Proksimal humerus fizis kırığı BT bulguları

Özet

Açık büyüme plağı bulunan çocuk veya ergende omuz ya da kol üzerine düşme sonrası proksimal humerus fizis yaralanması gelişebilir; fizis kırığı metafizer yaralanmalardan ayrı tanımlanmalıdır. Radyografide belirsiz kalan deplasman ve kompleks kırık örüntüsü BT ile kemik ayrıntısında gösterilebilir; iyonizan radyasyon nedeniyle çocukta BT seçilmiş olgularla sınırlıdır. BT seçilmiş karmaşık olgularda kırık deseni, eklem hizası ve deplasmanı değerlendirmek amacıyla kullanılır ancak MR kıkırdak bütünlüğü ve büyüme plağı hasarını daha iyi gösterir. Epifiz deplasmanı, eklem içi uzanım veya eşlik eden kırık atlanırsa yaralanma tipi ve büyüme plağı hasarı eksik sınıflandırılabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal: Açık proksimal humerus fizisindeki ayrılma veya asimetrik genişleme, epifiz deplasması ve metafizer Thurston-Holland parçası; humerus başının glenoide göre konumuyla birlikte kemik penceresinde gösterilir.
Kemik algoritması tanısal: İnce aksiyel, koronal ve sagittal rekonstrüksiyonlarda kırık hattının fizis, metafiz ve epifiz içindeki seyri ile eklem yüzü ilişkisi izlenir; küçük deplasman ve fragmanlar düzlem boyunca doğrulanır.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

Açık fizis — epifiz ile metafiz arasında yer alan kıkırdak büyüme plağı BT’de değerlendirilebilir; görünüm yaşa ve fizisin kapanma durumuna göre yorumlanır.
Fizis aralığında asimetri — yaralanmış tarafta genişleme, basamaklanma veya metafiz-epifiz hizasında bozulma normal karşı tarafla kıyaslanır.
Epifiz deplasmanı — proksimal humerus epifizinin metafize göre yer değiştirme yönü ve miktarı tarif edilir.
Metafizer Thurston-Holland fragmanı — fizisten metafize uzanan üçgensi kemik parçası Salter-Harris tip II örüntüsünü gösterir.
Epifize uzanan kırık hattı — fizisten epifiz ve subkondral eklem yüzüne ilerleyen hat tip III ya da metafizden eklem yüzüne geçen hat tip IV yaralanmasını düşündürür.
Kompresyon tipi fizis hasarı — Salter-Harris tip V yaralanma ilk görüntülemede belirgin olmayabilir; klinik şüphe sürüyorsa MR fizis ve kemik iliği değişikliklerini göstermeye yardımcı olur.
Glenohumeral hizalanma — humerus başının glenoid fossaya göre merkezlenmesini, çıkık veya eşlikçi eklem içi fragman bulunup bulunmadığını göster.
Eşlik eden kemik ve yumuşak doku bulguları — çevre kortikal kırıklar ve yumuşak doku değişiklikleri incelenir; BT kıkırdak veya kemik iliği hasarını bütünüyle dışlamaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

Salter-Harris sınıflaması: Tip I kırık yalnız fizisten; tip II fizis ve metafizden; tip III fizis ve epifizden geçer. Tip IV metafiz, fizis ve epifizi birlikte kat eder; tip V fizisin kompresyon/ezilme yaralanmasıdır. Sınıflama kırık hattının büyüme plağıyla anatomik ilişkisini belirtir.

Normalde

Normal açık proksimal humerus fizisi yaşa uygun ve düzenli konturlu bir aralık olarak izlenir; humerus başı glenoid fossada merkezlidir ve metafiz korteksi kesintisizdir. Varsa karşı omuz ve önceki görüntülerde fizis aralığının yönünü ve epifiz-metafiz konturunu karşılaştır; fizyolojik kapanma çizgilerini akut ayrılma hattı sanma.

Ayırıcı tanı

Proksimal humerus metafiz kırığı: kırık metafizde sonlanır ve fizisi çaprazlamaz; prepubertal çocuklarda proksimal humerus kırıkları daha sık metafizer örüntüdedir.
Humerus başı çıkığı: baş glenoid dışındadır fakat fizis boyunca ayrılma hattı bulunmayabilir; iki yaralanma birlikte de gelişebilir.
Normal büyüme plağı: düzgün ve karşı tarafla uyumlu fizis aralığıdır; kırıkta asimetrik genişleme, basamaklanma veya travmatik epifiz deplasmanı görülür.
Proksimal humerus ossifikasyon merkezi varyantı: yaşa uygun ossifikasyon merkezleri kırıkla karışabilir; düzgün/simetrik kontur, anatomik konum ve karşı taraf görünümü ayırıcıdır.
Patolojik kırık: basit travma ile orantısız kırıkta altta yatan kist veya tümör için kırık dışındaki medüller kemik de incelenir.

Tuzaklar

Fizis hattını normal gelişim görünümü diye geçiştirme; karşı tarafla genişlik ve hizalanmayı kıyasla, metafizer üçgensi fragmanı ayrıca ara.
Salter-Harris tipini yalnız epifiz deplasmanına bakarak verme; kırık hattının metafiz ve eklem yüzüne uzanımını çok düzlemli rekonstrüksiyonda izle.
Normal BT görünümünü fizis yaralanmasını dışlamak için yeterli sayma; tip V kompresyon hasarı ve kemik iliği ödemi BT'de silik olabilir.
Çocukta BT'yi rutin ilk inceleme gibi sunma; kaynaklar radyografi başlangıcını, BT'yi ise seçilmiş karmaşık kırıklarda sınırlı kullanımı destekler.

Kendini dene

Açık fiziste kırık hattı metafize uzanıyor ve üçgensi kemik fragmanı oluşturuyor. Salter-Harris tipi hangisidir?
Cevabı göster
Tip II. Fizis boyunca ilerleyen ve metafizer Thurston-Holland parçası oluşturan kırık Salter-Harris tip II'dir. Tip I yalnız fizisten geçer; tip III epifize, tip V ise fizis kompresyonuna karşılık gelir.
Kırık hattı fizisten geçip humerus başının eklem yüzüne ulaşıyor, metafizer uzanım yok. En uygun sınıf hangisidir?
Cevabı göster
Salter-Harris tip III. Fizis ve epifizi kat eden, eklem yüzüne ulaşan kırık Salter-Harris tip III örüntüsüdür. Tip II metafize uzanır; izole metafiz kırığı fizisi tutmaz; tip V ezilme yaralanmasıdır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

Proximal Humerus Fractures in the Pediatric Populationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
Fractures around the shoulder in the skeletally immature: A scoping reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
Imaging Review of Normal and Abnormal Skeletal Maturationpubs.rsna.org
Imaging of pediatric musculoskeletal trauma: Age-specific considerations and challengespmc.ncbi.nlm.nih.gov
Proximal Humerus Fracturesposna.org
Unusual Case of a Traumatic Proximal Humeral Physeal Fracture in an Adolescentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
Bilateral Traumatic Proximal Humeral Physeal Fracture in an Adolescent Child – A Rare Case Report and Review of Literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
Pediatric physeal fractures and growth disturbance: current concepts and surgical approachespmc.ncbi.nlm.nih.gov
A 3-Dimensional Analysis of the Fracture Planes in Pediatric Lateral Humeral Condyle Fractures for Image-Based Pin Positioning During Fixation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Successful Management of a Rare Pediatric Proximal Humerus Fracture-Dislocation Using K-Wire Fixation: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Fixation of proximal humeral Salter-Harris type 1 fractures in a 3-dimensionally printed skeletally immature canine bone model: a biomechanical assessment of fully threaded headless cannulated screws.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Pediatric physeal fractures and growth disturbance: current concepts and surgical approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Imaging of pediatric musculoskeletal trauma: Age-specific considerations and challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Conservative Treatment of Pediatric Fractures-Narrative Review of Acceptable Deformity and Remodeling Potential.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Diagnostic Pitfalls and Management of Transphyseal Fractures of the Distal Humerus: A Retrospective Review of 25 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
오버헤드 투구 선수에서의 팔꿈치 외반-신전 과부하 증후군.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Transphyseal Proximal Humeral Aneurysmal Bone Cyst with Pathologic Fracture in a Child: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Percutaneous calcium phosphate cement injection for unicameral bone cysts: mid- to long-term clinical and radiographic outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Analysis of risk factors for postoperative wound healing in children with bone cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.