Özet
Parapnömonik efüzyon pnömoniye eşlik eden plevral sıvıdır; basit efüzyondan komplike plevral enfeksiyon ve ampiyeme uzanan bir spektrumda yer alır. BT, akciğer parankimini, plevral yaprakları, sıvının dağılımını ve ekstraplevral yağı aynı incelemede değerlendirir; plevral sıvının görünümü tek başına basit ve komplike efüzyonu kesin ayıramaz. Kontrastlı BT plevral yaprakların kontrastlanmasını ve lokülasyonları göstermeye yardım eder; plevral sıvı septalarını göstermede ultrason daha duyarlıdır. Plevral enfeksiyon ilerledikçe septasyon ve lokülasyonlar gelişebilir; ileri organize evrede plevral kalınlaşma görülebilir.
Faz ve pencere
- Venöz tanısal
- İntravenöz kontrastlı venöz (plevral) fazda plevral aralıktaki sıvı ve komşu pnömonik konsolidasyon; komplike enfeksiyon kuşkusunda ise kalınlaşmış ve kontrastlanan parietal plevra değerlendirilebilir.
Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600).
BT bulguları
- Komşu pnömonik konsolidasyon ile aynı tarafta plevral efüzyon basit parapnömonik efüzyonda görülebilir.
- Plevral sıvı içinde septalar veya ayrı loküller görülebilir; ultrason septaları BT’den daha duyarlı gösterir.
- Parietal plevrada kalınlaşma ve kontrastlanma, komplike plevral enfeksiyon olasılığını artırır.
- Plevral sıvının komşu akciğer parankimini sıkıştırması kompresif atelektaziye yol açabilir.
- Ekstraplevral yağ dokusunda çizgilenme ve atenüasyon artışı enfeksiyöz plevral inflamasyonu destekler.
- Plevral bölgede hava varlığı bronkoplevral fistül, gaz oluşturan enfeksiyon veya iatrojenik girişim ilişkili olabilir.
- Dren varsa plevral sıvı miktarı ve yayılımıyla birlikte kateter ucunun loküle koleksiyon içindeki konumunu da değerlendirin.
Ölçütler ve sınıflamalar
- BTS 2023 plevral sıvı pH’sına dayalı komplike parapnömonik efüzyon risk sınıflaması
- BTS 2023 risk sınıflaması şüpheli komplike parapnömonik efüzyonda plevral sıvı pH’sını temel alır: pH ≤7,2 yüksek risk; >7,2 ve <7,4 orta risk; ≥7,4 düşük riskle uyumludur. Orta riskte LDH >900 IU/L destekleyici bir ölçümdür; klinik bağlamla birlikte BT’de plevral kontrastlanma veya ultrasonda septasyon da risk değerlendirmesine katkı sağlar. BT bulguları tek başına biyokimyasal/risk kategorisini belirlemez.
Normalde
Fizyolojik plevral sıvı az miktardadır ve BT’de seçilmesi güçtür; normal plevra ince çizgi biçiminde görünür. Karşı hemitoraksla karşılaştırırken sıvı miktarını, komşu akciğer basısını ve havalanma kaybını değerlendirin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Kalp yetmezliği plevral efüzyon nedenlerinden biridir; iki taraflı efüzyonlar transüdatif nedenlerle daha sık ilişkilidir.
- Nodüler, düzensiz veya mediastinal plevral kalınlaşma malignite kuşkusunu artırır; ancak plevral kalınlaşma tek başına özgül değildir.
- Hemotoraksta akut kan plevral boşlukta yüksek atenüasyonlu sıvı olarak görülebilir.
- Ampiyem plevral boşlukta püy ile tanımlanır; BT’de lokülasyon, plevral kalınlaşma-kontrastlanma ve split-plevra işareti görülebilir, ancak bu işaret özgül değildir.
- Akciğer apsesi parankim içinde yerleşen kalın duvarlı kaviter bir lezyondur; genellikle yuvarlak biçimli ve plevrayla dar açı yapar.
Tuzaklar
- Plevral sıvı komşu akciğeri sıkıştırarak bası atelektazisi oluşturabilir; sıvı ile havalanması azalmış parankim arasındaki sınırı çok düzlemli izleyin.
- Lokülasyon ve ekojenik septalar plevral enfeksiyona özgü değildir; BT ve ultrason morfolojisini klinik bilgi ve plevral sıvı bulgularıyla birlikte yorumlayın.
- Kontrastsız BT plevral yaprakların kontrastlanmasını değerlendiremez; sıvı atenüasyonu tek başına transüda-eksüda ayrımı veya enfeksiyon tanısı koydurmaz.
Kendini dene
Plevral sıvı pH’sı 7,4 veya üzerindeyse BTS 2023 sınıflamasında hangi risk kategorisiyle uyumludur?
Cevabı göster
Düşük risk. BTS 2023 sınıflamasında plevral sıvı pH’sının ≥7,4 olması komplike parapnömonik efüzyon veya plevral enfeksiyon için düşük riskle uyumludur.
Pnömoniyle aynı tarafta loküle plevral koleksiyon ve iki plevral yaprakta kontrastlanma görülüyor; sıvı örneği makroskopik püy içeriyor. En uygun tanı hangisidir?
Cevabı göster
Ampiyem. Pürülan plevral sıvı ampiyemi tanımlar; lokülasyon ve split-plevra görünümü görüntülemeyi destekler. Split-plevra işareti tek başına özgül olmadığından BT bulguları klinik ve plevral sıvı verileriyle birlikte yorumlanır.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- British Thoracic Society Guideline for pleural diseasebrit-thoracic.org.uk
- Pictorial Review of Pleural Disease: Multimodality Imaging and Differential Diagnosispubs.rsna.org
- Imaging of pleural diseaseeprints.gla.ac.uk
- Diagnosis and management of pleural infectionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Image-guided catheter drainage in loculated pleural space collections, effectiveness, and complicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Narrative review and creation of an institutional protocol for the use of fibrinolytics in parapneumonic effusion in childrenpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Erfolgreiche Behandlung eines drittgradigen Pleuraempyems infolge einer COVID-19-Infektionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Chronic Melioidosis Presenting with Pneumonia, Empyema, and Splenic Abscesspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- [Decortication in Pleural Empyema: Reasonable Effects on Lung Function?].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Optimizing the management of complicated pleural effusion: From intrapleural agents to surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Guidelines for the Management of Community Acquired Pneumonia in Children and Adolescents (Pediatric Community Acquired Pneumonia, pCAP) - Issued under the Responsibility of the German Society for Pediatric Infectious Diseases (DGPI) and the German Society for Pediatric Pulmonology (GPP)].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Contribution of pleural fluid analysis to the diagnosis of pleural effusion].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Treatment of complicated parapneumonic pleural effusion and pleural parapneumonic empyema.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute necrotizing pneumonia combined with parapneumonic effusion caused by Mycobacterium lentiflavum: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleural fluid biochemical analysis: the past, present and future.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Therapy of 645 children with parapneumonic effusion and empyema-A German nationwide surveillance study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Local management of pleural infection: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic injury as a complication of colonoscopy: more common than we think?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral parapneumonic pleural effusion with pneumothorax in a patient with covid 19 pneumonia: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intrathoracic Gastric Perforation Secondary to Strangulated Recurrent Hiatal Hernia: A Case Report of Diagnostic and Therapeutic Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case report of parapneumonic pleural effusion caused by Streptococcus pneumoniae serotype 19A in a child immunized with 13-valent conjugate pneumococcal vaccine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Candida glabrata Empyema Unmasked After Antibacterial Therapy: Evidence of Early Polymicrobial Pleural Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Study of Clinico-Etiological Profiles and Outcomes of Pleural Effusion in a Tertiary Care Hospital.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Focus on pleural empyema: etiology, epidemiology, infectiology, treatment, and impact of the COVID-19 pandemic-a single-center analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Distinguishing Polymorphonuclear Leukocyte-Predominant Tuberculous Pleural Effusion from Parapneumonic Effusion in Patients with Elevated Serum C-Reactive Protein.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pediatric pleural empyema - decision making beyond imaging - a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Comprehensive Review of Pediatric Necrotizing Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The efficacy and safety of medical thoracoscopy compared with tube thoracostomy in the treatment of complicated parapneumonic effusion and empyema: A retrospective single-center study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intrapleural Fibrinolytic Therapy in the Management of Pediatric Pleural Empyema: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ultrasound and Intrapleural Enzymatic Therapy for Complicated Pleural Effusion: A Case Series with a Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological imaging and interventional procedures of the thorax in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnosis and management of pleural infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Coexistence of Autoantibodies against the Golgi Complex and Ro52 Antigen in a Patient with Nonspecific Interstitial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging in patients with acute dyspnea when cardiac or pulmonary origin is suspected.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pneumonia in normal and immunocompromised children: an overview and update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ultrasound-Fluoroscopy Versus Ultrasound Guidance for Catheter Drainage of Loculated Pleural Effusions: A Retrospective Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contemporary Pleural Drainage in Adult Practice: Image-Guided Techniques, Procedural Safety, Training Standards, and Malignant Pleural Effusion Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of pneumonia by the emergency radiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Rare Case of Pyopneumothorax Due to <i>Streptococcus intermedius</i> in a Previously Healthy Woman.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleural Space Infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Percutaneous Chest Tube for Pleural Effusion and Pneumothorax.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Determinants of Chemical Pleurodesis Recurrence in Malignant Pleural Effusion: Mechanical Apposition or Systemic Inflammation? A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Identifying molecular signatures of parapneumonic effusion reveals HMGB2 as the disease progression biomarker.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleural Fluid Biomarkers of Pediatric Parapneumonic Effusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleural fluid biomarkers: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A rare complication of pleural drainage: Communicating lung and subcutaneous abscesses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of pleural disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lumbosacral necrotizing fasciitis after thoracic drainage: a case report documenting subcutaneous and fascial spread.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Conservative Management of Acute Nontraumatic Mediastinitis in Children: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Malignancy Presenting As Recurrent Empyema: A Report of Two Cases and a Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.