Özofagus perforasyonu

Özet

Özofagus perforasyonu endoskopi, yabancı cisim, cerrahi, travma veya spontan duvar yırtılması sonrasında gelişebilen tam kat yaralanmadır. Özofagustan kaçan hava, sıvı ve içerik kısa sürede mediastinal kontaminasyon ve sepsise ilerleyebildiğinden BT'de doğrudan kaçak ile dolaylı çevre bulguları birlikte aranır. İntravenöz kontrastlı BT ve uygun hastada BT özofagografi yaralanmanın seviyesini, çevre yayılımını ve plevral/mediastinal komplikasyonları haritalar. Oral kontrast ekstravazasyonu görülmemesi küçük, örtülü veya o anda opaklaşmayan bir defekti dışlamaz; yalnızca negatif kaçak görüntüsüne güvenmek tanıda gecikmeye neden olabilir.

Faz ve pencere

Venöz tanısal

İntravenöz kontrastlı toraks ve gerekli olduğunda boyun/üst abdomen BT'de özofagus duvar kesintisi, lümen dışına kaçan oral suda çözünen kontrast, paraözofageal hava-sıvı, mediastinal yağda kirlenme ve plevral sıvı aranır. İntravenöz kontrastlı BT'de yumuşak doku penceresinde koleksiyon duvarı ve komşu yapılarla ilişki değerlendirilebilir; kontrastlı inceleme, özofagus yaralanmasının yayılımını ve çevre mediasteni göstermede en yüksek uzamsal çözünürlüğü sunar.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Özofagus duvarında fokal süreksizlik veya düzensiz kontur; oral kontrast verildiyse lümen dışına uzanan opak kontrast doğrudan kaçak bulgusudur.
• Özofagusun çevresinde veya mediastinal fasyalar boyunca dağılan ekstralüminal hava; tek başına hava değil, merkezinin özofagus duvarıyla ilişkisi ve eşlik eden sıvı önemlidir.
• Paraözofageal sıvı, yağ dokuda çizgilenme ya da artmış dansite ve duvar kalınlaşması kontaminasyon/mediastinit lehine dolaylı bulgulardır.
• Plevral efüzyon, hidropnömotoraks veya loküle plevral koleksiyon; alt torasik yırtılmada özofagus çevresiyle devamlılığı araştırılır.
• Kaçağın sınırlı bir kompartımanda kalması ile mediastene veya plevraya serbest yayılması, kontaminasyonun anatomik kapsamını gösterir.
• Girişim hattı, yabancı cisim, duvar içi hematom veya komşu organ yaralanması olası mekanizmayı ve defektin seviyesini açıklayabilir.

Normalde

Normalde trakea arkasındaki özofagus duvarı kesintisizdir; lümen içindeki hava özofagus konturunu izler ve mediastinal yağda kirlenme ya da paraözofageal sıvı yoktur. Normalde plevral aralıkta serbest hava-sıvı yoktur; hidropnömotoraks özofagus perforasyonu ve özofagoplevral fistülle ilişkili patolojik bir bulgudur, bu nedenle şüpheli odağın duvarla iletişimi ardışık aksiyel kesitlerde ve koronal planda takip edilmelidir.

Ayırıcı tanı

Spontan pnömomediastinum

hava çoğunlukla bronkovasküler kılıflar boyunca hilustan mediastene uzanır; paraözofageal sıvı, duvar defekti ve mediastinal kirlenme yokluğu perforasyon olasılığını azaltır.

Trakeobronşiyal yırtık

klinikte cilt altı amfizem, pnömomediastinum ve pnömotoraks görülür; göğüs tüpüne rağmen süren pnömotoraks hava yolu yaralanmasını düşündürür, bronkoskopi yırtığın yerini gösterir ve oral kontrastlı özofagus kaçağı beklenmez.

Macklin etkisi

interstisyel hava pulmoner damar-bronş demetleri boyunca hilusa doğru çizgisel izlenir; özofagus çevresinde sıvı birikimi tipik değildir.

Mediastinal tümör nekrozu

ileri evre özofagus kanseri sınırlı bir kitle yapar; malignite kaynaklı perforasyon ise ayrı bir tablo olup BT'de lümen dışına debris ve gaz geçişi, komşu hava yola fistül biçiminde görülebilir.

Hiatal herni içindeki hava

mide, gastroözofageal bileşke aracılığıyla hiatusla devam ettiğinden hiatus üstünde görülen gaz mide kıvrımlarıyla çevrili lümen içi gazdır ve duvar defektine bağlı lümen dışı kaçak değildir.

Tuzaklar

• Oral kontrastın özofagusu yeterince doldurmaması ya da küçük yırtığın aralıklı kapanması nedeniyle kaçak görünmeyebilir; paraözofageal hava, sıvı ve yağ kirlenmesi şüphesinde negatif kontrast görüntüsünü dışlama ölçütü yapmayın.
• Küçük periesofajyal hava öbekleri tek başına tanı koydurucu değildir; duvar kalınlaşması, ekstrasoluminal kontrast veya fokal defekt gibi diğer bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
• Özofagus değerlendirilirken dış duvar konturu ile komşu torakal aorta ve azygos ven ayrıştırılmalıdır; bu sınırlardaki bulanıklık altta yatan mediastinal patolojiye işaret eder.
• Paraözofageal hava ve sıvı BT'de silik, küçük loküller halinde görülebilir; bu destekleyici bulguların duvar kalınlaşması ve ekstralüminal kontrastla birlikte değerlendirilmesi şüpheyi artırır.

Kendini dene

1. Endoskopi sonrası paraözofageal sıvı ve yağ çizgilenmesi var; oral kontrast ekstravazasyonu izlenmiyor. En önemli yorum nedir?

   • Perforasyon dışlanmaz
   • Macklin etkisi
   • Hiatal herni
   • Plevral metastaz
   Cevabı göster

   Perforasyon dışlanmaz. Paraözofageal sıvı ve kirlenme perforasyonu düşündüren dolaylı bulgulardır; oral kontrast kaçağının görülmemesi küçük ya da örtülü defekti dışlamaz. Paraözofageal sıvı ve kirlenme perforasyonu düşündüren dolaylı bulgulardır ve oral kontrast kaçağının görülmemesi küçük ya da örtülü defekti dışlamaz; Macklin etkisinde ise hava peribronkovasküler kılıflar boyunca ilerler ve plevral efüzyon ya da duvar defektine bağlı reaktif değişiklikler beklenmez.

2. Künt travmada hava bronkovasküler kılıfları izleyerek hilustan mediastene ilerliyor; özofagus çevresinde sıvı yok. En olası neden nedir?

   • Macklin etkisi
   • Özofagus perforasyonu
   • Boerhaave sendromu
   • Özofagus kanseri
   Cevabı göster

   Macklin etkisi. Hilusa yönelen çizgisel bronkovasküler hava Macklin etkisinin dağılımıdır. Perforasyon/Boerhaave için özofagusla ilişkili duvar bozukluğu, paraözofageal sıvı veya kaçak aranır; kanser ise fokal duvar kaynaklı yumuşak doku oluşturur.

İlgili konular

• Ampiyem

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 10 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Esophageal emergencies: another important cause of acute chest painpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Esophageal emergencies: WSES guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Iatrogenic Esophageal Perforation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Esophageal perforations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Endoscopic Management of Esophageal Perforations: Who, When, and How?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. [Mediastinitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Acute Thoracic Findings in Oncologic Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Imaging features and differential diagnoses of non-neoplastic diffuse mediastinal diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. [Acute and chronic mediastinitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. [Esophageal Foreign Body: Treatment and Complications].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. [Surgical treatment of acute mediastinitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Esophageal perforation after anterior cervical spine surgery: a systematic review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Minimally invasive management of esophageal perforation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Complications of esophageal surgery: role of imaging in diagnosis and treatments.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Esophageal Injury and Atrioesophageal Fistula Caused by Ablation for Atrial Fibrillation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. [Tracheobronchial Injury].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Contemporary management strategies of blunt tracheobronchial injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Spontaneous Pneumomediastinum – a Rare Asthma Complication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.