Kalça kondrokalsinozu ve CPPD

Özet

Kalsiyum pirofosfat birikimi (CPPD), eklem kıkırdağı ve fibrokıkırdak dahil dokularda kristal birikimiyle ilişkilidir; kalçada asetabular labrum ve eklem kıkırdağında kondrokalsinoz görülebilir. Konvansiyonel tek enerjili BT kalsifikasyonun yerini ve eşlik eden kemik değişikliklerini gösterebilir, ancak CPP kristalini bazik kalsiyum fosfattan güvenilir biçimde ayıramaz; görüntülemede bu iki kristal türünü ayırt etmek güç olabilir. Kontrastsız ince kesit BT kıkırdak kalsifikasyonunu ve kemik değişikliklerini göstermede yararlıdır; kristal türünü belirlemez. Kondrokalsinoz bir görüntüleme bulgusudur; asemptomatik CPPD görülebileceği için kalsifikasyonun tek başına akut CPP artrit atağını gösterdiğini varsayma.

Okuma sırası

1. Asetabular labrum. Aksiyel kesitlerde asetabulumun eklem kenarını ve femur başı örtüsünü izle; labrumun bulunduğu kenarda ince mineral yoğunluğu olup olmadığını ara.
2. Asetabulum ve femur başı kıkırdağı. Kalsifikasyonun eklem kıkırdağı konturunu takip edip etmediğini koronal düzlemde doğrula.
3. Femur başı ve asetabulum subkondral kemiği. Subkondral kemikte kistik boşluk ve çevresel sklerozu, kıkırdak depozitinden ayrı olarak değerlendir.
4. Kalça eklemi kenarları. Son olarak eklem aralığını ve kenar osteofitlerini gözden geçir; bunlar CPPD’ye eşlik eden dejenerasyonu gösterir ama kristal tipini tek başına kanıtlamaz.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız ince kesitlerde asetabular labrum veya hiyalin/fibrokıkırdak içindeki noktasal ya da çizgisel mineral yoğunlukları ve eşlik eden dejeneratif kemik değişiklikleri aranabilir. Konvansiyonel tek enerjili BT kalsiyum içeren depozitleri lokalize eder, fakat CPP kristalini diğer kalsiyum fosfat depozitlerinden güvenilir biçimde ayırmaz.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Asetabular labrum boyunca noktasal veya çizgisel kalsifikasyon, kalçada kondrokalsinoz için karakteristik yerleşimlerden biridir.
• Femur başı veya asetabulumun hiyalin eklem kıkırdağında noktasal ya da çizgisel mineralizasyon görülebilir.
• Kıkırdak içindeki ince çizgisel depozitler, tendon ve bursa çevresinde daha çok nodüler görülen hidroksiapatit kalsifik tendinopatisinden yerleşim ve dağılım özellikleriyle ayrılır.
• Eşlik eden dejenerasyonda subkondral kistler, kenar osteofitleri ve subkondral skleroz bulunabilir.
• Eklem aralığı daralması dejeneratif eklem hastalığında görülebilir; tek başına CPPD’ye özgü değildir.
• Asetabular labrumun derin yerleşimi nedeniyle küçük depozitler düz radyografide net seçilmeyebilir; BT derin anatomik yapıları daha duyarlı değerlendirebilir.
• Kalsiyum yoğunluklu kıkırdak odakları tek başına semptomatik akut CPP artrit atağını kanıtlamaz.

Normalde

Kalçada kondrokalsinoz, asetabular labrum veya eklem kıkırdağında noktasal/çizgisel mineral yoğunluğu olarak izlenebilir; bu terim CPPD hastalığıyla eş anlamlı değildir. CPPD asemptomatik olabilir; görüntüleme kalsifikasyonu tanımlar, akut artrit tanısı klinik bulgularla ve gerektiğinde sinovyal sıvı değerlendirmesiyle ilişkilendirilir.

Ayırıcı tanı

Bazik kalsiyum fosfat depoziti

kalsifikasyon yapabilir; konvansiyonel BT kristal kimyasını ayırt edemez.

Kalça osteoartritinde eklem aralığı daralması, osteofit ve subkondral skleroz gibi değişiklikler görülebilir; CPPD ile osteoartrit birlikte de bulunabilir.

Hidroksiapatit kalsifik tendinopatisinde depozit çoğunlukla tendon veya bursa gibi eklem dışı dokuda nodüler görünür; CPPD kalsifikasyonu kıkırdak/fibrokıkırdakta daha ince ve çizgisel olabilir.

Sinovyal kondromatozis eklem içinde ayrı yuvarlak/oval osteokondral cisimler oluşturabilir; bu görünüm kıkırdak konturunu izleyen ince çizgisel kondrokalsinozdan farklıdır.

Hemokromatozis artropatisi CPPD ile ilişkili olabilir ancak her hemokromatozis artropatisinde CPP kristali bulunmaz; elin metakarpofalangeal eklem dağılımı ve kanca biçimli osteofitler ayrımda yardımcıdır.

Tuzaklar

• Kondrokalsinozu doğrudan semptomların nedeni olarak kabul etme; asemptomatik CPPD görülebilir ve akut artrit tanısı klinik bağlam gerektirir.
• Konvansiyonel tek enerjili BT’de depozit yoğunluğu kristal türünü belirlemez; CPP ile bazik kalsiyum fosfatı görüntülemeyle ayırmak güç olabilir. Rutin BT bulgusunu CPPD için tek başına kesin kanıt sayma.
• Asetabular labrum boyunca çizgisel depozitleri kemik kenarındaki osteofitlerden ayırmak için çok düzlemli kesitlerde yerleşimi doğrula.

Kendini dene

1. Kalça BT’sinde asetabular labrum boyunca ince, çizgisel mineralizasyon var. En uygun görüntüleme terimi hangisidir?

   • Labral kondrokalsinoz
   • Serbest osteokondral cisim
   • Entezofit
   • Subkondral kırık
   Cevabı göster

   Labral kondrokalsinoz. CPPD’ye bağlı kondrokalsinoz kıkırdak/fibrokıkırdak içinde noktasal veya çizgisel yoğunluk yapar. Serbest osteokondral cisim eklem içinde ayrı bir serbest parçadır; entezofit bağ, tendon veya eklem kapsülünün yapışma yerinde kemiksi çıkıntıdır; osteokondral kırık kıkırdağı ve alttaki subkondral kemiği tutar.

2. Konvansiyonel tek enerjili kalça BT’sinde kıkırdak kalsifikasyonu görülüyor. Bunun CPP kristali olduğu kesin söylenebilir mi?

   • Evet, HU tek başına yeterlidir
   • Hayır, tek enerjili BT kristal türünü güvenilir biçimde ayıramaz
   • Yalnız portal fazda söylenir
   • Yalnız osteofit varsa söylenir
   Cevabı göster

   Hayır, tek enerjili BT kristal türünü güvenilir biçimde ayıramaz. Tek enerjili BT kalsiyum içeren depozitleri gösterir, ancak CPP ile bazik kalsiyum fosfatı güvenilir biçimde ayırmaz. DECT bazı kristal ayrımları için kullanılsa da CPP ile bazik kalsiyum fosfatın görüntülemede ayrımı güç olabilir; kontrast fazı veya osteofit varlığı kristal türünü kanıtlamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Diagnosis and Treatment of Calcium Pyrophosphate Deposition (CPPD) Disease: A Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Imaging and management of calcium pyrophosphate deposition diseaselink.springer.com
3. Imaging Features of Calcium Pyrophosphate Deposition Disease: Consensus Definitions From an International Multidisciplinary Working Groupacrjournals.onlinelibrary.wiley.com
4. The 2023 ACR/EULAR Classification Criteria for Calcium Pyrophosphate Deposition Diseaseacrjournals.onlinelibrary.wiley.com
5. Chondrocalcinosis: Advances in Diagnostic Imagingpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Soft tissue calcifications: a pictorial essayscielo.br
7. Imaging of Osteoarthritis of the Hippubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. The Heel Complex: Anatomy, Imaging, Pathologic Conditions, and Treatmentpubs.rsna.org
9. Imaging of synovial chondromatosis with radiologic-pathologic correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Acute Osteochondral Fractures in the Lower Extremities - Approach to Identification and Treatmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.