Faset eklem sinovyal kisti

Özet

Faset sinovyal kisti, çoğunlukla dejeneratif lomber faset ekleminden kaynaklanan ve posterior epidural alana uzanabilen sıvı içerikli oluşumdur. Kontrastsız BT, kistin faset eklemine komşuluğunu, kalsifikasyon veya gaz içeriğini ve eşlik eden kemik artrozunu gösterebilir; yumuşak doku sınırı, kök basısı ve kanal içi uzanım için MR daha iyi karakterizasyon sağlar. Kistin görünümü içeriğindeki protein, kan, kalsiyum veya gazla değiştiğinden BT'deki yoğunluk tek başına sıvı tipini belirlemez. Kök ve kauda ekuina basısının yayılımı yalnız BT yoğunluğundan çıkarılmamalıdır; eklem bağlantısı gösterilemiyorsa lezyonu kesin sinovyal kist olarak adlandırmak yerine juxtafaset kisti şeklinde tanımlayın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız lomber BT'de dejeneratif faset eklemin hemen medialinde veya posteriorunda yuvarlak/oval, sıvı benzeri yumuşak doku odağı aranır; yoğunluğu içerik bileşimine göre değişebilir, duvarda kalsifikasyon veya kist içinde vakum gazı bulunabilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Juxtafaset odak — yuvarlak ya da oval oluşumun merkezinin hipertrofik, artrotik fasete bitişik olması.
• Eklem ilişkisi — aksiyel ve sagittal MPR'de lezyon ile faset eklem kapsülü arasında olası devamlılığın aranması.
• İçerik yoğunluğu değişkenliği — BT atenüasyonu kist içeriğine göre değişebilir; proteinli sıvı, kan, kalsiyum veya gaz basit sıvı görünümünden farklı yoğunluk oluşturabilir.
• Kalsifik duvar — kist çevresinde ince veya kaba mineralizasyon bulunabilir.
• İntrakistik gaz — dejeneratif faset vakumuyla ilişkili negatif basınçlı kist içinde küçük gaz odağı görülebilir.
• Posterior epidural uzanım — kist lateral resese veya santral kanala çıkıntı yaparak thekal kese konturunu daraltabilir.
• Eşlik eden faset artrozu — eklem aralığı düzensizliği, subkondral skleroz, osteofit ve hipertrofi kist kaynağını destekler.

Normalde

Normal faset eklemi karşılıklı eklem yüzleri arasında eklem aralığı gösterir; komşu epidural alana uzanan kistik odak veya buna bağlı fokal dural kese basısı yoktur. Aynı seviyedeki karşı faseti ve aksiyel kanal kesitini kıyaslayın; kistin bulunduğu tarafta eklem dejenerasyonu, lateral reses ve sinir kökü çevresindeki yağ planını izleyin.

Ayırıcı tanı

Ligamentum flavum kisti

posterior kanalda yerleşir ancak faset ekleminden kaynaklandığı gösterilemez.

Ganglion kisti

juxtafaset konum ve görünüm benzer olabilir; histolojik sinovyal örtü görüntülemeyle güvenle ayırt edilemez.

Sekestre disk fragmanı

genellikle ventral epidural alanda diskten kopmuş parça gibi izlenir ve dejeneratif fasetle bağlantı göstermez.

Epidural apse

paraspinal inflamasyon, kemik/disk enfeksiyonu veya çevre yumuşak doku bulguları eşlik edebilir; kontrastlı MR ile değerlendirilir.

Sinir kılıfı tümörü

nöral foramen veya sinir kökü boyunca yerleşir; faset kapsülüyle ilişkili değildir.

Tuzaklar

• Kistin yoğun içeriğini otomatik olarak solid tümör kabul etmeyin; kanama, protein, kalsifikasyon ve gaz BT atenüasyonunu değiştirebilir.
• Küçük bir juxtafaset odağın fasetle bağlantısını tek aksiyel kesitte varsaymayın; eklem kapsülünü ardışık sagittal ve aksiyel kesitlerde izleyin.
• BT'de kök net seçilmiyor diye basıyı dışlamayın; kanal ve lateral reses etkisini tarif edin, nörolojik korelasyon gerekiyorsa MR'ı belirtin.

Kendini dene

1. L4-L5’te artrotik fasetin medialindeki oval kistik odak lateral resesi daraltıyor ve faset eklem aralığıyla doğrudan iletişimi gösteriliyor. En olası tanı hangisidir?

   • Faset sinovyal kisti
   • Sekestre disk fragmanı
   • Ligamentum flavum kisti
   • Sinir kılıfı tümörü
   Cevabı göster

   Faset sinovyal kisti. Faset eklemiyle devamlılığı gösterilen posterior-lateral epidural kistik lezyon faset kökenli kisti destekler. Görüntüleme sinovyal kist ile ganglion kistini histolojik olarak her zaman ayıramaz; bağlantı görülmüyorsa daha temkinli biçimde juxtafaset kisti denmelidir. Sekestre disk fragmanı çoğunlukla ventral epidural yerleşir; ligamentum flavum kisti faset eklemine bağlanmaz; sinir kılıfı tümörü nöral foramen/sinir kökü boyunca gelişir.

2. L4-L5 artrotik fasetin posterolateralindeki gaz içeren kistik odak aynı faset eklem aralığıyla doğrudan iletişim gösteriyor; eşlik eden faset vakumu var, diskte belirgin dejenerasyon/vakum veya enfeksiyon bulgusu yok. En olası tanı hangisidir?

   • Faset sinovyal kisti
   • Epidural apse
   • Schwannom
   • Disk ekstrüzyonu
   Cevabı göster

   Faset sinovyal kisti. Faset eklem aralığıyla doğrudan iletişim sinovyal faset kistini destekler; faset artrozu ve vakum bulgusu bu kökenle uyumludur. Gaz içeren disk hernisi veya disk kisti genellikle disk dejenerasyonu/vakumu ve ventral annulus bağlantısıyla ilişkilidir; bunlar soru kökünde yoktur. Epidural apse enfeksiyöz koleksiyon bulguları gösterir; schwannom ise nörojenik bir kitle olup faset eklemine doğrudan bağlanmaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 9 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Percutaneous CT-Guided Treatment of Lumbar Facet Joint Synovial Cystspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Percutaneous CT-Guided Treatment of Lumbar Facet Joint Synovial Cystspmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Anatomy and pathology of facet jointpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Imaging in spinal posterior epidural space lesions: A pictorial essaypmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. A rare gas-containing lumbar synovial cyst treated by percutaneous transforaminal endoscopic cystectomy: A case report and literature reviewfrontiersin.org
6. Evaluation and Treatment of Lumbar Spine Extradural Cysts: A Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Synovial cysts of the lumbar spine: CT evaluationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.