Üretra divertikülü

Özet

Üretra divertikülü, üretra lümeniyle bağlantısı bulunan periüretral kese yapısıdır. Pelvis BT'sinde periüretral düşük atenüasyonlu lezyon ve divertikül içi kalkül görülebilir; ostium bağlantısını hedefli BT işeme sistoüretrografisi, yumuşak doku anatomisini MR daha iyi gösterir. Rutin BT'de bir kistin üretraya bağlantısı gösterilemiyorsa divertikül kesinleştirilmemelidir. Önemli komplikasyonlar arasında divertikül içi taş, enfeksiyon ve nadiren malign dönüşüm bulunur.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız pelvis BT'sinde üretra komşuluğunda düşük atenüasyonlu kistik lezyon ve içindeki kalsifiye kalkül görülebilir; rutin seri ostium bağlantısını her zaman göstermez.

Portal

Kontrastlı pelvis BT'sinde periüretral düşük atenüasyonlu kese görülebilir; MR'da duvar kontrastlanması, döküntü veya sıvı seviyelenmesi ve çevresel inflamatuvar stranding enfeksiyon/iltihabı düşündürür, ancak bu bulgular tek başına apseyi kanıtlamaz.

Özel BT işeme sistoüretrografisi tanısal

Seçilmiş olguda özel BT işeme sistoüretrografisinde mesane opaklaştırıldıktan sonra işeme sırasında çekilen kesitlerde ostium ve üretra lümeni gösterilebilir; açık boyundan kese içine kontrast geçebilir, dar veya tıkalı ostiumda kese opaklaşmayabilir. Kadınlarda üretra ile divertikül arasındaki bağlantı MR veya hedefli işeme sistoüretrografisinde gösterilebilir. Rutin intravenöz gecikmiş fazda üretra hedefli olarak işeme sırasında görüntülenmediğinden bu faz özel BT işeme sistoüretrografisinin eşdeğeri değildir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Periüretral sıvı yoğunluklu kese — üretra komşuluğunda tek veya çok odacıklı kistik yapı görülebilir; kadında sıklıkla orta-distal üretranın posterolateralinde, erkekte de görülebilir.
• Üretra ile kese arasındaki boyun — hedefli üretrografide lümenden divertikül içine kontrast geçişi, bu bağlantıyı gösteren doğrudan bulgudur.
• Çevresel uzanım — divertikül üretrayı kısmen U (at nalı; horseshoe) biçiminde ya da tamamen çevreleyen at eyeri (saddlebag) biçiminde olabilir; bu şekiller özellikle aksiyel ve multiplanar görüntülerde tanımlanır.
• Divertikül içi taş — kontrastsız BT'de kese içindeki kalkül yüksek atenüsite olarak seçilebilir; BT üretrografisinde kontrast sütunu içinde dolum defekti gibi görünebilir.
• İnflamasyon bulguları — divertikül duvarında kontrastlanma, içerikte döküntü (debris) veya sıvı seviyelenmesi ve çevresel inflamatuvar stranding enfeksiyon/iltihabı düşündürür; bu bulgular tek başına apse tanısı koydurmaz.
• Septalı veya heterojen içerik — divertikül tek ya da çok odacıklı olabilir; döküntü veya sıvı seviyelenmesi ve duvar özellikleri eşlik eden enfeksiyonu değerlendirmeye yardımcı olur.
• Komşu vajen, prostat veya mesane tabanıyla ilişki — lezyonun üretraya bağımlılığını ve olası ostiumunu izlemek, yakındaki vajinal ya da diğer periüretral kistik yapılardan ayırmaya yardımcı olur.

Normalde

Normal incelemede üretra çevresinde lümenle bağlantılı divertiküler kese görülmez; kadında üretra anterior vajinal duvar boyunca, erkekte bulber üretra distalde penil üretraya devam eder. Kistik odağın üretra merkezine göre yerini, ardışık kesitlerde çevresel uzanımını ve hedefli kontrast incelemede lümenden dolup dolmadığını kontrol edin.

Ayırıcı tanı

Skene bezi kisti/apsesi

distal üretranın alt üçte birinde, dış meatusa yakın ve pubik simfiz altında yerleşir; üretra lümeniyle ostium bağlantısı göstermez.

Gartner kanalı kisti

üst-orta vajen duvarının anterolateralinde ve pubik simfiz üstünde yerleşir; üretradan ayrı izlenir.

Vajinal inklüzyon kisti

vajen duvarında, sıklıkla alt posterior veya lateral bölgede yerleşir; üretra lümeniyle bağlantılı değildir.

Periüretral apse

ayrı bir periüretral tanıdır ve enfeksiyon, üretra darlığı veya yakın zamanda enstrümantasyonla ilişkili olabilir; doğrudan ostium bağlantısı gösterilmeden divertikül olarak adlandırılmamalıdır.

Üretra tümörü

divertikül duvarındaki düzensizlik veya kontrastlanan solid doku malign dönüşüm kuşkusunu artırır; basit sıvı yoğunluklu kese görünümünden ayrılır.

Tuzaklar

• Üretra yakınındaki her kisti divertikül olarak isimlendirmeyin; kesin tanı için periüretral kistik lezyonun üretra lümeniyle doğrudan iletişimi gösterilmelidir.
• Boyun bağlantısı tek aksiyel kesitte belirgin olmayabilir; ardışık kesitlerde ve multiplanar görüntülerde kesenin üretrayla ilişkisini ve çevresel yayılımını izleyin.
• Rutin BT'de ostium görülmemesi divertikülü dışlamaz; özellikle dar veya tıkalı ostiumda kese hedefli işeme incelemesinde bile opaklaşmayabilir.
• Duvar kalınlaşması tek başına maligniteyi kanıtlamaz; mural düzensizlik veya kontrastlanan solid doku malign dönüşüm kuşkusunu artırır.

Kendini dene

1. Üretra yanında kistik kese görülüyor ve özel BT işeme sistoüretrografisinde dar bir boyundan opaklaşıyor. En olası tanı nedir?

   • Üretra divertikülü
   • Gartner kanalı kisti
   • Skene bezi apsesi
   • Bartholin bezi kisti
   Cevabı göster

   Üretra divertikülü. Üretra lümeninden kontrast alan periüretral kese divertikül bağlantısını doğrudan gösterir. Gartner kanalı, Skene bezi ve Bartholin kisti farklı yapılardan kaynaklanır ve üretra lümenine ostiumla bağlanan kese değildir.

2. Rutin portal pelvis BT'de üretra komşuluğunda kalın duvarlı heterojen kistik oluşum var; ostium seçilemiyor. En doğru yaklaşım hangisidir?

   • MR veya işeme sistoüretrografisiyle ostiumu araştırma
   • Divertikülü dışlama
   • Üretra kopması tanısı
   • Darlık uzunluğu ölçümü
   Cevabı göster

   MR veya işeme sistoüretrografisiyle ostiumu araştırma. Rutin BT'de ostium görülmeyebilir; yakın komşuluk tek başına divertikül tanısını kesinleştirmez. MR yumuşak doku anatomisini ve ostiumu daha iyi gösterebilir; işeme sistoüretrografisi lümen ile kese arasındaki kontrast geçişini gösterebilir.

İlgili konular

• Posterior üretra yaralanması
• Üretra darlığı

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 35 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging the Female Urethra: US and MRI in Cystic and Solid Pathologic Conditionspubs.rsna.org
2. A kaleidoscopic view of male urethral pathologies on 64-slice multidetector computed tomographic urethrography: A novel techniquesajr.org.za
3. Imaging of Female Urethral Diverticulum: An Updatepubs.rsna.org
4. Periurethral abscess etiology, risk factors, treatment options, and outcomes: A systematic reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. A multimodality review of male urethral imaging: pearls and pitfalls with an update on urethral stricture treatmentpubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.