Bronşiyal antrakofibrozis

Özet

Bronşiyal antrakofibrozis, bronş mukozasındaki antrakotik pigment birikimine eşlik eden fibrozis ve hava yolu daralmasıdır; biyokütle dumanına uzun süre maruz kalan, sıklıkla ileri yaştaki kişilerde görülür. Kontrastsız ince kesit BT, çok odaklı bronş darlığını, peribronşiyal kalınlaşmayı, kalsifiye lenf düğümlerini ve bunların distal akciğerde oluşturduğu değişiklikleri birlikte haritalar. Tüberküloz ve bronkojenik karsinomla örtüşen bulgular tanıyı taklit edebilir; yalnız tek bir darlığa odaklanmak çok odaklı örüntüyü ve orta lob atelektazisi gibi sonuçları kaçırabilir.

Okuma sırası

1. Lobar ve segmental bronşlar. Hiler bronşlardan başlayıp farklı loblara giden bronşları sırayla izleyin; birbirinden ayrı düzeylerde birden çok düzgün stenoz olup olmadığını belirleyin.
2. Stenotik bronş duvarı. Daralmış lümen çevresindeki yumuşak doku kalınlaşmasını açık bronşlarla kıyaslayın; kalınlığın bronşu çevreleyen düzgün bir cuff oluşturup oluşturmadığını değerlendirin.
3. Peribronşiyal lenf düğümleri. Aynı bronşun komşuluğundaki hiler ve mediastinal nodları kalsifikasyon açısından inceleyin; nodal bası ile duvar kalınlaşmasının ayrı bileşenlerini gösterin.
4. Distal akciğer ve diğer stenotik bronşlar. Her stenozun distalinde atelektazi veya çökme, mozaik atenüasyon olup olmadığını; ayrıca tek odaklı kitle benzeri bir lezyon bulunup bulunmadığını araştırın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

BT'de çok odaklı bronş daralması ve düzgün peribronşiyal kalınlaşma; mediastinal veya hiler lenf düğümü büyümesi ve kalsifikasyonu ile distal atelektazi ya da çökme birlikte değerlendirilir.

HRCT tanısal

İnce kesit rekonstrüksiyonlar birden fazla lobar ve segmental bronştaki düzgün stenozları, peribronşiyal cuffing'i ve mozaik atenüasyon gibi küçük hava yolu sonuçlarını belirginleştirir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Çok odaklı bronş stenozu — farklı lob ve segmentlerde aralıklı, düzgün sınırlı bronş lümeni daralmaları.
• Peribronşiyal cuffing — daralmış bronş çevresinde konsantrik veya düzgün yumuşak doku kalınlaşması.
• Kalsifiye lenfadenopati — hiler, peribronşiyal veya mediastinal lenf düğümlerinde yüksek atenüasyonlu kalsifikasyon.
• Bronş duvarı kalsifikasyonu — darlıkla ilişkili bronş duvarında yüksek atenüasyonlu odak veya çizgisel kalsifikasyon.
• Orta lob sendromu — sağ orta lob bronş stenozu distalinde hacim kaybı, atelektazi ve fibrotik bantlar.
• Distal atelektazi veya hacim kaybı — kronik stenozun aşağısında parankimde çökme, fibrotik bantlar veya segmental kollaps.
• Mozaik atenüasyon — küçük hava yolu daralmasına bağlı yamalı parankim atenüasyon farkı, eşlik eden hava hapsiyle birlikte olabilir.
• Eşlik eden parankimal izler — fibronodüler odaklar veya konsolidasyon, ancak tek başına belirli bir etkeni kanıtlamaz.

Normalde

Normal santral bronşlarda duvar ince ve lümen kesintisizdir; hiler ve mediastinal lenf düğümleri bronşları dıştan daraltan kalsifiye kitleler oluşturmaz. Her stenozu karşı akciğerin aynı düzeydeki bronşuyla ve başka loblardaki bronşlarla kıyaslayın; birden fazla, aralıklı daralma ile distal atelektazi veya çökmenin aynı hava yolu dağılımına uyup uymadığını izleyin.

Ayırıcı tanı

Endobronşiyal tüberküloz

bronş darlığı genellikle tek bir lobar bronşu tutar ve devamlı biçimde trakeaya veya ana bronşlara uzanabilir.

Bronkojenik karsinom

fokal asimetrik duvar kalınlaşması, nodüler endobronşiyal doku veya kitle ve tek bronşta belirgin tıkanma yapabilir.

Tüberküloz, malignite ve amiloidoz

BT bulguları sıklıkla endobronşiyal tüberküloz, bronkojenik karsinom ve trakeobronşiyal amiloidoz ile örtüşür; kesin ayrım için bronkoskopi ve patolojik inceleme şarttır.

Bronşiyal amiloidoz

trakea ve bronşlarda nodüler veya plak benzeri duvar kalınlaşması ve kalsifikasyon yapabilir.

Kalsifiye hiler/mediastinal lenf düğümleri ve komşu akciğerde fibrotik değişimler görülebilir; kesin ayrım için bronkoskopi ile pigmentasyon ve enfeksiyon materyalinin değerlendirilmesi gerekir.

Tuzaklar

• Kalsifiye lenf düğümünün bronşa dıştan basısını primer bronş duvarı fibrozisi gibi yorumlamayın; nod ile lümen arasındaki ilişkiyi çok düzlemli görüntüde ayırın.
• Tek bir baskın stenozda karsinom ve endobronşiyal tüberküloz olasılığını koruyun; antrakofibroziste başka loblarda ek, aralıklı daralmalar ve kalsifiye nodlar örüntüyü destekler.
• Atelektatik orta lobu yalnız parankimal hastalık olarak ele almayın; proksimal orta lob bronşunda stenoz ve peribronşiyal yumuşak doku kalınlaşması yönünden geriye doğru izleyin.
• BT'deki görünüm tek başına mukozadaki antrakotik pigmenti kanıtlamaz; malignite veya enfeksiyonla çakışan odaklarda kesin ayrım gerekirse bronkoskopik değerlendirme gerekir.

Kendini dene

1. Uzun süre biyokütle dumanına maruz kalan kişide farklı loblarda düzgün bronş darlıkları ve kalsifiye nodlar var. En olası tanı hangisi?

   • Bronşiyal antrakofibrozis
   • Endobronşiyal tüberküloz
   • Bronkojenik karsinom
   • Sarkoidoz
   Cevabı göster

   Bronşiyal antrakofibrozis. Birden fazla lobda aralıklı düzgün bronş stenozu, peribronşiyal kalınlaşma ve kalsifiye lenf düğümleri antrakofibrozis örüntüsünü destekler. Endobronşiyal tüberküloz, antrakofibrozisten farklı olarak genellikle tek lobar bronşta ve komşu yapılarla devam eden düzensiz stenoz yapar.

2. Sağ orta lob atelektazisine bronş darlığı eşlik ediyor. Antrakofibrozis lehine ek örüntü hangisidir?

   • Başka loblarda aralıklı stenoz
   • Tek bronşta kontrastlanan kitle
   • Yaygın plevral plak
   • İzole pulmoner emboli
   Cevabı göster

   Başka loblarda aralıklı stenoz. Başka loblarda da ayrı, düzgün bronş darlıklarının bulunması çok odaklı hava yolu hastalığına uyar. Tek bronşta kontrastlanan kitle karsinom için kaygı doğurur; plevral plak ve emboli bu stenoz dağılımını açıklamaz.

İlgili konular

• Bronşiyal kalsifikasyon ve bronkolit
• Bronş atrezisi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 8 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Anthracosis of the Lungs: Etiology, Clinical Manifestations and Diagnosis: A Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. A Report of Two Cases of Tuberculosis With Bronchial Anthracofibrosis: Diagnostic Challenges and Therapeutic Approachespmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. The diagnostic value of endobronchial ultrasound-guided transbronchial needle aspiration for bronchial anthracosis/anthracofibrosis with mediastinal enlarged lymph nodepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Two cases of bronchial anthracofibrosis combined with tuberculosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Bronchial anthracofibrosis beyond bronchial involvement causing pulmonary artery stenosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Biomass Fuel Exposure and Lungs: Unraveling the Imaging Conundrum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Bronchial anthracofibrosis: an emerging pulmonary disease due to biomass fuel exposure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Anthracosis of the lungs: etiology, clinical manifestations and diagnosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Bronchial anthracofibrosis: The spectrum of radiological appearances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Ultrasound imaging features of bronchial anthracofibrosis: A case-control study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Large airway diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Clinical relevance of bronchial anthracofibrosis in patients with chronic obstructive pulmonary disease exacerbation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. The Atypical Manifestation of Pulmonary Tuberculosis in Patients with Bronchial Anthracofibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Bronchial anthracofibrosis with interstitial lung disease: an association yet to be highlighted.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Occurrence of bronchial anthracofibrosis in respiratory symptomatics with exposure to biomass fuel smoke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Anthracofibrosis involving lung parenchyma: CT findings and long-term follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Imaging Findings of Isolated Bronchial Anthracofibrosis: A Computed Tomography Analysis of Patients With Bronchoscopic and Histologic Confirmation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. The concomitant occurrence of pulmonary tuberculosis with bronchial anthracofibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Clinico-radiological and Bronchoscopic Profile of Bronchial Anthracofibrosis: An Environmental Lung Disease in Ladakh.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. The diagnostic value of endobronchial ultrasound-guided transbronchial needle aspiration for bronchial anthracosis/anthracofibrosis with mediastinal enlarged lymph node.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. A Report of Two Cases of Tuberculosis With Bronchial Anthracofibrosis: Diagnostic Challenges and Therapeutic Approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Endobronchial Spindle Cell Tumor of Neurogenic Origin with Coexisting Bronchial Anthracofibrosis: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. CT Findings of Central Airway Lesions Causing Airway Stenosis-Visualization and Quantification: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Black lungs and big nodes: A case of airway anthracosis with bronchial anthracofibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Prediction of Anthracofibrosis Based on Clinico-Radiographic Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Comparison of Clinical and Radiologic Characteristics between Anthracofibrosis and Endobronchial Lung Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Relapsing polychondritis: tracheobronchial involvement and differential diagnoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Relationships Between High-Resolution Computed Tomographic Features and Lung Function Trajectory in Patients With Asthma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Anthracofibrosis mimicking chronic thromboembolic pulmonary hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Radiological spectrum of anthracofibrosis: A series of 40 patients with computed tomography, bronchoscopy, and biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. AWMF S2k Guideline: Diagnosis and Assessment of Lung Disease Caused by Occupational Silica Dust Exposure (Silicosis) - Disease No. 4101 as per Occupational Diseases Ordinance (BKV) Annex 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Pathogenesis and clinical management of chronic multilobar segmental bronchial stenosis: a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Aging Airways: between Normal and Disease. A Multidimensional Diagnostic Approach by Combining Clinical, Functional, and Imaging Data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Thoracoscopic left apicoposterior segmentectomy for bronchiectasis with a displaced B¹⁺² bronchus: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Hybrid Congenital Pulmonary Malformation Revealed by Chronic Hemoptysis in a Six-Year-Old Girl: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Anatomical structure of pulmonary vessels and bronchi in the right upper lobe based on three-dimensional reconstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Lung squamous cell carcinoma complicated with immune checkpoint inhibitor-associated active tuberculosis: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Tracheobronchial invasion by nontuberculous mycobacteria: a rare but overlooked clinical manifestation-a multicenter retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. The first CT-based classification system for pulmonary actinomycosis: correlating imaging patterns with therapeutic strategies and prognosis in a highly misdiagnosed disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Tracheobronchial amyloidosis in a 64-year-old woman with type 2 diabetes mellitus and Sjögren's syndrome: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Primary nodular pulmonary amyloidosis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Morphological Diversity and Diagnostic Evaluation of Thoracic Amyloidosis: Insights From a Tertiary Referral Center in Vietnam.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. What Do We Know about Anthracofibrosis? A Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. The health and social implications of household air pollution and respiratory diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Granulomatous Mediastinitis: A Rare Cause of Pulmonary Hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Association Between Pulmonary Tuberculosis and Bronchial Anthracosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Successful simultaneous stenting of a pulmonary artery and vein in pulmonary vascular stenosis due to silicosis. Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Anthracosis, epidemiology, gene and cancer: An updated mini-review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Tracheobronchopathia osteochondroplastica: a cause of chronic cough and haemoptysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Middle Lobe Syndrome Associated with Bronchial Anthracofibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Relationship between bronchial anthracofibrosis and endobronchial tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.