary toxoplasmosis during corticosteroid therapy for immune thrombocytopeniapmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Viral Pneumonias.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pneumonia in the immunocompetent patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. [Imaging in respiratory infections].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Imaging of Community-acquired Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Olfactory groove meningiomas: a retrospective study on 59 surgical cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Fibrosing mediastinitis due to Aspergillus with dominant cardiac involvement: report of two autopsy cases with review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Clinical and imaging manifestations of hemorrhagic pulmonary leptospirosis: a state-of-the-art review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Imaging pneumonia in immunocompetent and immunocompromised individuals.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Paradoxical embolism with thrombus stuck in a patent foramen ovale: a review of treatment strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. [The role of radio-imaging techniques in the investigation of the pathophysiologic mechanisms in chronic obstructive bronchopneumonia. Part I. Role of imaging in the investigation of respiratory lesions caused by COPD].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Acute bronchopneumonia with Bordetella bronchiseptica bacteremia in an immunocompromised patient with bronchiectasis: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Viral Pneumonias.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Histopathologic and radiologic assessment of nontransplanted donor lungs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Non-Infectious Granulomatous Lung Disease: Imaging Findings with Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Tree-in-Bud Pattern of Pulmonary Tuberculosis on Thin-Section CT: Pathological Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Paradoxical Acute Hypoxemic Deterioration During Treatment of Bilateral Bronchopneumonia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Chest Computed Tomography Manifestations of Legionella Pneumonia in a Large Multihospital Cohort of Immunocompromised and Immunocompetent Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Detection of Highly Pathogenic Avian Influenza A(H5N1) Virus in Cat and Rats during Outbreak in Backyard Poultry, United States, 2025.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. The role of medical imaging in translational research into early pulmonary tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Non-Contrast Radiation-Free NIR Lung Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Mucus Plugs and Eosinophilic Inflammation: Expanding the Paradigm to COPD.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Bronchial Atresia Presenting With Recurrent Pneumonia in an Adult With Asthma: The Importance of Post-infectious Radiological Reassessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Clinical Relevance and Follow-Up of Incidental CT Imaging Findings for COVID-19 Diagnosis: A Retrospective Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. EACR 2025 Congress: Innovative Cancer Science, 16-19 June 2025.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Quantitative Analysis for Lung Disease on Thin-Section CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Imaging of Childhood Interstitial Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.