Klinik Atölye

Üreter ve mesane · Patoloji · Acil

Amfizematöz sistit

Emphysematous cystitis

Amfizematöz sistit: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

5 adım

Görüntü: Hellerhoff, “Emphysematoese Cystitis in der Computertomografie 84W - CT”, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Amfizematöz sistit, mesane duvarında gaz oluşumuyla seyreden komplike üriner enfeksiyondur; diyabet, nörojenik mesane ve üriner staz zemininde görülebilir. BT, duvar içi gazı lümendeki havadan ayırıp hastalığın çevre dokulara veya üst üriner sisteme uzanımını araştırır. Duvarı izleyen intramural gaz tanısal ağırlık taşırken yalnız intralüminal hava yakın zamanda kateterizasyon veya fistülden kaynaklanabilir. Tanının gecikmesi ağır enfeksiyonun ve eşlik eden üst sistem tutulumunun fark edilmemesine yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Kontrastsız BT'de duvar içinde düşük atenüasyonlu gaz çizgileri, kabarcıklar veya benekli odaklar mesane konturunu takip eder; lümende de hava bulunabilir. İntravenöz kontrast, gazı göstermek için gerekli değildir; kontrastlı ek inceleme ancak apse, böbrek enfeksiyonu ya da başka komplikasyon sorusu varsa kullanılır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • İntramural gaz — mesane duvarı içinde çizgisel veya kabarcıklı hava odakları, tanının temel BT bulgusudur.
  • İntralüminal gaz — mesane içindeki serbest hava, idrar sıvısının üzerinde hava-sıvı seviyesi oluşturabilir; duvar içi gazdan ayrı tarif edilir.
  • Duvar kalınlaşması — enfekte mesane duvarı diffüz ödemli veya düzensiz kalın olabilir.
  • Perivezikal inflamasyon — mesane çevresinde yağlı doku çizgilenmesi ve inflamatuvar değişiklikler izlenebilir.
  • Gazın yayılımı — çevre pelvik yumuşak dokulara uzanan gaz, ileri hastalık veya perforasyon olasılığını artırır.
  • Üst üriner sistem gazı — toplayıcı sistem, renal parankim veya perinefrik dokudaki gaz eşlik eden amfizematöz enfeksiyonu düşündürür.
  • Mesane dışı kaynak — fistül, cerrahi veya kateter sonrası yalnız lümende hava bulunabilir; duvar içi gazın dağılımı özellikle aranır.

Normalde

Normal mesane duvarında gaz odağı görülmez; lümen içindeki hava da yakın zamanda enstrümantasyon yoksa beklenen bir bulgu değildir. Şüpheli düşük atenüasyonlu gaz odaklarının duvar içinde mi yoksa serbest lümen havası mı olduğunu karşılaştırın ve böbrek toplayıcı sistemlerine kadar izleyin.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0119; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Kateterizasyon sonrası intralüminal hava
gaz yalnız lümende bulunur; mesane duvarını izleyen kabarcıklar beklenmez.
Kolovezikal fistül
lümende hava ve komşu kalınlaşmış sigmoid kolon veya divertikül hastalığı olabilir; fistül hattı araştırılır.
Vezikovajinal fistül
pelvik radyoterapi veya cerrahi sonrası gelişebilir; klasik bulgu sürekli vajinal idrarsızmadır, kolovezikal fistülde görülen fekalüri veya pnömatüri yapmaz.
Mesane rüptürü
ekstravezikal kontrast birikimi sistografiyle gösterilir; perivezikal hava tek başına rüptürü kanıtlamaz.

Tuzaklar

  • Kateter balonunun çevresindeki tek lüminal hava kabarcığını duvar gazı sayma; gazın mesane duvarına gömülü ve duvar boyunca devamlı olup olmadığını çok düzlemli kontrol et.
  • Yakın zamanda kateter veya sistoskopi varsa lümendeki hava beklenebilir; klinik zamanlamayı bilmeden yalnız hava üzerinden enfeksiyon tanısı koyma.
  • Duvar gazı saptandığında incelemeyi pelviste bitirme; renal parankim, toplayıcı sistem ve perinefrik alanlara kadar gaz uzanımını ara.
  • İntralüminal hava ile duvar gazı bir arada olabilir; lümen havası intramural komponenti gölgelememelidir.

Kendini dene

  1. Diyabetli bir hastada kontrastsız BT mesane duvarında çok sayıda gaz odağı ve mesane içinde hava gösteriyor. En olası tanı hangisidir?

    Cevabı göster

    Amfizematöz sistit. Amfizematöz sistit, gaz üreten bakterilerin neden olduğu enfeksiyon sonucu mesane duvarında ve lümeninde gaz oluşumu ile karakterizedir. İntramural gaz, bu tanının ayırt edici BT bulgusudur.

  2. Foley kateteri yeni takılmış hastada yalnız mesane lümeninde hava var; duvar boyunca gaz ve kalınlaşma yok. En uygun yorum hangisidir?

    Cevabı göster

    Enstrümantasyon sonrası hava. Yakın dönemde yapılan kateterizasyon sırasında lümene giren hava, duvar gazı veya inflamasyon bulgusu olmadan yalnızca lümende görülür ve zamanla rezolve olur.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 2 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Emphysematous osteomyelitis of the spine: a case report and case based review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Emphysematous pyelonephritis and cystitis: A case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Clinical utility of hyperbaric oxygen therapy in genitourinary medicinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. A case of emphysematous cystitis with significant quantity and atypical gas distribution on CTpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Emphysematous cystitis treated with targeted antibiotic therapies: a report of two casespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Emphysematous cystitis: a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Emphysematous cystitis with diabetic neurogenic bladder.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Complicated urinary tract infections with diabetes mellitus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. [A case of empysematous cystitis which was found incidentally].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Emphysematous pyelonephritis and cystitis: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Pediatric emphysematous cystitis: a report and review of a rare diagnosis in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. The role of nuclear medicine in the diagnosis of common and specific diabetic infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Coexistence of emphysematous cystitis and bilateral emphysematous pyelonephritis: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Emphysematous osteomyelitis of the spine: a case report and case based review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Emphysematous Cystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. [Emphysematous cystitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Clinical Outcomes and Risk Factor Analysis of Patients Presenting with Emphysematous Cystitis: A 15-Year Retrospective Multicenter Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. [A Case of Emphysematous Cystitis with Bladder Diverticulum].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Emphysematous cystitis with clinical subcutaneous emphysema.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Emphysematous cystitis: imaging patterns and diagnostic approach on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. An Unusual Case Presentation of Emphysematous Cystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Schistosoma Mansoni and Haematobium : Radiological Diagnostic Clues and Pathophysiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Emphysematous Cystitis. Case report and imaging features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Emphysematous pyelitis: epidemiological, therapeutic and evolutive features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Modified National Early Warning Score 2, warning system for predicting treatment outcomes in patients with emphysematous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Portal vein gas combined with pneumatosis intestinalis and emphysematous cystitis: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Emphysematous cystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. A case of emphysematous cystitis caused by Klebsiella pneumoniae.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Emphysematous Cystitis: An Exuberant Case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Sigmoido-vesical fistula secondary to sigmoid colon cancer presenting as urinary tract infection with Lactococcus lactis : A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Colovesical fistula following an open preperitoneal "Kugel" mesh repair of an inguinal hernia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Management of Emphysematous Cystitis in the Intensive Care Unit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Urinary bladder obstruction caused by fungal balls: Unusual computed tomography findings - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Two cases of emphysematous cystitis with urinary bladder rupture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Spontaneous vesicovaginal fistula in a retroviral positive multiparous woman: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Surgical management and outcomes of vesicovaginal fistula: a 12-year experience in a tertiary center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Fistula occurrence after definitive chemoradiotherapy in metastatic or persistent cervical cancer: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Colovesical fistula following sigmoid resection: A complex postoperative complication assessed by multimodal imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. A case of late-diagnosed colovesical fistula leading to complete colonic obstruction and urethral fecal diversion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Unforeseen consequence of colovesical fistula in diverticulitis presenting as septic cellulitis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. A case of emphysematous cystitis with significant quantity and atypical gas distribution on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Emphysematous cystitis treated with targeted antibiotic therapies: a report of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. A rare case of emphysematous cystitis and intravesical fungus balls caused by Candida tropicalis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.