İskelet tüberkülozu

Özet

İskelet tüberkülozu omurga, eklem ve kemiklerde görülebilen ekstrapulmoner tüberküloz biçimidir; spinal tutulum Pott hastalığı olarak bilinir. BT litik kemik yıkımını ve vertebral çökme/deformiteyi gösterebilir. MR kemik iliği, epidural alan ve omurilik etkilenimini değerlendirmede daha üstündür; BT normal veya sınırlı olsa da erken hastalık dışlanamaz. Hastalığın ilerlemesi vertebral çökme, kifotik deformite veya nörolojik bası/defisite yol açabilir; görüntülemede yapısal hasar ve kanal uzanımı ayrıca değerlendirilmelidir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız BT kemik algoritmasında vertebra korpusunda osteolitik yıkım, kortikal düzensizlik/disrüpsiyon ve komminüt kırık bulguları izlenebilir; paravertebral yumuşak doku uzanımı değerlendirmeye alınmalıdır. Disk aralığı tutulum paternine göre daralabilir veya korunabilir.

Portal tanısal

Kontrastlı BT ve MR ile paravertebral veya psoas koleksiyonu ve çevre yumuşak doku bileşeni görülebilir; MR epidural uzanımı ve periferal rim boyanmayı daha iyi gösterir. Epidural uzanımın kapsamı BT ile güvenilir biçimde dışlanamaz.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Korpus litik destrüksiyonu — vertebra gövdesinde fokal oyuk, erozyon veya parçalanma; pedikül ve arka elemanlar da tutulabilir.
• Subkondral/periartiküler yıkım — eklem çevresi kemikte subkondral erozyon ve periartiküler osteopeni görülebilir; eklem aralığı etkilenme derecesine göre daralabilir.
• Paravertebral koleksiyon — vertebra önünde koleksiyon görülebilir; düzgün ince çevresel boyanma özellikle kontrastlı MR'da belirginleşir.
• Koleksiyon kalsifikasyonu — paravertebral veya psoas koleksiyonu içindeki noktasal ya da kaba kalsifikasyon uygun bağlamda TB olasılığını destekler, ancak tek başına özgül veya tanı koydurucu değildir.
• Subligamentöz uzanım — vertebra ön yüzü boyunca birden fazla seviyeye yayılan yumuşak doku/koleksiyon konturu.
• Disk aralığı değişikliği — klasik paradiskal tutulumda komşu son plak erozyonları ve disk daralması görülebilir; santral veya atipik tutulumda disk aralığı korunabilir.
• Vertebra çökmesi ve kifotik açılanma — korpus yüksekliği kaybı, açısal deformite veya vertebra plana ileri yapısal hasarı gösterir.
• Atlamalı kemik odakları — arada sağlam vertebra bulunan ayrı odaklar görülebilir; bu nedenle şüpheli olguda tüm omurganın MR ile değerlendirilmesi gerekebilir.

Normalde

Normal vertebra korpusu trabeküler yapısını ve ön-arka kortikal sınırını korur; paravertebral yağ planları temiz, psoas kaslarının konturları simetriktir ve patolojik koleksiyon ya da yumuşak doku kalsifikasyonu görülmez. Aynı seviyedeki komşu korpusların yüksekliğini, son plak düzenini ve disk aralığını kıyasla; ayrıca psoas konturundaki dışa bombeleşmeyi ve paravertebral yumuşak dokunun karşı tarafla asimetrisini ara.

Ayırıcı tanı

Piyojenik spondilodiskit

disk aralığı ve karşılıklı son plaklar sıklıkla birlikte etkilenir; paravertebral koleksiyon daha düzensiz olabilir.

Metastaz

litik korpus odağı ve çökme yapabilir; disk aralığı çoğunlukla korunur ancak kalsifiye paravertebral koleksiyon ve uzun subligamentöz yayılım tipik değildir.

Multipl miyelom

bir veya daha çok litik vertebra lezyonu ve patolojik çökme/kırık yapabilir; paravertebral koleksiyon eşlik etmesi enfeksiyon olasılığını artırır, ancak tek başına etkeni belirlemez.

Bruselloz spondiliti

klinik ve radyolojik bulguları tüberküloz spondilodiskitle örtüşebilir; kesin ayrım için örnekleme gerekebilir. Bulgular örtüşebileceğinden görüntüleme tek başına etkeni kanıtlamaz.

Spinal lenfoma

vertebral yıkıma eşlik eden epidural/paravertebral yumuşak doku kitlesi yapabilir; bu bileşen TB'deki koleksiyonla görüntüleme düzeyinde karışabilir, bu nedenle yumuşak doku varlığı tek başına ayrım sağlamaz.

Tuzaklar

• Paravertebral koleksiyon kalsifikasyonunu tek başına kesin mikrobiyolojik tanı sayma; kalsifikasyon TB olasılığını destekleyebilir, ancak etken doğrulaması örnekleme gerektirebilir.
• Disk aralığının korunması tek başına TB lehine ayırt edici değildir; erken TB’de görülebilse de metastaz ve miyelom gibi süreçlerde de korunabilir. Yıkımın dağılımını, koleksiyon duvarını ve komşu seviyeleri birlikte değerlendirin.
• BT'de epidural yağ planının seçilmesi küçük epidural yayılımı dışlamaz; kanal içi hastalık ve omurilik basısı için MR daha üstündür. BT'nin epidural kapsamı dışlamadaki sınırını raporda açıkça belirt.
• Tek seviyeli görüntüleme atlamalı odakları kaçırabilir; şüpheli omurga TB'sinde görüntülenen alanın dışında klinik gerekçeyle başka tutulum aranabileceğini not et.

Kendini dene

1. Lomber korpusta litik yıkımın önünde ince duvarlı koleksiyon ve merkezinde kalsifikasyon görülüyor. En olası tanı hangisidir?

   • Tüberküloz
   • Piyojenik spondilodiskit
   • Metastaz
   • Multipl miyelom
   Cevabı göster

   Tüberküloz. Kalsifikasyon içeren paravertebral koleksiyon ile vertebral yıkım, uygun klinik bağlamda TB'yi destekler; hiçbir görüntüleme bulgusu tek başına mikrobiyolojik tanı koydurmaz. Piyojenik spondilodiskitte disk ve karşılıklı son plak tutulumu ile kalın/düzensiz duvarlı koleksiyon daha tipik olabilir; metastaz ve multipl miyelom da litik vertebra lezyonu ve çökme yapabilir, bu nedenle koleksiyonun görünümü ayırıcı tanıyı daraltsa da tek başına etkeni göstermez.

2. Vertebra yıkımı var; BT'de spinal kanal sınırı açık görünse de bacak güçsüzlüğü gelişmiş. Bir sonraki görüntüleme neyi daha iyi gösterir?

   • MR ile epidural uzanım
   • Kontrastsız BT ile kalsiyum
   • Akciğer grafisi ile disk
   • Kemik sintigrafisi ile kanal
   Cevabı göster

   MR ile epidural uzanım. MR epidural yumuşak doku, dural kese ve omurilik basısını BT'den daha iyi değerlendirir. Kontrastsız BT kemik yıkımı ve kalsifikasyonu gösterir; epidural uzanım şüphesinde spinal kanal ve omurilik MR ile değerlendirilir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 23 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging of musculoskeletal tuberculosisresearchportal.vub.be
2. Imaging update in spinal tuberculosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Imaging findings of Pott's diseasepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Tuberculous arthritis of native joints – a systematic review and European Bone and Joint Infection Society workgroup reportjbji.copernicus.org
5. Imaging of spinal and central nervous system brucellosis: a reviewruj.uj.edu.pl
6. Imaging features of primary tumors of the spine: A pictorial essaypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Spinal Tuberculosis: Current Conceptsjournals.sagepub.com
8. Role of Whole-Spine Screening Magnetic Resonance Imaging Using Short Tau Inversion Recovery or Fat-Suppressed T2 Fast Spin Echo Sequences for Detecting Noncontiguous Multiple-Level Spinal Tuberculosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Diagnostic accuracy of whole spine magnetic resonance imaging in spinal tuberculosis validated through tissue studiespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. An Unexpected Limp: A Pediatric Case of Pott’s Disease and a Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Tumors and infections of the growing spinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. A case of skeletal tuberculosis and psoas abscess: disease activity evaluated using 18  F-fluorodeoxyglucose positron emission tomography-computed tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Tuberculosis of Spine: Current Views in Diagnosis and Managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Multifocal Skeletal Tuberculosis Mimicking Metastatic Malignancy: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. [Skeletal sarcoidosis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Bony sequestrum: a radiologic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. [Pott's disease in a Colombian indigenous man].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Coccidioidomycosis masquerading as skeletal tuberculosis: an imported case and review of coccidioidomycosis in India.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. A case of skeletal tuberculosis and psoas abscess: disease activity evaluated using (18) F-fluorodeoxyglucose positron emission tomography-computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. An Unexpected Limp: A Pediatric Case of Pott's Disease and a Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Spinal tuberculosis: a comprehensive review for the modern spine surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. MR findings in spinal tuberculosis in an endemic country.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. [Specific spondylitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Clinical and diagnostic features of trochanteric tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Localization of acute pyelonephritis in pyrexia of unknown origin using FDG PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Microarchitecture of historic bone samples with tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Imaging of musculoskeletal tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Hand and wrist tuberculosis in paediatric patients - our experience in 44 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Partial C2 corpectomy with iliac/fibula bone graft and posterior instrumented fusion for C2 vertebral body lesions: An innovative approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Multifocal Non-contiguous Spinal Tuberculosis: A Report of 3 Surgically-Treated Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Infectious Spondylodiscitis of Bacterial Causes in Adults: Epidemiology, Pathophysiology, Diagnostic and Treatment Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Clinical applications of MRI-based artificial intelligence in spinal metastases: A systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Radiomics in spinal research: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Recommendations of the International Consensus Meeting (ICM) 2025 on Spinal Infections: Part B Tubercular Spondylodiscitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Imaging clues for the diagnosis of various pathogenic causes of infectious spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Imaging of Spondylodiscitis: A Comprehensive Updated Review-Multimodality Imaging Findings, Differential Diagnosis, and Specific Microorganisms Detection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Padua Days on Muscle and Mobility Medicine, March 25-29, 2025, Hotel Petrarca, Euganean Thermae, Italy: Program and Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. The state of trial registrations in the field of Orthopaedics in years 2015-2020. A meta-epidemiological study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Brucellar spondylitis is associated with disturbance in gut microbiota and histamine metabolism associated inflammation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Feasibility and clinical efficacy of minimally invasive techniques in the treatment of type Ⅱ/Ⅲ brucellar spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Spinal brucellosis - A mimicker of spinal tuberculosis: An analysis of 10 patients from a tertiary care center in India.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. An Unusual Etiology of Cauda Equina Syndrome in an AIDS Patient: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Diagnostic Imaging of Extrapulmonary Tuberculosis Across Organ Systems.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Multifocal skeletal tuberculosis with posterior-element spinal, sternal, and pelvic involvement presenting as a pulmonary mass: A malignancy mimic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Multifocal Skeletal Tuberculosis Mimicking Metastatic Malignancy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Rare primary bone tuberculosis associated with ruxolitinib therapy: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.