Ektopik gebelik ve rüptürün BT’de fark edilmesi

Özet

Ektopik gebelik, özellikle erken gebelikte alt karın ağrısı veya vajinal kanamayla başvuran kişide yaşamı tehdit eden iç kanama kaynağı olabilir. Gebelik yeri için ilk tercih transvajinal ultrasonografidir; BT çoğunlukla gebelik henüz bilinmiyorken çekilmiş acil incelemede ya da klinik kötüleşme sırasında hemoperitoneum ve olası kanama odağını ortaya çıkarır. BT’de adneksiyel kistik yapıda belirgin periferik kontrastlanma, taze kan pıhtıları ve hemoperitoneum birlikte kanama odağını düşündürür. Ektopik gebeliğe bağlı hemoperitoneumda sentinel pıhtı kanama kaynağını gösterebilir.

Okuma sırası

1. uterus ve adneksler. Uterus gövdesi ve her iki adneksin bulunduğu pelvik kesitlerden başla; sağ ve sol adnekste kompleks kitle ya da belirgin çevresel kontrastlanan kistik yapı olup olmadığını ayrı ayrı değerlendir.
2. sentinel pıhtı ve peritoneal kan. Şüpheli kitlenin çevresindeki pıhtıyı, Douglas boşluğundan parakolik oluklara uzanan serbest sıvıyla karşılaştır; en yoğun pıhtının kaynağa komşuluğunu göster.
3. tubal/adneksiyel kitle. Kontrastlı görüntülerde adneksiyel kistik yapının duvarında halka biçimli belirgin çevresel kontrastlanmayı incele; bu 'ring of fire' bulgusu rüptüre tubal gebeliğin temel işaretleri arasındadır.
4. aktif kanama ve eşlik eden pelvik bulgular. Üst batına kadar serbest kanı ve arteriyel seride yeni kontrast odağını ara; son olarak uterus, tüpler ve adnekslerde gebelik/kanamanın eşlik eden bulgularını değerlendir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Peritoneal boşlukta serbest sıvı, yüksek atenüasyonlu pıhtı ve adneks çevresindeki daha yoğun sentinel pıhtı aranır; kanın yoğunluğu yaşına ve pıhtılaşmasına göre değişir. BT’de intraperitoneal kan veya pıhtı saptandığında, görüntüler kanama odağını araştırmak için dikkatle incelenir.

Portal tanısal

Adnekste ovaryumla ilişkisi olmayan kompleks kistik-solid kitle, tubal halka benzeri çevresel kontrastlanma ve eşlik eden hemoperitoneum görülmesi ektopik gebelik kuşkusunu artırır. korpus luteum da belirgin kontrastlanan halka yapabileceğinden kitlenin over içi mi dışı mı olduğu ve kanama odağıyla ilişkisi belirlenmelidir.

Arteriyel tanısal

Aktif kanama varsa adneks veya tubal kitleye komşu damar yoğunluğunda kontrast odağı ve bunun çevre kan havuzuna yayılması görülebilir; ekstravazasyon saptanmaması rüptürü ya da aralıklı kanamayı dışlamaz.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Uterus dışında, çoğunlukla tubal hatta yerleşen kompleks adneksiyel kitle; ovaryumdan ayrı olup olmadığı multiplanar görüntülerde belirlenir.
• Adneksiyel kitle çevresinde belirgin halka biçimli kontrastlanma ve merkezde düşük atenüasyonlu gestasyonel/tubal içerik.
• Pelviste başlayıp parakolik oluklara veya üst batına uzanabilen serbest intraperitoneal kan.
• Adneks ya da tüpe komşu, çevresindeki serbest sıvıdan daha yoğun fokal pıhtı: kanama kaynağına yakın sentinel pıhtı.
• Kontrastlı seride damar yoğunluğuna yaklaşan ve çevredeki kan havuzuna karışan odak aktif ekstravazasyonu destekler.
• Rüptüre tubal gebelikte adneksiyel kistik yapı, taze kan pıhtıları ve hemoperitoneum görülebilir.
• Ekstrauterin yolk sac veya embriyonik yapı görülmesi doğrudan bulgudur ancak BT'de seyrektir; uterin kavitenin boş görünmesi tek başına tanı koydurmaz.

Normalde

Normal erken gebelikte gestasyonel kese endometrial kavite içinde yer alır; ektopik gebelikte kese ekstrauterin olabilir. Over içinde gelişen korpus luteum tubal halkayı taklit edebilir. Şüpheli ektopik gebelikte serbest intraperitoneal kanın dağılımını ve sentinel pıhtıyı, olası kanama kaynağını belirlemek için birlikte değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Rüptüre korpus luteum kisti

over içinde yerleşen kalın kontrastlanan duvar ve hemoperitoneum yapabilir; kitle overden ayrı değildir.

Hemorajik over kisti

retiküler iç pıhtı ve sıvı-sıvı seviyeleri olabilir; gestasyonel halka/extrauterin yapı bulunmaz ve lezyon over kaynaklıdır.

Tubo-ovaryan apse

nontravmatik hemoperitoneumun jinekolojik nedenleri arasında over kistinin kanaması/rüptürü ve ektopik gebelikte gestasyonel kesenin rüptürü sayılır; apse bu nedenler arasında yer almadığından akut hemoperitoneum ve sentinel pıhtı apsede beklenen örüntü değildir.

Over torsiyonu

büyümüş ödemli over, periferal folliküller ve bükülmüş vasküler pedikül aranır; aktif kanama bulgusu tanımlayıcı değildir.

Rüptüre endometrioma

hiperdens/kompleks over kisti ve çevre inflamasyon yapabilir; gebelikle ilişkili tubal kitle yerine over içi lezyon saptanır.

Tuzaklar

• Korpus luteumun yoğun duvar kontrastlanması tubal gebelik halkasını taklit eder; kitlenin over içinde mi dışında mı olduğunu multiplanar görüntülerde doğrula.
• Uterin kavitede kese görülmemesi ektopik gebelik tanısı değildir; erken intrauterin gebelik veya gebelik yeri bilinmeyen durum olabilir.
• Serbest pelvik sıvı tek başına tubal rüptür anlamına gelmez; miktar, pıhtı, adneksiyel kaynak ve klinik birlikte yorumlanmalıdır.
• Aktif ekstravazasyonun olmaması aralıklı kanamayı, tamponlanmış rüptürü veya yalnız pıhtılaşmış hemoperitoneumu dışlamaz.

Kendini dene

1. Gebelik testi pozitif bir hastada BT'de adneksiyel kistik yapı çevresinde belirgin halka biçimli kontrastlanma, taze kan pıhtıları ve yaygın hemoperitoneum görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Rüptüre tubal ektopik gebelik
   • Rüptüre korpus luteum kisti
   • Over torsiyonu
   • Tubo-ovaryan apse
   Cevabı göster

   Rüptüre tubal ektopik gebelik. Rüptüre tubal gebelikte BT'de yaygın hemoperitoneum, taze kan pıhtıları ve adneksiyel kistik yapıda belirgin periferik kontrastlanma birlikte görülebilir.

2. Kontrastlı BT'de uterin kavite boş, ancak hemoperitoneum var ve ayrı bir adneksiyel kitle seçilemiyor. Bu bulgu tek başına neyi kanıtlar?

   • Hiçbir gebelik yerini kanıtlamaz
   • Kesin tubal rüptür
   • Kesin over kanaması
   • Tubo-ovaryan apse
   Cevabı göster

   Hiçbir gebelik yerini kanıtlamaz. Uterus içinde kese görülmemesi tek başına ektopik gebelik tanısı koydurmaz; çok erken intrauterin gebelik veya yeri belirlenemeyen gebelik olasılığı kalır. Hemoperitoneum önemli kanama bulgusudur, fakat kaynak ayrıca lokalize edilmelidir.

İlgili konular

• Hemorajik over kisti ve korpus luteum kanaması
• Postpartum pelvik komplikasyonlar ve normal postpartum görünüm

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Cervical ectopic pregnancy at 22 weeks: A case with subsequent pregnancy outcomepmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Applying damage control principles to a ruptured interstitial pregnancy: a case report of the “pack-and-compress” strategypmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Lithopedion Following Presumed Primary Abdominal Pregnancy in a 42-Year-Old Woman from Somaliland: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Ruptured pulmonary arteriovenous malformation causing hemothorax during pregnancy: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Multidisciplinary diagnosis and treatment of lingual thyroid presenting as hematemesispmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Blood in the belly: CT findings of hemoperitoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Case report: Heterotopic pregnancy - A very unlikely cause of haemoperitoneum in trauma setting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Use of Methotrexate in Gynecologic and Obstetric Practice: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Massive hemoperitoneum due to ruptured ectopic gestation: postmortem CT findings in a deeply frozen deceased person.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. MDCT diagnosis of ruptured tubal pregnancy with massive hemoperitoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Adnexal ring of ectopic pregnancy detected by contrast-enhanced CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Cross-sectional imaging of acute gynaecologic disorders: CT and MRI findings with differential diagnosis-part I: corpus luteum and haemorrhagic ovarian cysts, genital causes of haemoperitoneum and adnexal torsion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Intraperitoneal haemorrhage due to corpus luteum rupture triggered by sexual intercourse.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Cell-free fetal DNA for genetic evaluation in Copenhagen Pregnancy Loss Study (COPL): a prospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Fetal echocardiography and pulsed-wave Doppler ultrasound in a rabbit model of intrauterine growth restriction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Midtrimester isolated oligohydramnios in monochorionic diamniotic multiple gestations .pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Management of noncytotoxic extravasation injuries: A focused update on medications, treatment strategies, and peripheral administration of vasopressors and hypertonic saline.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Clinical Applications of Hyaluronidase.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Mechanisms Regulating T Cell-Endothelial Cell Interactions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Ovarian and tubal torsion: imaging findings on US, CT, and MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Gestational choriocarcinoma following an ectopic pregnancy: A diagnostic dilemma in low-resource settings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Rare Implantation Sites of Ectopic Pregnancy: A Case Series of Ovarian and Hepatic Pregnancy and Review of Diagnostic Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Acute hemoperitoneum due to a ruptured hemorrhagic ovarian cyst in a 19-year-old female.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Cervical ectopic pregnancy at 22 weeks: A case with subsequent pregnancy outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Advanced Ruptured Ovarian Ectopic Pregnancy at 19 Weeks' Gestation Presenting With Massive Hemoperitoneum: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Ultrasonographic diagnosis and laparoscopic management of an interstitial ectopic pregnancy: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Spectral CT and Photon-counting Detector CT: Principles and Applications in Neuroradiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. A case of retroperitoneal dedifferentiated liposarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Undifferentiated embryonal sarcoma of the liver presenting as a complex mixed solid-cystic hepatic lesion in a young adult: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Cross-Sectional Imaging of Pelvic Inflammatory Disease: Diagnostic Pearls and Pitfalls on CT and MR.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. From Suspicion to Confirmation: An Original Study on a Complete Diagnostic Pathway for Ectopic Pregnancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Magnetic resonance imaging of endometriosis: a common but often hidden, missed, and misdiagnosed entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Metastatic appendiceal mucinous adenocarcinoma presenting as bilateral ovarian masses mimicking advanced ovarian cancer: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Gynaecological Causes of Acute Pelvic Pain: Common and Not-So-Common Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Pelvic Pain in Reproductive Age: US Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Primary Splenic Pregnancy: A Systematic Review of Published Case Reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Applying damage control principles to a ruptured interstitial pregnancy: a case report of the "pack-and-compress" strategy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Chronic Ectopic Pregnancy Presenting as a Complex Adnexal Mass With Negative Beta-Human Chorionic Gonadotropin Mimicking Ovarian Malignancy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. ESUR female pelvis group approach to cystic female pelvic lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Spontaneous Uterine Cornual Rupture in the Second Trimester of Dichorionic-Diamniotic Twin Pregnancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Presumed idiopathic omental hemorrhage mimicking complicated appendicitis: a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Hemoperitoneum Secondary to Deserosalized Uterine Leiomyoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Acute Hemoperitoneum Secondary to Chronic Hematosalpinx: A Diagnostic Challenge in the Setting of a Negative Pregnancy Test.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Primary rectal ectopic pregnancy: a rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. ESR Essentials: Gynaecological causes of acute pelvic pain in women: a primer for emergent evaluation-practice recommendations by the European Society of Emergency Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Fatal Hemoperitoneum Secondary to a Spontaneous Splenic Vein Rupture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.