Ekspansil olmayan akciğer ve pnömotoraks ex vacuo

Özet

Plevral sıvı boşaltıldıktan sonra akciğer göğüs duvarına yeniden yaslanmıyorsa, sorun plevral yüzeydeki fibröz kısıtlanma, aktif plevral hastalık ya da bronş tıkanıklığı olabilir. BT; visseral plevra rindini, ipsilateral hacim kaybını, plevral aralıktaki havayı ve olası obstrüksiyon veya tümörü aynı incelemede göstererek bu mekanizmaları ayırmaya yardım eder. Ex vacuo havası, boşalan sıvının bıraktığı basınç boşluğunu doldurur ve tek başına devam eden hava kaçağı anlamına gelmez. Bunu sıradan işlem sonrası pnömotoraks sanmak gereksiz dren girişimine ve persistan hava kaçağına yol açabilir; altta yatan malign plevra ya da bronş hastalığı da gözden kaçabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız toraks BT'de plevral sıvı boşluğu içindeki havayı, akciğer kenarının göğüs duvarından ayrı kaldığı alanı, visseral plevra kalınlaşmasını ve hemitoraks hacim kaybını değerlendirin; bu bulgular akciğerin yeniden açılamadığını gösterir. Ex vacuo tanısı için kontrast gerekmez; malignite veya plevral kitle kuşkusu varsa kontrastlı inceleme ayrıca altta yatan nedeni araştırabilir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Plevral rind — visseral plevra boyunca uzanan kalın veya düzensiz yumuşak doku, akciğerin dışa doğru açılmasını kısıtlayabilir.
• Sıvı sonrası plevral hava — daha önce efüzyonla dolu boşlukta hava bulunması, özellikle akciğer aynı anda genişlememişse ex vacuo mekanizmasını destekler.
• İpsilateral hacim kaybı — hemitoraks küçülmesi, kaburga aralıklarında daralma ve mediastinal yapıların aynı tarafa çekilmesi kronik kısıtlanmaya eşlik edebilir.
• Yeniden genişleyemeyen akciğerde, sıvı boşaltılması sonrası akciğerin tam genişleyememesi ve plevral hava görülmesi pnömotoraks ex vacuo olasılığını destekler. Malign plevral efüzyonda drenaj sonrası akciğerin %25’ten fazlasının göğüs duvarına karşılıksız kalması radyolojik olarak anlamlı NEL bulgusu kabul edilir; ancak görüntüleme yorumunda değişkenlik olabilir.
• Kronik plevral kalınlaşma veya kalsifikasyon — fibrothorax ya da geçirilmiş enfeksiyon/hemotoraks öyküsüyle birlikte kısıtlayıcı plevral kabuğu düşündürür.
• Bronşta ani sonlanma — lob bronşunun kesilmesi ve distal lob hacim kaybı, akut obstrüksiyona bağlı ex vacuo olasılığını gündeme getirir.
• Plevral nodül veya kitle — rind üzerindeki nodüler kalınlaşma ya da eşlik eden kitle malign plevral hastalık için ayrıca incelenmelidir.
• Ekspansil olmayan akciğer; visseral plevra kısıtlanmasına bağlı ‘trapped lung’ veya aktif plevral hastalıkla ilişkili ‘lung entrapment’ biçiminde görülebilir; endobronşiyal obstrüksiyon ve yaygın parankimal skar da akciğerin yeniden genişlemesini engelleyebilir.

Normalde

Normal tarafta visseral plevra akciğer yüzeyini izler ve kostal parietal plevraya bitişik olduğundan aralarında BT'de görünür bir boşluk bulunmaz. Aynı seviyede iki hemitoraksın hacmini, akciğer kenarının göğüs duvarına temasını, plevral aralıkta hava olup olmadığını ve fissürlerin yerini karşılaştırın; rind varsa komşu normal plevranın ince, seçilemeyen görünümünden ayrılır.

Ayırıcı tanı

İatrojenik pnömotoraks

doğrudan iğne batması veya alveolopleval fistül nedeniyle oluşur; drenaj sonrası hacim kaybı veya kalın plevral kabuk yokken ortaya çıkması ve ilerleyici büyüme ex vacuo'dan ayırır.

Bronkoplevral fistül

plevral havanın sürmesi veya artması, bronş ile plevral boşluk arasında bağlantı ve drenaj sisteminde devamlı hava kabarcığı bulunması bu olasılığı destekler.

Akut lobar atelektazi

lober bronş tıkanması ve fokal hacim kaybı ön plandadır; çevresindeki plevral hava çökük lobun biçimini takip edebilir.

Loküle hidropnömotoraks

plevral sıvı ve hava sınırlı bir kompartımanda birlikte bulunur; komşu plevral kalınlaşma ve şekilli koleksiyon lokülasyonu destekler.

Malign plevral hastalık

aktif plevral patoloji (örn. malignite veya enfeksiyon) sonucu gelişen inflamatuar süreç, akciğerin yeniden genişlemesini kademeli olarak sınırlar.

Tuzaklar

• Drenajdan sonra görülen her plevral havayı iatrojenik akciğer yaralanması saymayın; öncesindeki büyük efüzyonun boşalması ve akciğerin aynı yerde kalması ex vacuo lehinedir.
• İnce kesitlerde visseral plevra rindini yalnız atelektatik parankim sanmak mümkündür; akciğer ile göğüs duvarı arasındaki hava konturunu izleyip mediastinal pencerede plevral yüzeyi yeniden inceleyin.
• Kronik rind maligniteyi tek başına kanıtlamaz; plevral nodülleri, kontrastlanmayı, eşlik eden kitleyi ve önceki görüntülerdeki seyri ayrı değerlendirin.

Kendini dene

1. Malign efüzyon boşaltıldıktan sonra aynı tarafta plevral hava görülüyor; akciğer küçük kalmış ve çevresinde kalın rind var. En olası durum nedir?

   • Pnömotoraks ex vacuo
   • Bronkoplevral fistül
   • Bül rüptürü
   • Hemotoraks
   Cevabı göster

   Pnömotoraks ex vacuo. Akciğerin küçülmesi ve visseral plevra rindi, sıvı boşalmasına rağmen akciğerin genişleyemediğini (NEL) gösterir. Bronkopleval fistülde sürekli hava kaçışı devam ederken, ex vacuo durumunda basınç dengelemesiyle hava girişini sağlayan geçici akış durur. Fistülde devam eden hava kaçağı aranır; bül rüptüründe plevral rind şart değildir; hemotoraks plevral kanla yoğun sıvı görünümü verir.

2. Plevral drenaj sonrasında plevral hava giderek artıyor ve ana bronş ile plevral boşluk arasında bağlantı seçiliyor. Hangi tanı öne çıkar?

   • Bronkoplevral fistül
   • Pnömotoraks ex vacuo
   • Fibrothorax
   • Plevral plak
   Cevabı göster

   Bronkoplevral fistül. Artan plevral hava ve bronş-plevra bağlantısı fistül lehinedir. Ex vacuo'da akciğerin açılmaması ve rind/hacim kaybı beklenir; fibrothorax plevrayı kronik olarak kalınlaştırır; plak sınırlı plevral kalınlaşmadır ve hava kaçağı oluşturmaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Pneumothorax Ex Vacuopmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. The road less travelled: thoracic ultrasound, advanced imaging and artificial intelligence for early diagnosis of non-expandable lung in malignant pleural effusionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Pressure-Dependent Pneumothorax Following Pleural Drainage in a Non-expandable Lung: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Diffuse Large B-cell Lymphoma Causing Central Airway Obstruction: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Thoracic Ultrasound for Pre-Procedural Dynamic Assessment of Non-Expandable Lung: A Non-Invasive, Real-Time and Multifaceted Diagnostic Toolpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Pneumothorax Ex-vacuo or Trapped Lungs Appearing as Iatrogenic Hydropneumothorax: A Case Report and Review of Non-expandable Lungs (NEL).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Pressure-Dependent Pneumothorax Following Pleural Drainage in a Non-expandable Lung: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Imaging of pleural disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Demystifying the persistent pneumothorax: role of imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Thoracic Ultrasound for Pre-Procedural Dynamic Assessment of Non-Expandable Lung: A Non-Invasive, Real-Time and Multifaceted Diagnostic Tool.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Determinants of Chemical Pleurodesis Recurrence in Malignant Pleural Effusion: Mechanical Apposition or Systemic Inflammation? A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Trapped Lung: A Rare Complication of Rheumatoid Arthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Fusobacterium nucleatum-Induced Empyema Masquerading as Lung Cancer: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pneumothorax Ex Vacuo.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Trapped Lung and Pneumothorax Ex Vacuo.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Periprocedural pain management in pleural disease: a narrative review of current and emerging strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Severe Diaphragmatic Eventration Presenting With Recurrent Syncope: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. High-affinity alphavbeta3 integrin targeted optical probe as a new imaging biomarker for early atherosclerosis: initial studies in Watanabe rabbits.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Pneumonia in normal and immunocompromised children: an overview and update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Pleural effusion: diagnosis, treatment, and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Lung Ultrasound for Pleural Effusion in Cancer Patients: Advanced Ultrasound for Pleural Lesions-A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The Evolving Role of Medical Thoracoscopy for the Management of Malignant Pleural Effusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Diagnostic Yield and Safety of Medical Thoracoscopic Biopsy in Undiagnosed Exudative Pleural Effusion: A Five-Year Retrospective Study From a Tertiary Care Center in South India.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Robotic-Assisted Extended Thymus Carcinoma Resection With Unilateral Total Pleurectomy and Hyperthermic Intrathoracic Chemotherapy (HITOC).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Ultrasonographic Assessment of the Lungs in Asiatic Elephants (Elephas maximus).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Optimising Autologous Breast Reconstruction: Pneumothorax and Pneumomediastinum-A Literature Review and First Reported Case of Pneumomediastinum Following Bilateral DIEP Flap Reconstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Guidance for clinical practice using emergency and point-of-care ultrasonography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Surgical and Interventional Approaches in COPD.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Surgical and bronchoscopic pulmonary function-improving procedures in lung emphysema.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Endobronchial Valves for Endoscopic Lung Volume Reduction: Best Practice Recommendations from Expert Panel on Endoscopic Lung Volume Reduction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Translational advances in pleural malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Pulmonary hypertension in sarcoidosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Ultrasound Techniques for Suspected Malignant Pleural Effusion and Nonexpandable Lung.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Organizing Pleuritis Presenting as Recurrent Lymphocyte Predominant, Exudative Effusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Postoperative Trapped Lung After Orthotopic Liver Transplantation is a Predictor of Increased Mortality.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Management of Malignant Lung Entrapment, the Oncothorax.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Rigid mini-thoracoscopy versus semirigid pleuroscopy for undiagnosed exudative pleural effusion: a randomized controlled trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Use of tunneled pleural catheters in chronic empyema: Two case reports and brief review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Emergency thoracoscopic management of early ablation-tract bronchopleural fistula after low-power lung microwave ablation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Surgical strategy for closure of postoperative bronchopleural fistula: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Surgical management of recurrent MRSA empyema with eloesser flap in a complex thoracic patient: lessons from endobronchial valve failure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. The road less travelled: thoracic ultrasound, advanced imaging and artificial intelligence for early diagnosis of non-expandable lung in malignant pleural effusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Contemporary Pleural Drainage in Adult Practice: Image-Guided Techniques, Procedural Safety, Training Standards, and Malignant Pleural Effusion Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.