Kalkaneal tüberkül avulsiyonu

Özet

Aşil tendonunun ani traksiyonu veya topuğa doğrudan künt travma, kalkaneal tüberkülün posterior avulsiyon fragmanını oluşturabilir. Çok düzlemli BT, fragman boyutunu, parçalanmasını ve deplasmanını; kırık hattının subtalar eklemle ilişkisini gösterir. Proksimale yer değiştirmiş fragman posterior ciltte bası, gerilme ve nekroz riski oluşturabilir; fragman-cilt ilişkisi raporda belirtilmelidir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Posterior tüberkül avulsiyon fragmanı ve kırık hattı, Aşil tendonunun kalkaneal yapışma alanına göre konumu ve deplasmanıyla birlikte değerlendirilir. Eşlik eden yumuşak doku bulguları ve posterior cilt-fragman ilişkisi, yumuşak doku penceresinde ayrıca değerlendirilir.

Kemik algoritması tanısal

Çok düzlemli rekonstrüksiyonlar, kırık hattının tüberkülde sınırlı olup olmadığını ve subtalar ekleme uzanımını; fragman boyutu, parçalanması ve deplasmanını netleştirir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Posterior avulsiyon — tüberkülden ayrılmış kemik fragmanı, Aşil tendon yapışmasının altındaki posterior kalkaneal yüzeye uzanan kırık hattıyla birlikte değerlendirilir.
• Fragman deplasmanı — tüberkül parçası Aşil çekişiyle proksimale (kraniyale) yer değiştirebilir; çok düzlemli BT’de konumu tarif edilir.
• Fragman-cilt ilişkisi — proksimale yer değiştirmiş parça posterior ciltte bası oluşturabilir; cilt gerilmesi, solukluk ve nekrozla ilişkili olabilir.
• Gaga paterni — Lee ve arkadaşlarının Beavis sınıflamasına yaptığı modifikasyonda Tip II gaga kırığı, Böhler açısının hemen arkasından posteriora uzanan oblik kırık hattıyla tanımlanır.
• Kırık paterni — çok düzlemli BT, kırığın kalkaneal tüberküldeki uzanımını ve subtalar eklemle ilişkisini değerlendirmeyi sağlar.
• Aşil yapışma ilişkisi — tendon kalkaneal tüberkülün posterior orta üçte birine geniş olarak yapışır; avulsiyon fragmanının bu yapışma alanıyla ilişkisi değerlendirilir.
• Raporlama öğeleri — fragman boyutu, deplasman, parçalanma ve eşlik eden tendon yaralanmaları raporda tanımlanmalıdır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Lee ve arkadaşlarının Beavis sınıflamasına modifikasyonu

Tip I basit ekstraartiküler avulsiyondur. Tip II, Böhler açısının hemen arkasından posteriora ilerleyen oblik “gaga” kırığıdır. Tip III, posterior tüberkülün orta üçte birindeki infrabursal avulsiyondur ve Aşil tendonunun yüzeyel liflerini; tip IV ise gaga içindeki küçük üçgen fragmanla derin lifleri tutar. Tip III-IV ayrımında Aşil tendon lifleri önemlidir; tendon bütünlüğü ve yumuşak doku avulsiyonu gerektiğinde MR ile değerlendirilebilir.

Carnero-Martín de Soto deplasman sınıflaması

Tip I fragman deplasmanı <2 cm, tip II deplasman ≥2 cm olarak tanımlanır. Bu sınıflama 21 hastalık geriye dönük seride bildirilmiştir; ≥2 cm deplasman daha yüksek komplikasyon ve yumuşak doku etkilenimiyle ilişkili bulunmuştur.

Normalde

Aşil tendonu kalkaneal tüberkülün posterior orta üçte birine geniş olarak yapışır; posterior tüberkül avulsiyonları çoğunlukla ekstraartikülerdir ve subtalar ekleme uzanmaz. Çok düzlemli BT’de tüberkülün posterior cilt ve subtalar eklemle ilişkisi değerlendirilir.

Ayırıcı tanı

Kalkaneus gövde kırığı

posterior faset tutulumu intraartiküler kırık paternini destekler; posterior tüberkül avulsiyonu ise çoğunlukla ekstraartikülerdir.

Aşil tendonu yırtığı

posterior tüberkül avulsiyonunun ayırıcı tanısındadır; eşzamanlı yırtık nadir bildirilmiştir, ultrason veya MR’da tendon aralığı, defektte sıvı ve uçlarda retraksiyon görülebilir.

Tuzaklar

• Avulsiyonu yalnızca kemik fragmanı olarak değerlendirmeyin; proksimale yer değiştirmiş parçanın posterior ciltte bası ve gerilme oluşturup oluşturmadığını inceleyin.
• Kırık hattının uzanımını tek sagittal kesitle sınırlamayın; çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda posterior faset ve subtalar eklem ilişkisini inceleyin.
• Aşil tendon bütünlüğünü yalnız kemik BT ile değerlendirmeyin; ultrason ve MR tendon yırtığını değerlendirmede etkilidir.

Kendini dene

1. Aşil traksiyonuna bağlı posterior kalkaneal tüberkül avulsiyon fragmanı proksimale yer değiştirmiş ve posterior ciltte bası/gerilme oluşturmuş. Posterior cilt riski açısından hangi bulgu vurgulanmalıdır?

   • Posterior cilt basısı/gerilme riski
   • Kalkaneal stres kırığı
   • Tennis leg (baldır kas-tendon bileşkesi yaralanması)
   • Aşil tendon yırtığı
   Cevabı göster

   Posterior cilt basısı/gerilme riski. Proksimale yer değiştirmiş fragman posterior ciltte bası, gerilme ve solukluk oluşturabilir; cilt nekrozu riskiyle ilişkilidir. Stres reaksiyonu tekrarlayan mikrotravmayla gelişir ve deplase fragman içermez; tennis leg baldır kas-tendon bileşkesini, Aşil yırtığı ise tendon aralığı ve uçlardaki retraksiyonu gösterir.

2. Posterior tüberkülde Böhler açısının hemen arkasından posteriora uzanan oblik kırık hattı ve gaga biçimli fragman görülüyor. Lee ve arkadaşlarının Beavis sınıflamasına yaptığı modifikasyonda bu tip hangisidir?

   • Tip II
   • Tip I
   • Tip III
   • Tip IV
   Cevabı göster

   Tip II. Lee ve arkadaşlarının Beavis sınıflamasına yaptığı modifikasyonda Tip II, Böhler açısının hemen arkasından posteriora uzanan oblik kırık hattıyla tanımlanan gaga kırığıdır. Tip I basit ekstraartiküler avulsiyon, Tip III yüzeyel Aşil lifleriyle ilişkili infrabursal fragman, Tip IV ise gaga içindeki küçük üçgen fragmanla derin lifleri tutar.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 33 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Avulsion fracture of the posterior calcaneal tuberosity: anatomy, injury patterns, and an approach to managementlink.springer.com
2. Computed Tomography for Calcaneal Fractures: Adding Value to the Radiology Reportclinicalimagingscience.org
3. Computed Tomography for Calcaneal Fractures: Adding Value to the Radiology Reportpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Avulsion Fractures of Posterior Calcaneal Tuberosity: Identification of Prognostic Factors and Classificationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Lee’s modification of the Beavis classification of calcaneal avulsion fracturesecios.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.