Üriner sistem kaynaklı forniks rüptürü ve ürinoma

Özet

Forniks rüptürü, çoğunlukla akut obstrüksiyonla yükselen toplayıcı sistem basıncının kaliks forniksinden idrarı perirenal alana kaçırmasıyla oluşur; distal üreter taşı sık bir tetikleyicidir. BT, taşın yerini ve obstrüksiyon düzeyini gösterirken üriner kaçak ve ürinoma gelişimini de haritalar. Gecikmiş ekskretuar görüntüler, koleksiyonun idrarla dolduğunu ve kaçağın kaynağını gösterebildiği için tanıda belirleyicidir. Kaçak odağının atlanması, tedavi edilmeyen ürinomada apse, sepsis ve geri döndürülemez böbrek işlev kaybına ilerleyebilen komplikasyonların tanınmasını geciktirebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Taş protokolünde üreter taşı hiperdens odak olarak, perirenal veya periüreteral sıvı ise düşük atenüasyonlu koleksiyon olarak seçilebilir; kontrastsız görüntü tek başına idrar kaçağını kanıtlamaz.

Gecikmiş tanısal

Ekskretuar görüntülerde opak idrar toplayıcı sistem dışına çıkar; forniks kesintisinden perirenal/periüreteral koleksiyona ilerleyen kontrast veya koleksiyon içinde giderek artan opasifikasyon aktif kaçağı destekler.

Portal

Kontrastlı portal venöz görüntüler perirenal sıvıyı ve çevre inflamasyonu gösterir; ancak atılım yeterli değilse koleksiyonun idrarla iletişimini dışlayamaz.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Kaliks forniksinde düzensiz kontur veya fokal duvar kesintisi
• Perirenal ya da periüreteral fasya boyunca uzanan düşük atenüasyonlu sıvı
• Gecikmiş ekskretuar görüntüde koleksiyona kontrast geçişi ve idrarla dolan kaçak yolu
• Kaçak tarafında kaliks, renal pelvis veya proksimal üreterde basınçla ilişkili genişleme
• Üreter lümeninde obstrüksiyon düzeyinde taş veya daha seyrek darlık/kitle
• Büyüyen ya da çevresinde yağlı doku çizgilenmesi olan koleksiyonda komplike ürinoma olasılığı

Normalde

Normal böbrekte kalikslerin forniks konturları düzgün, renal pelvis ve üreter lümeni süreklidir; perirenal yağ içinde opak idrarla dolan koleksiyon bulunmaz. Ekskretuar fazdaki kontrast tutulumunu karşı böbrekle karşılaştır; aktif kaçağı gösterecek gecikmiş ekstravazasyonu doğrulamak için zamanlama ve faz protokolüne dikkat et.

Ayırıcı tanı

Perirenal hematom

kontrastsız görüntüde kan ürünleri daha yüksek atenüasyonlu olabilir ve gecikmiş seride idrarla opasifiye olmaz.

Perirenal apse

kalın veya düzensiz kontrastlanan duvar, gaz ve çevre inflamasyonuyla öne çıkar; idrar kaçağı yolu beklenmez.

Tuzaklar

• Gecikmiş görüntüde ekskresyon yetersizse kontrast kaçağının görülmemesi rüptürü dışlamaz; opaklaşma ve görüntü zamanlamasını kontrol et.
• Perirenal sıvıyı tek başına ürinoma olarak adlandırma; koleksiyonun ekskretuar kontrastla doluşunu veya iletişim yolunu ara.
• Küçük distal üreter taşını aksiyel tek kesitte gözden kaçırma; üreter boyunca incele ve damar kalsifikasyonundan koronal seyirle ayır.
• Gecikmiş fazdaki yüksek dansiteli böbrek kisti veya kaliks içi kontrastı ekstravazasyon sanma; koleksiyon sınırını ve kaliks devamlılığını çok düzlemde izle.

Kendini dene

1. Üreter taşı üstünde kaliks çevresi sıvı vardır; gecikmiş görüntüde sıvı opaklaşır. En olası tanı nedir?

   • Ürinoma
   • Lenfosel
   • Hematoma
   • Parapelvik kist
   Cevabı göster

   Ürinoma. Gecikmiş fazda koleksiyonun opak idrarla dolması toplayıcı sistem kaçağını ve ürinomayı gösterir. Gecikmiş fazda koleksiyonun opak idrarla dolması, ürinomayı hematom veya apse gibi görüntülemeyle dışlanması gereken diğer perirenal koleksiyonlardan ayırt eder.

2. Toplayıcı sistem rüptürü şüphesinde tanı için hangi BT protokolü önerilir?

   • Gecikmiş fazlı kontrastlı BT
   • Yalnız kontrastsız BT
   • Yalnız portal venöz faz BT
   • Yalnız arteriyel faz BT
   Cevabı göster

   Gecikmiş fazlı kontrastlı BT. Kaynak, tanı için gecikmiş faz protokollü kontrastlı BT'yi optimal görüntüleme yöntemi olarak belirtir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 32 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 3 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Spontaneous rupture of the fornix due to a ureteral lithiasis of 3 mm causing a urinoma: report of an original casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Atraumatic Bilateral Renal Subcapsular Urinomas in a Young, Healthy Female.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Spontaneous ureteral rupture diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Spontaneous rupture of the renal pelvis due to obstruction of pelviureteric junction by renal stone: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Spontaneous rupture of the renal pelvis presenting as an urinoma in locally advanced rectal cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. From a stone to rupture: calyceal rupture secondary to obstructive uropathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Spontaneous Large Urinoma Secondary to Obstructing Ureteral Calculus: A Kidney Pop-Off Mechanism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Unsuspected urinoma of an obstructed kidney detected in a bone scan in a patient with lung cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Recurrent MALT lymphoma presenting as renal calyceal-pelvic rupture. What is the cause of this break?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Visualizing the "Pop-Off": Point-of-Care Ultrasound Diagnosis of Spontaneous Ureteral Rupture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Pyelolymphatic backflow demonstrated on computed tomography urography in acute ureteric obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Spontaneous Calyceal Rupture Due to a 3-mm Obstructing Ureteric Stone: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. A case report of renal cyst communication regression secondary to hydroureteronephrosis decompression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Diminutive Ureteral Stone Causing Caylyceal Rupture: Case Report and a Review of the Treatment Options.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Ureteropelvic junction obstruction causing a spontaneous collecting system rupture: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Acute Obstructive Uropathy Complicated by Spontaneous Fornix Rupture and Hemorrhagic Urinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Minimally invasive intervention of forniceal rupture in a solitary functioning kidney: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Spontaneous Bilateral Renal Forniceal Rupture Secondary to Acute Urinary Retention in a Patient with Prior Prostate Radiotherapy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Subcapsular Splenic Urinoma and Splenorenal Fistula: A New Complication of Percutaneous Nephrolithotomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Factors associated with urinoma accompanied by ureteral calculi.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Point-of-Care Ultrasound Identifies Urinoma Complicating Simple Renal Colic: A Case Series and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Renal pelvic rupture: A case report of an unexpected cause.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Radionuclides in nephrourology, Part 2: pitfalls and diagnostic applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Percutaneous nephrostomy: technical aspects and indications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. 2012 CUA Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Minimal-invasive management of urological complications after kidney transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.