Retro-odontoid psödotümör ve CPPD birikimi

Özet

Densin arkasındaki kitle benzeri yumuşak doku kalınlaşması retro-odontoid psödotümör olarak adlandırılır; romatoid artrit, kristal birikimi, dejenerasyon veya mekanik değişikliklerle ilişkili olabilir. Kontrastsız BT peri-odontoid mineralizasyonu, eşlik eden kemik değişikliklerini ve C1-C2 hizalanmasını gösterir; özellikle dens çevresindeki kalsifikasyon örüntüsünün tanınmasına yardım eder. Kalsifikasyon görülmemesi retro-odontoid yumuşak doku kitlesini dışlamaz; MR, kitlenin yumuşak doku bileşenini ve omurilik basısını değerlendirmede yararlıdır. Retro-odontoid psödotümör spinal kanala uzanarak omurilik basısına yol açabilir; C1-C2 instabilitesi de bu oluşumla ilişkili olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesit kontrastsız C1-C2 BT’de kemik algoritmalı MPR ile transvers veya alar ligament çevresindeki yüksek atenüasyonlu mineral odaklarını, dens arkasındaki kitle benzeri dokuyu ve atlantodental aralığı birbirinden ayrı değerlendirin.

BT bulguları

• Peri-odontoid mineralizasyon — transvers veya alar ligament komşuluğunda çizgisel ya da noktasal kalsifik odaklar görülebilir.
• Taç/halo görünümü — dens çevresinde kavisli veya çevresel mineral birikimleri izlenebilir; dağılım posterior, anterior, lateral ya da çevresel olabilir.
• Retro-odontoid yumuşak doku — densin arkasında, kanalın önünde ve transvers ligament bölgesinde kitle benzeri kalınlaşma görülebilir; kalsifikasyon eşlik etmeyebilir.
• Transvers ligament kalsifikasyonu — aksiyel kesitlerde dens arkasındaki ligament boyunca çizgisel veya paralel mineral yoğunlukları seçilebilir.
• Atlantoaksiyel eklem değişikliği — eklem aralığı daralması, osteofit, subkondral skleroz veya kist gibi dejeneratif bulgular görülebilir.
• Odontoid ve atlas korteksi — erozyon, skleroz, kırık hattı veya dens gövdesinden ayrılmış kortike kemikçik ayırıcı değerlendirmeye katkı sağlar.
• Retro-odontoid doku spinal kanala uzanıp omurilik basısına yol açabilir; omurilik basısı MR ile değerlendirilebilir.

Normalde

Normal C1-C2 düzeyinde densin arkasında kitle benzeri yumuşak doku kalınlaşması veya ligamentler boyunca belirgin odaksal kalsifikasyon beklenmez. Sagittal MPR’de atlantodental aralığı, C1’in ön tüberkülü ile densin ön yüzü arasındaki mesafe olarak değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Romatoid pannus

romatoid artrit zemininde dens çevresinde yumuşak doku kitlesi, odontoid erozyonu ve atlantoaksiyel subluksasyon görülebilir; ligament kalsifikasyonu pannus tanımı için gerekli değildir.

Dejeneratif retro-odontoid kalınlaşma

atlantoaksiyel artroz, servikal spondiloz veya değişmiş mekanik yüklenmeyle ilişkili olabilir; osteofit, eklem aralığı daralması ve skleroz eşlik edebilir.

Gut tofüsü

nadiren atlantoaksiyel eklemi tutarak dens çevresinde yüksek yoğunluklu kitle ve komşu kemikte erozyon oluşturabilir.

Amiloid birikimi

uzun süreli hemodiyalizde β2-mikroglobulin amiloidi kraniyoservikal bileşkede birikerek retro-odontoid psödotümör gelişimiyle ilişkili olabilir.

Odontoid kırığı veya os odontoideum

kırıkta kortikal süreksizlik ya da düzensiz hat; os odontoideumda dens gövdesinden ayrı, düzgün ve kortike kemikçik aranır.

Tuzaklar

• Kalsifikasyon yokluğu retro-odontoid psödotümörü dışlamaz; bu bölgedeki kitle farklı etiyolojilerde yumuşak doku kalınlaşması şeklinde görülebilir.
• Peri-odontoid kalsifikasyon tek başına akut crowned dens sendromu demek değildir; kalsifikasyon asemptomatik kişilerde de saptanabilir.
• Statik aksiyel BT’de baş veya atlas rotasyonu yalancı asimetri oluşturabilir; hizalanma sagittal ve koronal MPR ile doğrulanmalıdır.
• Kalsifikasyonun BT’de görülmemesi retro-odontoid kitleyi dışlamaz; MR, yumuşak doku kitlesini ve omurilik basısını değerlendirmede yararlıdır.
• Peri-odontoid ligament kalsifikasyonu CPPD ile uyumlu olabilir; ancak crowned dens sendromu klinik belirtilerle birlikte değerlendirilir ve kalsifikasyon tek başına retro-odontoid psödotümör varlığını göstermez.

Kendini dene

1. Ani ense ağrısı olan hastanın kontrastsız C1-C2 BT’sinde dens çevresinde ligament seyirli kavisli mineral odakları görülüyor. Hangi klinikoradyolojik örüntü tanımlanır?

   • Crowned dens sendromu
   • Romatoid pannus
   • Os odontoideum
   • Odontoid kırığı
   Cevabı göster

   Crowned dens sendromu. Akut ense ağrısı ile dens çevresindeki taç benzeri kalsifikasyon birlikteliği crowned dens sendromunun klinikoradyolojik örüntüsüdür. Romatoid pannus kitle benzeri sinovyal kalınlaşma; os odontoideum ayrı kortike kemikçik, kırık ise kortikal süreksizlik veya kırık hattı ile ayırt edilir.

2. Uzun süredir romatoid artriti olan hastanın C1-C2 BT’sinde dens arkasında kalsifiye olmayan kitle, odontoid çevresi erozyon ve atlantoaksiyel instabilite var. Kitle için en olası açıklama nedir?

   • Romatoid pannus
   • Crowned dens sendromu
   • Os odontoideum
   • Odontoid kırığı
   Cevabı göster

   Romatoid pannus. Romatoid artrit öyküsü, odontoid erozyonu, atlantoaksiyel instabilite ve retro-odontoid kitle romatoid pannusu destekler. Crowned dens sendromu dens çevresinde kalsifikasyonla ilişkili semptomatik inflamasyon örüntüsüdür; os odontoideum ayrı kortike kemikçik, kırık ise kırık hattı ile tanınır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 32 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging Assessment of Nontraumatic Pathologic Conditions at the Craniovertebral Junction: A Comprehensive Reviewpubs.rsna.org
2. Thinking beyond pannus: a review of retro-odontoid pseudotumor due to rheumatoid and non-rheumatoid etiologiespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Retro-Odontoid Pseudotumor Formation in the Context of Various Acquired and Congenital Pathologies of the Craniovertebral Junction and Surgical Techniquespmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Imaging Features of Calcium Pyrophosphate Deposition Disease: Consensus Definitions From an International Multidisciplinary Working Groupacrjournals.onlinelibrary.wiley.com
5. Crowned dens syndromejournal.hep.com.cn
6. CT and MR imaging of odontoid abnormalities: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. CT image findings of spinal goutpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Diagnostic Challenge of a Tumor-mimicking Spinal Pseudogout Lesion: Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Crowned Dens Syndrome associated with rheumatoid arthritis: A case report of two patients with a systematic literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. CPPD-related basilar impression with vertebral artery dissection and subsequent subarachnoid hemorrhage: illustrative casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. CPPD-related basilar impression with vertebral artery dissection and subsequent subarachnoid hemorrhage: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Clinical spectrum of cervical involvement in calcium pyrophosphate deposition disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Diagnostic Challenge of a Tumor-mimicking Spinal Pseudogout Lesion: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Concurrence of Calcium Pyrophosphate Deposition Disease in Patients Undergoing Surgery for Degenerative Spine Conditions: A Case Series and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Upper Cervical Compression Myelopathy Caused by the Retro-Odontoid Pseudotumor With Degenerative Osteoarthritis and Calcium Pyrophosphate Dihydrate Disease: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Symptomatic retro-odontoid pseudotumor causing calcium pyrophosphate dihydrate deposition combined with multilevel cervical spondylotic myelopathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Case Report: Posterolateral Epidural Supra-C2-Root Approach (PESCA) for Biopsy of a Retro-Odontoid Lesions in Same Sitting After Occipitocervical Fixation and Decompression in a Case of Crowned Dens Syndrome With Brainstem Compression and Displacement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Surgical treatment and clinical outcome in non-inflammatory atlantoaxial degeneration and retro-odontoid pseudotumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Crowned Dens Syndrome associated with rheumatoid arthritis: A case report of two patients with a systematic literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Regression of a ventral epidural mass after posterior stabilization for cervical spinal metastasis: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Retro-odontoid pseudotumor and subaxial spinal osteophytes: instability as the etiology and stabilization as the treatment. Illustrative cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Periodontoid pseudotumor with cranial retroclival extension and brainstem compression in a patient with rheumatoid arthritis: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Clinical characteristics of postoperative anterior arch fracture of the atlas following C1 laminectomy: 14-year experience of a single neurosurgical center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.