Özet
Trakeobronkomalazide trakea ve/veya ana bronşların kıkırdak desteği zayıflar; ekspirasyonda kıkırdaklı duvarın içe çökmesi santral hava akımını bozabilir. Kronik öksürük, açıklanamayan ekspiryum hırıltısı ve tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonlarında dinamik BT, statik incelemede açık görünen hava yolundaki faza bağlı daralmayı gösterir. Eşleştirilmiş inspirasyon ve zorlu ekspirasyon kesitleri çökmenin düzeyini, uzunluğunu ve biçimini ortaya koyar; yalnız posterior membran hareketi varsa aşırı dinamik hava yolu çökmesi (EDAC) ayrımı gerekir. Bulguyu atlamak santral obstrüksiyonun ve buna eşlik eden sekresyon birikimi ya da distal hava hapsinin fark edilmemesine yol açabilir.
Okuma sırası
- Distal intratorasik trakea. Karinanın hemen üstündeki distal intratorasik trakeayı bul; eşleştirilmiş serilerde aynı kıkırdak halkasının bulunduğu aksiyel düzeyi seç.
- İnspiratuvar trakea lümeni. İnspirasyon kesitinde açık hava lümeninin sınırını takip et ve başlangıç biçimini kaydet.
- Ekspiratuvar trakeal kıkırdaklar. Ekspirasyon kesitinde ön ve lateral kıkırdakların içe eğilip eğilmediğine bak; hilal, yassı veya çevresel çöküş örüntüsünü ayırt et.
- Trakea lümeni ve posterior membran. Lümen alanındaki faz farkını aynı halka düzeyinde karşılaştır; arka membran öne ilerlerken kıkırdak sınırları korunuyorsa EDAC olasılığını belirt.
- Ana bronşlar ve distal akciğer parankimi. Karinadan sağ ve sol ana bronşlara ilerleyerek çöküşün devamını ara; ardından ilgili distal akciğer alanında mukus tıkacı, hava hapsi veya atelektazi olup olmadığını göster.
Faz ve pencere
- HRCT tanısal
- İnspirasyon ve dinamik zorlu ekspirasyonda alınan eşleştirilmiş kesitlerde trakea, karina ve ana bronşların lümen konturunu karşılaştır. Ekspirasyonda ön veya yan kıkırdak duvarların içe yer değiştirmesi ve lümen alanının azalması kıkırdak malazisini destekler; yalnız posterior membranın öne bombeleşmesi EDAC morfolojisidir. TBM'nin görüntüleme değerlendirmesinde dinamik inspirasyon-ekspirasyon hava yolu BT'si temel yöntemlerdendir.
Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).
BT bulguları
- Ekspiratuvar kesit alanı kaybı — aynı anatomik düzeydeki inspirasyon kesitine göre trakea veya ana bronş lümeni küçülür.
- Hilal (crescent) tipi — dinamik ekspiratuvar BT'de tanımlanmış TBM fenotiplerinden biridir.
- Saber-sheath tipi — dinamik ekspiratuvar BT'de tanımlanmış TBM fenotiplerinden biridir.
- Çevresel tip — dinamik ekspiratuvar BT'de tanımlanmış TBM fenotiplerinden biridir.
- Tutulumun kraniokaudal yayılımı — değişiklik yalnız trakeada kalabilir veya karina üzerinden bir ya da iki ana bronşa uzanabilir.
- TBM'de hava yolu çökmesi, kıkırdağın ve/veya posterior membranın yapısal anomalileriyle ilişkili olabilir.
- Distal hava hapsi — dinamik merkezi hava yolu çökmesi değerlendirilirken ekspiratuvar BT'de hava hapsi de incelenebilir.
- Sekresyon retansiyonu ve enfeksiyonlar — TBM'de sekresyonları çıkaramama ve tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları görülebilir.
- Ekspiratuvar merkezi hava yolu çöküşünde TBM, kıkırdaklı hava yolu duvarındaki zayıflıkla; EDAC ise posterior membranın ekspirasyonda aşırı içe bombeleşmesiyle tanımlanır.
- Dinamik zorlu ekspirasyonda hava yolu çöküşü, statik son-ekspirasyon görüntülemesine göre daha belirgin olabilir; yalnız son-ekspirasyon görüntülerine dayanmak çöküşü olduğundan az gösterebilir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Büyük hava yolu çökmesini tanımlamak için çalışmalarda en sık kullanılan eşik
- ≥%50 lümen kesit alanı azalması, çalışmalarda sık kullanılan bir eşiktir; sağlıklı kişilerde de görülebildiğinden tek başına tanı koydurmaz.
- Kıkırdak çöküş morfolojisi
- TBM, kıkırdaklı hava yolu duvarındaki zayıflıkla; EDAC ise posterior membranın ekspirasyonda aşırı içe bombeleşmesiyle tanımlanır; kaynaklarda trakeomalazi, bronkomalazi ve trakeobronkomalazi terimleri de ayrı tutulum adları olarak kullanılır. Dinamik ekspiratuvar BT'de tanımlanan çöküş fenotipleri arasında EDAC, hilal, çevresel, saber-sheath ve karma tipler bulunur.
Normalde
Normal trakea ve ana bronş lümeni ekspirasyonda inspirasyona göre küçülebilir; aynı kıkırdak halkası veya bronş düzeyindeki kesitleri eşleştirip lümen alanı ile ön-yan kıkırdak sınırlarının biçim değişimini karşılaştırın. Sağlıklı, belirtisiz kişilerde de ≥%50 hava yolu çökmesi görülebildiğinden, bu eşiği tek başına tanı kabul etmeyin; TBM ile EDAC ayrımında kıkırdaklı duvarı ve posterior membranı ayrı değerlendirin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- EDAC
- posterior membran ekspirasyonda aşırı öne bombeleşir; ön ve yan kıkırdak konturları korunur.
- Sabit trakeal stenoz
- dinamik BT değerlendirmesinde ekspiratuvar hava yolu çöküşünden ayrı bir patern olarak sınıflandırılabilir.
- Saber-sheath trakea, intratorasik trakeanın koronal daralma ve sagittal genişlemeyle karakterize bir deformitesidir; KOAH’lı hastalarda görülebilir.
- Endoluminal trakeal kitle
- fokal nodüler merkezi hava yolu lezyonları tümör kaynaklı olabilir ve ayırıcı tanıda değerlendirilir.
- Astımda BT'de hava hapsi görülebilir; aşırı merkezi hava yolu çökmesi ise dinamik trakeal daralma ile karakterizedir.
Tuzaklar
- Yüzde 50 üzeri alan azalmasını tek başına TBM tanısı kabul etme; sağlıklı gönüllülerde de bu eşik görülebildiği için duvar morfolojisi ve semptom bağlamı önemlidir.
- Yalnız son-ekspirasyon görüntüsüyle yetinme; dinamik ekspirasyon, sabit son-ekspirasyona göre daha belirgin çöküş gösterebilir.
- Posterior membranın içe hareketini kıkırdak yetmezliğiyle karıştırma; ön ve lateral kıkırdak desteğinin konturunu ayrıca izle.
- İnspirasyon ve ekspirasyon serilerinde farklı anatomik düzeyleri ölçme; karina ve bronş dallanma noktalarını eşleştirerek yalancı alan farkını önle.
Kendini dene
Dinamik ekspiratuvar BT'de tanımlanan hava yolu çöküşü fenotiplerinden biri olmayan hangisidir?
Cevabı göster
Sabit trakeal stenoz. Hilal, çevresel ve karma dinamik çöküş fenotipleri arasında sayılır; sabit stenoz ayrı bir gruptur.
Ekspirasyonda arka membran lümene belirgin ilerliyor; ön ve yan kıkırdak konturları korunuyor. Bu görünüm hangisini destekler?
Cevabı göster
EDAC. Korunmuş kıkırdaklarla birlikte posterior membranın aşırı içe bombeleşmesi EDAC paternidir. TBM kıkırdak duvar zayıflığıyla tanımlanır; korunmuş kıkırdaklı aşırı posterior membran bombeleşmesi ise EDAC paternini oluşturur.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Detection and diagnosis of large airway collapse: a systematic reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Laryngo-tracheo-oesophageal clefts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pediatric tracheomalacia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-malignant central airway obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Four-Dimensional Thoracic CT in Free-Breathing Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lower airway collapse: Revisiting the definition and clinicopathologic features of canine bronchomalacia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Quality of life outcomes in tracheobronchomalacia surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging features of mucopolysaccharidoses in the head and neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multidetector CT evaluation of airway stents: what the radiologist should know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tracheobronchomalacia and Excessive Dynamic Airway Collapse.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tracheobronchomalacia: current concepts and controversies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Benign Central Airway Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Large Airways Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tracheobronchomalacia and Expiratory Collapse of Central Airways.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Reoperation after vascular ring repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Excessive dynamic airway collapse: A condition behind the veil.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT Findings of Asthma and Asthma-Mimicking Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Effect of PEEP mask on cough in patients with tracheobronchomalacia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A study of excessive dynamic airway collapse in chronic obstructive pulmonary disease patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Single-center experience with aortopexy in pediatric tracheomalacia: a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Exercise and large airway issues.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Quantitative CT Scan Imaging of the Airways for Diagnosis and Management of Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Expiratory CT scan in patients with normal inspiratory CT scan: a finding of obliterative bronchiolitis and other causes of bronchiolar obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Modern imaging of the tracheo-bronchial tree.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Role of interventional pulmonology in intensive care units: A scoping review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Gender differences in association between expiratory dynamic airway collapse and severity of obstructive sleep apnea.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The forgotten airway: central airway pathology in the ICU.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Current concepts in severe adult tracheobronchomalacia: evaluation and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The "forgotten zone": acquired disorders of the trachea in adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnosis, Treatment, and Follow-Up of Tracheo/Bronchomalacia in Children: The Italian Multicenter Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Endoscopic and Image Analysis of the Airway in Patients with Mucopolysaccharidosis Type IVA.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multidisciplinary Recommendations for the Use of Chest CT and Bronchial Biopsy in Severe Asthma: An Expert Consensus Based on Real-World Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pediatric Diffuse Lung Disease in Infants: Imaging Findings and Histopathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT Findings of Central Airway Lesions Causing Airway Stenosis-Visualization and Quantification: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Beyond bronchitis: a review of the congenital and acquired abnormalities of the bronchus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Semiquantitative Chest Computed Tomography Assessment Identifies Expiratory Central Airway Collapse in Symptomatic Military Personnel Deployed to Iraq and Afghanistan.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary hypertension in sarcoidosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Translational advances in pleural malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomy and physiology of respiratory system relevant to anaesthesia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Peripheral mechanisms for vocal production in birds - differences and similarities to human speech and singing.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recent advances in optical coherence tomography for the diagnoses of lung disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 3D printing as an innovative tool in personalized management of complex airway diseases: a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Etiology-based management spectrum and outcomes of pediatric central airway stenosis: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Respiratory sound analysis in a rabbit tracheomalacia model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Aerodynamic evaluation of surgical design for the stenosis correction of airway.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Postoperative Pulmonary Complications: Clinical and Imaging Insightspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preclinical and clinical orthotopic transplantation of decellularized/engineered tracheal scaffolds: A systematic literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of the trachea.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Small Airway Disease in Pre-COPD and Early COPD: Insights Into the Pulmonary "Silent Zone".pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Small airway disease as a key factor in COPD: new perspectives and insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hemodynamic phenotyping of bronchopulmonary dysplasia: from transitional circulation to precision cardiopulmonary care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bronchopulmonary dysplasia from chest radiographs to magnetic resonance imaging and computed tomography: adding value.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Complications of Lung Transplantation: Update on Imaging Manifestations and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A surprising cause of wheezing in a morbidly obese patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Finite Element Analysis of Upper Airway in Ansa Cervicalis Stimulation for Obstructive Sleep Apnea.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Osteoarthritis: Epidemiology, Diagnosis, and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International Harmonization of Nomenclature and Diagnostic Criteria (INHAND): Non-proliferative and Proliferative Lesions of the Non-human Primate ( M. fascicularis ).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- All India Difficult Airway Association 2025 guidelines for extubation of the "at-risk" airway.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Role of 3D Printing in Planning Complex Medical Procedures and Training of Medical Professionals-Cross-Sectional Multispecialty Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Wheezing in infancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnosis and treatment strategies for airway involvement in relapsing polychondritis: a comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Prevalence of Central Airway Anatomical Variations and Structural Abnormalities Using Virtual Bronchoscopy: A Retrospective Study From a Tertiary Care Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Delayed Anatomic Diagnosis and Management Challenge in an Initially Asymptomatic Infant With Type II Pulmonary Artery Sling: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rings and Slings: Not Such Simple Things.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical Outcomes After Tracheobronchoplasty With Ringed Polytetrafluoroethylene Vascular Graft.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Evaluating physician concordance in interpretation of tracheobronchomalacia diagnosis and phenotyping using dynamic expiratory chest computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Low-Dose Whole-Chest Dynamic CT for the Assessment of Large Airway Collapsibility in Patients with Suspected Tracheobronchial Instability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Clinical Utility of Pulmonary Function Tests in the Diagnosis and Characterization of Central Airway Obstruction: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Airway Obstruction in Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Focus on Rare Tracheal Pathologies You Should Not Miss.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Minimal Invasive Approach in Severe Tracheobronchomalacia: Türkiye's First Case of Vats Tracheobronchoplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessment of breathlessness: a pulmonologist's perspective - short of breath, but not short of answers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Forbearance with endobronchial stenting: cognisance before conviction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Strain on Airway Smooth Muscle During a Deep Inspiration to Total Lung Capacity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgery of the turbinates and "empty nose" syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Challenges and pitfalls in the perioperative management of mediastinal mass syndrome: an up-to-date review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Case Report of Tracheobronchomalacia Requiring Stenting and Extracorporeal Membrane Oxygenation Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Adverse Events of Tracheobronchial Stents: A MAUDE Database Study With Focus on Metallic Stents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A retrospective study of tracheal collapse in small-breed dogs: 110 cases (2022-2024).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Technique, pitfalls, quality, radiation dose and findings of dynamic 4-dimensional computed tomography for airway imaging in infants and children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The genetic basis of hydrocephalus: genes, pathways, mechanisms, and global impact.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The lower respiratory airway wall in children in health and disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Central airway pathology: clinic features, CT findings with pathologic and virtual endoscopy correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Beyond Upper Airway Involvement: Evidence of Intrinsic Lung Disease in a Mouse Model of Mucopolysaccharidosis I.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Effects of positive pressure on tracheobronchomalacia and collapse reversal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Dynamic chest radiography for wheezing-associated acute respiratory failure: 4 case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bridging Clinical Phenotypes and Histopathological Endotypes in Refractory Chronic Cough.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case of tracheobronchomegaly misdiagnosed as COPD: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The role of radiological imaging in the management of severe and difficult-to-treat asthma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tracheobronchomalacia is common in children with primary ciliary dyskinesia-A case note review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fluoroscopic characterization of pectus excavatum in dogs: a cross-sectional study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Outpatient Respiratory Management of Infants, Children, and Adolescents with Post-Prematurity Respiratory Disease: An Official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bronchoscopic abnormalities in children with chronic nonspecific cough.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Novel Tracheal Parameters Based on Quantitative Computed Tomography Assessment Reflecting Pulmonary Function and Eosinophilia in Patients With Asthma Who Demonstrate Persistent Airflow Obstruction: A Retrospective Observational Cross-Sectional Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lung Imaging in COPD Part 1: Clinical Usefulness.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multidimensional evaluation of tracheobronchial disease in adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Efficacy of Continuous Positive Airway Pressure Therapy in a Patient With Saber-Sheath Trachea on Dilated Central and Peripheral Airways: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Approaching Saber-Sheath Trachea in a Patient with Bilateral Vocal Cord Abductor Palsy and Post Tracheostomy Tracheal Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.
