Özet
Bilinen malignitesi veya yeni başlayan fokal kemik ağrısı bulunan hastada humerus metastazı, miyelom odağı ya da soliter plazmasitom araştırılır; bu lezyonlar kemiği zayıflatıp patolojik kırığa yol açabilir. Kontrastsız kemik algoritmalı BT, kortikal yıkımı, litik-sklerotik karakteri, kırık hattını ve ekstraosseöz kitleyi gösterir; tek omuz incelemesi hastalık yükünü dışlayamaz ve miyelom/metastaz ayrımını tek başına koymaz. Çoklu kemik odakları sistemik hastalık olasılığını artırır; önceki BT'de yeni ortaya çıkan veya büyüyen odak progresyon açısından karşılaştırmalı değerlendirilir. Kortikal yıkım, patolojik kırık veya korteksi aşan kitle, lezyon yayılımı ve kemiğin mekanik bütünlüğü değerlendirmesinde kaydedilmelidir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Kemik ve yumuşak doku pencerelerinde humerus ve skapuladaki litik, sklerotik veya karma odaklar; endosteal oyulma, kortikal kesinti, kırık ve yumuşak doku yoğunluğu incelenir. Kemik destrüksiyonunun morfolojisini değerlendirmede kontrastsız kemik algoritmalı BT kullanılabilir.
- Kemik algoritması tanısal
- İnce kesit rekonstrüksiyonlar kortikal bütünlük ve kırık hattını humerus başı, cerrahi boyun ve diafiz boyunca izlemeyi sağlar; seri görüntülerde yeni odak progresyon gösterebilir ve önceki BT’lerle boyut değişimi karşılaştırılır.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Medüller litik odak — trabeküler kemikte fokal destrüksiyon şeklinde görülür; miyelom ve birçok metastaz bu paterni gösterebilir.
- Sklerotik veya karma odak — osteoblastik metastazlar yoğun kemik odağı yapabilir; primer tümör öyküsü olmadan tek başına etiyoloji belirlenemez.
- Kortikal oyulma ve destrüksiyon — endosteal yüzeyde düzensiz kayıp ya da tam kortikal kesinti, mekanik zayıflık ve ekstraosseöz yayılım riski açısından kaydedilir.
- Yumuşak doku kitlesi — korteksi aşan yumuşak doku bileşeni miyelomda paramedüller tutulum, metastatik hastalıkta da ekstraosseöz yayılım şeklinde görülebilir; komşu nörovasküler yapılarla ilişkisi değerlendirilir.
- Patolojik kırık — zayıflamış kemikte kortikal kopma ve kırık hattı, fragman deplasmanı ile humerus başının glenoid karşısındaki konumu birlikte değerlendirilir.
- Çok odaklı kemik tutulumu — aynı BT kapsamındaki kaburga, klavikula ve skapulada eşlikçi odaklar aranır; tek omuz BT'si tüm iskelet taraması değildir.
- Miyelom lehine yaygın medüller/çok odaklı litik görünüm — tedavi almamış miyelom odağı genellikle sklerotik kenar göstermez; tedavi sonrası skleroz görülebilir ve klinik-hematolojik verilerle eşleştirilir.
- Seri inceleme farkı — önceki BT'de yeni ortaya çıkan veya büyüyen odak progresyon açısından karşılaştırmalı değerlendirilir; stabil odak farklı yorumlanır.
- IMWG’nin güncellenmiş ölçütlerinde BT veya PET-BT’de saptanan bir ya da daha fazla osteolitik lezyon kemik bulgusu olarak kabul edilir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- IMWG düşük doz tüm vücut BT’de osteolitik odak için dikkate alınan çap
- ≥5 mm (IMWG CT eşiği); tek omuz BT’si tüm vücut hastalık yükünü veya evreyi belirlemez.
Normalde
Yaygın osteopeni veya vertebra çökmesi tek başına miyelom tanısı için yeterli değildir; BT’de fokal osteolitik kemik yıkımı değerlendirilir. Yaşa bağlı genel kemik yoğunluğu azalması fokal litik lezyonla aynı bulgu değildir.
Ayırıcı tanı
- Enkondrom
- medüller kondroid halka-yay kalsifikasyonları olabilir; belirgin kortikal destrüksiyon veya yumuşak doku kitlesi varsa basit kıkırdak lezyonu kabul edilmez.
- Basit kemik kisti
- çoğunlukla proksimal humerus metafizinde santral, düzgün sınırlı litik odak ve incelmiş korteks yapar; patolojik kırık yoksa kortikal destrüksiyon tipik değildir.
- Fibröz displazi
- kemik matriksinde buzlu cam görünümü gösterebilir.
- Kemik enfeksiyonu
- periosteal reaksiyon, kortikal defekt ve sekestr/kloaka görülebilir; bulgular klinik bağlamla birlikte yorumlanır.
- Kahverengi tümör
- hiperparatiroidiyle ilişkili tekli veya çoklu osteolitik odaklar oluşturabilir ve metastaz/miyelomla görüntüleme örtüşmesi gösterebilir; biyokimyasal bağlam ayırıcı tanıda önemlidir.
Tuzaklar
- Tek litik humerus odağını metastaz diye etiketleme; soliter primer kemik tümörü ve plazmasitom da benzer görünebilir ve görüntüleme bulguları tek başına etiyolojiyi belirlemeyebilir.
- Miyelomun her zaman çok odaklı olacağını varsayma; soliter plazmasitom tek kemik odağı olarak görülebilir ve BT sistemik evrelemeyi tamamlamaz.
- Sklerotik odağı miyelom lehine sayma; tedavi almamış miyelom odakları genellikle sklerotik kenar göstermez, skleroz tedavi sonrasında görülebilir.
- Omuz travması ve kırık varsa, kırık hattının çevresindeki fokal medüller litik odağı ayrıca değerlendirin; patolojik kırık kemik lezyonunu dışlamaz.
Kendini dene
Bilinen akciğer kanserli hastada BT'de humerusta birden fazla litik odak, kortikal yıkım ve ekstraosseöz kitle var; kondroid matriks, buzlu cam matriksi veya kemik yüzeyinden çıkan lezyon yok. En olası tanı hangisidir?
Cevabı göster
Kemik metastazı. Bilinen akciğer malignitesi bağlamında birden fazla litik odak, kortikal yıkım ve ekstraosseöz kitle metastatik hastalıkla uyumludur. Enkondrom kondroid matriksli medüller lezyondur; fibröz displazide buzlu cam matriksi görülebilir; osteokondrom kemik yüzeyinden dışarı büyür.
Bilinen solid tümör öyküsü olmayan ve serumda monoklonal protein saptanan hastada birden fazla, ağırlıkla litik humerus odağı var. En olası tanı hangisidir?
Cevabı göster
Miyelom olasıdır. Monoklonal protein ve çoklu litik odaklar miyelom olasılığını destekler; metastazlar da benzer görünüm oluşturabilir ve BT tek başına ayrım yapmaz. Osteokondrom kemik yüzeyinden dışa büyür; tedavi almamış miyelom odakları genellikle sklerotik kenarsızdır; soliter plazmasitomda başka bölgede hastalık belirtisi bulunmaz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 30 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Imaging for Plasma Cell Dyscrasias: What, When, and How?frontiersin.org
- Comprehensive Updates in the Role of Imaging for Multiple Myeloma Management Based on Recent International Guidelineskjronline.org
- State-of-the-art imaging for diagnosis of metastatic bone diseaselink.springer.com
- Recommendations for acquisition, interpretation and reporting of whole body low dose CT in patients with multiple myeloma and other plasma cell disorders: a report of the IMWG Bone Working Groupd-nb.info
- European Myeloma Network recommendations on tools for the diagnosis and monitoring of multiple myeloma: what to use and whenhaematologica.org
- Radiographic Evaluation of Bone Tumorspubs.rsna.org
- Common Skeletal Neoplasms and Nonneoplastic Lesions at 18F-FDG PET/CTpubs.rsna.org
- Update on aneurysmal bone cyst: pathophysiology, histology, imaging and treatmentlink.springer.com
- Update on brown tumor of hyperparathyroidismpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Periosteal Pathologic Conditions: Imaging Findings and Pathophysiologypubs.rsna.org
- Whole-Body Low-Dose Multidetector-Row CT in Multiple Myeloma: Guidance in Performing, Observing, and Interpreting the Imaging Findingsmdpi-res.com
- Movement Disorders Associated With Breast Cancer: A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Unmasking Multiple Myeloma: The Importance of Suspecting Malignancy in Atypical Chronic Pain Mimicking Degenerative Conditions—A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Muscle weakness with a hidden causepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Present and future of whole-body MRI in metastatic disease and myeloma: how and why you will do itpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Unmasking Multiple Myeloma: The Importance of Suspecting Malignancy in Atypical Chronic Pain Mimicking Degenerative Conditions-A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging for Plasma Cell Dyscrasias: What, When, and How?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Movement Disorders Associated With Breast Cancer: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Muscle weakness with a hidden cause.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.