Akciğer kanserinde BT ile TNM anatomik evreleme

Özet

Akciğer kanserinde evre, primer odağın yerel yayılımı, bölgesel nodlar ve uzak metastazın birlikte haritalanmasına dayanır; radyolog için BT bu anatomik haritanın temel bileşenidir. Kontrastlı toraks BT, akciğer kanseri evrelemesinin standart incelemesi olarak tümörün bronş, damar ve plevra ile ilişkisini gösterirken aynı incelemede nodal istasyonları da istasyon bazında değerlendirir. BT bulguları klinik evreyi destekler, fakat nodal metastazı veya kuşkulu uzak odağı tek başına histolojik olarak kanıtlamaz. Aynı lobdaki ayrı tümör odağını, mediastinal invazyonu ya da plevral yayılımı gözden kaçırmak T veya M tanımlayıcısını değiştirebilir.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

İntravenöz kontrast sonrası toraks BT'de primer kitlenin sınırları, büyük damarlar ve perikardla ilişkisi ile hiler-mediastinal nodal istasyonlar birlikte değerlendirilir. Akciğer penceresi parankim odağı ve ayrı nodülleri, mediasten penceresi yumuşak doku arayüzleri ve nodları gösterir; anatomik cTNM değerlendirmesi için tanısaldır.

Kemik algoritması tanısal

Kontrastlı toraks BT ile primer tümörün boyutu, yerel yayılımı ve hiler-mediastinal nodal istasyonlar değerlendirilirken, toraks iskeletinin (kaburga, vertebra, sternum ve omuz kuşağı kemikleri) korteks ve trabeküler yapısındaki destrüksiyon ya da litik/sklerotik odaklar da incelenir. Toraks BT'si kemik tutulumunu gösterebilir, ancak tarama alanı dışında kalan yapıları değerlendiremez; ekstratorasik metastazların değerlendirilmesi için ek görüntüleme gereklidir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Primer tümörün boyutu ve merkezi — en uzun çapı, lobu ve bronşla ilişkisini kaydedin; subsolid tümörde toplam çapı ve solid bileşeni ayrı tanımlayın.
• T tanımlayıcıları — fissür geçişi, visseral veya parietal plevra, göğüs duvarı, diyafram, perikard, büyük damarlar, karina ve vertebra ile doğrudan invazyon bulgularını anatomik adlarıyla raporlayın.
• Bronş etkisi — ana bronş veya lob bronşundaki tümör uzanımını, karinaya yakınlığı, distal atelektaziyi ve obstrüktif pnömoniyi birbirinden ayırarak gösterin.
• Ayrı pulmoner tümör nodülü — primerle aynı lobda, farklı ipsilateral lobda veya karşı akciğerdeki odağın yerini belirtin; olası ikinci primer ile metastatik nodül ayrımını görüntüleme tek başına kesinleştirmez.
• Nodal istasyon — peribronşiyal, intrapulmoner ve hiler nodları; ipsilateral mediastinal/subkarinal nodları; karşı taraf hiler-mediastinal ve skalen/supraklaviküler nodları istasyon bazında haritalayın.
• Plevral ve perikardiyal yayılım — nodüler implant, düzensiz kalınlaşma ve efüzyon varlığını kaydedin; sıvının malign niteliğini yalnız BT görünümünden kesinleştirmeyin.
• Görüntüleme alanındaki ekstratorasik organlarda tekli veya çoklu metastatik odakların varlığı, tekli veya çoklu organ sistemlerini kapsadığı şekilde raporlanmalıdır.

Ölçütler ve sınıflamalar

T1a boyut aralığı

≤1 cm

T1b boyut aralığı

>1 cm ve ≤2 cm

T1c boyut aralığı

>2 cm ve ≤3 cm

T2a boyut aralığı

>3 cm ve ≤4 cm

T2b boyut aralığı

>4 cm ve ≤5 cm

T3 boyut aralığı

>5 cm ve ≤7 cm

T4 boyut aralığı

>7 cm

TNM 9. baskı — T tanımlayıcıları

T kategorisi tümörün en büyük çapı ve anatomik yayılımına göre belirlenir. Boyut alt grupları T1a–T1c, T2a–T2b, T3 ve T4’tür; ana bronş, visseral plevra, atelektazi/obstrüktif pnömoni ve komşu yapı invazyonu da kategoriyi etkiler. Primerle aynı klinik ve histolojik özellikteki ayrı nodül aynı lobdaysa T3, ipsilateral farklı lobdaysa T4, karşı akciğerdeyse M1a olarak sınıflanır. Subsolid tümörün klinik T ölçümünde ince kesit BT’de solid bileşen ölçülür.

TNM 9. baskı — N tanımlayıcıları

N0 bölgesel nod metastazı gösterilmemesini; N1 ipsilateral peribronşiyal, hiler veya intrapulmoner nodları; N2 ipsilateral mediastinal ya da subkarinal nodları; N3 karşı taraf mediastinal/hiler veya skalen/supraklaviküler nodları tanımlar. Tek ipsilateral mediastinal istasyon N2a, birden çok ipsilateral mediastinal istasyon N2b olarak alt sınıflanır.

TNM 9. baskı — M tanımlayıcıları

M1a karşı akciğerde ayrı tümör nodülü ya da plevral/perikardiyal nodül veya malign efüzyonu; M1b tek ekstratorasik metastazı; M1c1 tek organ sisteminde çoklu ekstratorasik metastazı; M1c2 birden fazla organ sisteminde ekstratorasik metastazı belirtir. Görüntü alanında metastaz görülmemesi, tüm vücutta M0 bulunduğunu tek başına kanıtlamaz.

Normalde

Fissürler akciğeri loblara ayırır. Karşı taraftaki eş düzey bronş-damar demeti, mediastinal yağ planları ve hiler yapılarla kıyaslanarak; şüpheli yapının damar kesiti mi yoksa lenf nodu mu olduğunun, komşu damarla devamlılık gösterip göstermediği izlenerek ayrıştırılması gerekir.

Ayırıcı tanı

Ana bronşa uzanım veya distal atelektazi/obstrüktif pnömoni, tümörün en büyük çapı >3 cm ve ≤4 cm ise evreyi T2a olarak sınıflandırır; daha büyük çaplarda T2b, T3 veya T4 önceliklidir.

Bronş tıkanıklığına bağlı obstrüktif pnömoni veya atelektazi oluşumu, tümörün ana bronşla ilişkisini ve T kategorisini etkileyen önemli bir görüntülemedir.

Reaktif mediastinal lenf nodu

enfeksiyon veya inflamasyon eşliğinde nod büyüyebilir; kısa eksen ya da morfoloji tek başına metastazı doğrulamaz ve görüntüleme N evresi histoloji yerine geçmez.

İkinci primer akciğer tümörü

farklı lobdaki bağımsız spiküle ya da subsolid odak metastazla aynı görünmek zorunda değildir; eski incelemeler ve lezyonların morfolojisi karşılaştırılmalıdır.

Adrenal adenom

düzgün sınırlı, homojen adrenal nodül metastazı taklit edebilir; kontrastsız yoğunluk ve mevcut önceki incelemeler lezyonun niteliğini değerlendirmede önemlidir.

Tuzaklar

• Kısa ekseni küçük bir mediastinal nodda tümör tutulumu olabilir; iri nod da enfeksiyona bağlı reaktif olabilir. BT'de boyut ve şekil klinik N evresini düşündürür, doku tanısı sağlamaz.
• N2a ile N2b ayrımında tek bir istasyondaki çok sayıda nod, çok istasyon tutulumu anlamına gelmez; istasyon haritasını nod sayısından ayrı kaydedin.
• Part-solid tümörün toplam çapı ile solid bileşeni aynı ölçüm değildir; hangisinin evreleme amacıyla kullanıldığını ve ölçüm düzlemini açık yazın.
• Plevral efüzyon maligniteye özgü değildir; plevral implant, sitoloji veya başka destekleyici kanıt yoksa sıvıyı yalnız BT görünümüyle M1a kabul etmeyin.
• Standart toraks incelemesi beyni ve tüm iskeleti kapsamaz; tarama alanının dışında kalan organlar için negatif metastaz sonucu bildirmeyin.

Kendini dene

1. Çapı 2 cm olan akciğer tümörü ana bronşa uzanıyor ve distal obstrüktif pnömoniye yol açıyor. 9. baskı TNM'ye göre T kategorisi hangisidir?

   • T1b
   • T2a
   • T2b
   • T3
   Cevabı göster

   T2a. Ana bronş tutulumu veya atelektazi/obstrüktif pnömoni, T2a kriterlerinden biridir; 2 cm çaplı tümörde bu bulgu varken T kategorisi T2a olur.

2. Primer ile aynı klinik ve histolojik özellikteki ayrı bir tümör nodülü karşı akciğerde saptandı. Bu bulgu TNM sınıflamasında hangi tanımlayıcıyı gerektirir?

   • T3
   • T4
   • M1a
   • N3
   Cevabı göster

   M1a. Aynı klinik ve histolojik özellikteki ayrı nodül aynı lobdaysa T3, ipsilateral farklı lobdaysa T4, karşı akciğerdeyse M1a olarak sınıflanır; karşı akciğerdeki odak uzak metastaz kategorisine girer.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Akciğer nodülü ve kitlesine yaklaşım

İlgili konular

• Primer akciğer kanseri: görüntüleme değerlendirmesi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 58 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 9 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Implementation of the 9th TNM for lung cancer: practical insights for radiologistspmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. The lung cancers: staging and response, CT, 18 F-FDG PET/CT, MRI, DWI: review and new perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. LUCIS: lung cancer imaging studies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Thoracic positron emission tomography: 18 F-fluorodeoxyglucose and beyond.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Non-small cell lung cancer: when to offer sublobar resection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Recent advances of PET imaging in clinical radiation oncology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Long term radiological features of radiation-induced lung damage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. PET/CT imaging in lung cancer: indications and findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. INTER-PATIENT VARIABILITY IN DOSES TO NEARBY ORGANS IN BREAST-CANCER RADIOTHERAPY: INFERENCE FROM ANATOMIC FEATURES.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Pulmonary sarcomatoid carcinoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Neoadjuvant Atezolizumab and Chemotherapy for Non-Squamous Non-Small Cell Lung Cancer: Efficacy and Safety Results of an Open-Label, Single-Arm, Phase II Trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Virtual 18F-FDG PET/CT bronchoscopy for lymph node staging in non-small-cell lung cancer patients: present and future applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. PET and PET-CT of lung cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Is FDG-PET/CT used correctly in the combined approach for nodal staging in NSCLC patients?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. PET/MRI and PET/CT in Lung Lesions and Thoracic Malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. The Proposed Ninth Edition TNM Classification of Lung Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Lung cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Computer-aided diagnosis (CAD) of subsolid nodules: Evaluation of a commercial CAD system.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. N1 Staging in Non-Small Cell Lung Cancer: Current Situation, Limitations, and the Importance of Peripheral Nodal Assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Surgical strategy after neoadjuvant immunochemotherapy for central-type NSCLC: restaging-guided versus pre-treatment-guided decision-making.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Functional Stratification and Postoperative Outcomes in Endobronchial Tumor Surgery: A Dedicated Center Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Augmenting Large Language Model With Prompt Engineering and Supervised Fine-Tuning in Non-Small Cell Lung Cancer Tumor-Node-Metastasis Staging: Framework Development and Validation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Multiple Primary Lung Cancers in Surgical Patients: Revisiting Martini and Melamed 50 Years Later.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. MRI for Lung Cancer Management: Any Closer to Clinical Application?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. HPV-associated Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma: An Imaging Framework for AJCC Version 9 TNM Staging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Nodal Staging in Patients with Locally Advanced Non-Small Cell Lung Cancer: Indications, Approaches, and Impact on Downstream Treatment Selection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. TNM-Accountable Whole-Body 3-Dimensional Fluorodeoxyglucose Positron Emission Tomography/Computed Tomography Report Drafting in Lung Cancer Cohorts via Structured Impressions and Organ-wise Exemplar Synthesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. State-of-the-Art Mediastinal Staging in Non-Small-Cell Lung Cancer: Integration of Combined Endosonographic Techniques with Updated IASLC TNM 9th Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Advanced thymic epithelial tumours after neoadjuvant therapy: a narrative review of surgical challenges and strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Emphasizing the diagnostic and management challenge: Nodular sclerosis Hodgkin lymphoma with pericardial infiltration in an adolescent male - A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Missed Incidental Lung Cancer on Neck CT: Determinants and Impact on Diagnostic Delay and Stage Shift.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. CT imaging features of pulmonary SMARCA4-deficient undifferentiated carcinoma: a retrospective case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Imaging of Small Cell Lung Cancer: An Updated Overview of Current and Emerging Applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Imaging of ewing sarcoma: an updated analysis including presenting features, prognostic imaging biomarkers, and treatment response assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Clinical, Radiological, and Pathological Features of Intraosseous Hibernoma: A Systematic Review of Case Reports and Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Superscan Pattern on Bone Scintigraphy: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Clinical imaging features and outcomes of intrathyroidal thymic carcinoma: an analysis of fourteen patients at a single medical institution.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. From traumatic oral fibroma to fatal pneumonia: a multidisciplinary postmortem investigation in a long-term monitored Indo-Pacific bottlenose dolphin (Tursiops aduncus).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Feasibility and Safety of a Robotic-Assisted Optical Navigation System for Pulmonary Nodule Percutaneous Cryoablation: A Prospective, Single-Center, Single-Arm Pilot Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Case Report: A case of ovarian carcinoma manifesting with chest tightness as the initial clinical presentation accompanied by marked elevation of pleural effusion amylase levels.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Clinical TNM Lung Cancer Staging: A Diagnostic Algorithm with a Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Gallium-Containing Agents for Tumor Diagnosis and Therapy: Current Status and Future Prospects.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Pediatric Congenital Lung Malformation: Advanced Imaging Techniques in Pre- and Neonatal Evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. A Cadaveric Study of Variations in Lung Fissures and Drainage Patterns of Pulmonary Veins at the Hilum With Its Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. State of the Art: Lung Cancer Staging Using Updated Imaging Modalities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Evaluation of a Web-Based App Demonstrating an Exclusionary Algorithmic Approach to TNM Cancer Staging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. The first CT-based classification system for pulmonary actinomycosis: correlating imaging patterns with therapeutic strategies and prognosis in a highly misdiagnosed disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Respiratory Morbidity After Repair of Type C Esophageal Atresia with Tracheoesophageal Fistula: A Pediatric Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Clinical classification of chronic obstructive pulmonary disease with invasive pulmonary aspergillosis: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. AI-accelerated 3D gradient echo versus ultrashort echo time MRI for lung nodule detection and measurement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Improving the preoperative diagnosis of invasive lung adenocarcinoma by combining multiplanar volume rendering (MPVR)-based solid component measurement with pathological analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Predicting STAS in peripheral stage I lung adenocarcinoma: the incremental value of CT-based tumor disappearance rate, with a focus on part-solid nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Case Report: Metachronous bilateral primary and secondary angiosarcoma of the breast.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. PET Imaging in Vulvar Cancer: A Literature Review of the Current Evidence and Clinical Applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Magnetic Resonance of Pulmonary Nodules in Oncological Patients: Are We Ready to Replace Chest CT in Detecting Extrathoracic Cancer?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Stepwise diagnostic algorithm for high-attenuation pulmonary abnormalities on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. High-affinity alphavbeta3 integrin targeted optical probe as a new imaging biomarker for early atherosclerosis: initial studies in Watanabe rabbits.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Does laparoscopic surgery decrease the risk of atrial fibrillation after foregut surgery?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. The PRINCE-BC trial: precision regional irradiation of nodal stations for clinical evaluation of high-risk pN0 breast cancer - a phase III, open-label, randomized controlled trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Case Report: Abscopal effect of radiotherapy in a patient with metastatic duodenal adenocarcinoma and resistance to chemoimmunotherapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. AI-Assisted Detection and Localization of Spinal Metastatic Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Real-world analysis in patients with limited-stage small-cell lung cancer who received durvalumab after concurrent chemoradiotherapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Assessment of pulmonary vascular anatomy: comparing augmented reality by holograms versus standard CT images/reconstructions using surgical findings as reference standard.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Quantitative Imaging Metrics for the Assessment of Pulmonary Pathophysiology: An Official American Thoracic Society and Fleischner Society Joint Workshop Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. A generative adversarial network model for improved three-dimensional mapping of pulmonary arteries and veins from non-contrast computed tomography in sublobar resection planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Artificial Intelligence in Pulmonary Endoscopy: Current Evidence, Limitations, and Future Directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Diffuse cystic lung diseases-a primer for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Diagnosis of metastatic prostate cancer by supraclavicular lymph node excision in a patient with persistent macroscopic hematuria: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Efficacy and limitations of diffusion-weighted imaging with background suppression-based whole-body magnetic resonance imaging in high-risk prostate cancer staging: A retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Prostate Cancer Presenting With Isolated Mediastinal Metastasis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Radiological, Radiomics, and Metastatic Patterns Associated with Targetable Oncogenic Drivers on CT-Scan of Newly Diagnosed NSCLC Patients: A Comprehensive Radiogenomics Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Granulomatosis with polyangiitis: clinical characteristics and updates in diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Pathologic and Radiologic Correlation of Adult Cystic Lung Disease: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Role of advanced magnetic resonance imaging in the assessment of malignancies of the mediastinum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. A diagnostic approach to the mediastinal masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.