Travmatik asetabular medializasyon/protrüzyon

Özet

Travmatik asetabular medializasyon, femur başının kırılmış medial asetabular duvardan gerçek pelvis içine yer değiştirmesidir; bu görünüm için kullanılan “merkezî kalça çıkığı” terimi uygun veya kullanışlı kabul edilmez. İnce kesitli çok düzlemli BT kırık uzanımını, eklem içi fragmanları ve asetabular/femur başı impaksiyonlarını göstermeye yardımcı olur. Akut travmada yer değiştirmiş medial duvar kırığı ve eklem aralığı bozulması görülebilir; kronik protrusio ise femur başının zaman içinde pelvis içine ilerleyici göçüyle tanımlanır. Medializasyon miktarı ve kırık parçalarının konumu, eklem içi fragmanlar ile asetabular veya femur başı impaksiyonlarının değerlendirilmesine yardımcı olarak eklem uyumu ve tedavi stratejisinin belirlenmesinde rol oynar.

Faz ve pencere

Travma BT’si (kontrastlı veya kontrastsız) tanısal

Kontrastlı veya kontrastsız travma BT’sinin kemik pencereli görüntülerinde femur başının kırılmış medial asetabular duvardan pelvis içine yer değiştirmesi, duvar kırığının uzanımı ve eklem yüzü aralığı değerlendirilir. İnce kesit aksiyel görüntüler ile koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonları kolon uzanımını, eklem içi fragmanları ve eklem yüzü/femur başı impaksiyonlarını gösterir. Aktif kanama veya damar yaralanması bulguları için kontrastlı pelvik BT değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Femur başı medial translasyonu — baş, kırılmış medial asetabular duvarı geçerek gerçek pelvis içine yer değiştirir; ilioischial çizgi bu konumu tarif etmeye yardımcı bir radyografik referanstır.
• Medial duvar kırığı — kuadrilateral yüz asetabulumun medial duvarıdır; kortikal süreksizlik, deplasman veya parçalanma bu bölgede görülebilir.
• Travmatik asetabular medializasyon — femur başı, medial asetabular duvar kırığı nedeniyle pelvis içine yer değiştirir; güncel radyoloji kaynağı bu örüntüyü kalça çıkığı olarak adlandırmayı uygun bulmaz.
• Eşlik eden asetabular kırık örüntüsü — transvers, iki kolon veya ön kolon-posterior hemitransvers bileşenler kuadrilateral yüz kırığıyla birlikte görülebilir.
• Pelvis içi kemik fragmanı — medial duvar kırık parçaları yer değiştirebilir; BT’de parçaların asetabular defekt ve eklem yüzüyle ilişkisi gösterilir.
• Eklem yüzü uyumsuzluğu — asetabular tavan veya artiküler yüz boyunca basamak, aralık ya da subluksasyon eklem uyumunu bozabilir.
• Femur başı impaksiyonu — femur başında eklem yüzü düzleşmesi veya osteokondral bası kusuru eşlik edebilir.
• Pelvik yumuşak doku hematomu — yumuşak doku penceresinde hematom görülebilir; aktif kontrast ekstravazasyonunu değerlendirmek için kontrastlı BT gerekir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Judet–Letournel asetabular kırık sınıflaması

Travmatik medializasyon, Judet–Letournel sınıflamasının temel beş basit veya beş ilişkili kırık tipinden ayrı bir kategori değil, genellikle kuadrilateral yüz tutulumu ile birlikte kolon, duvar ya da transvers bileşenleri de içeren bir kırık örüntüsüdür. Kuadrilateral yüz tutulumu, Judet–Letournel sınıflamasında ayrı bir kırık tipi olarak adlandırılmaz; medial asetabular duvar bütünlüğünün bozulmasıyla ilişkilendirilen, anatomik bir yapıdan ziyade radyografik bir bulgu olarak tanımlanır.

Travmatik asetabular medializasyonun terminolojisi

Femur başının medial asetabular duvar kırığıyla pelvis içine yer değiştirmesi medial asetabular kırık-medializasyon örüntüsüdür; “merkezî dislokasyon/çıkık” terimi bu görünüm için uygun veya kullanışlı kabul edilmez.

Normalde

Normalde femur başı asetabular eklemle uyumludur ve medial asetabular duvar süreklidir. Travma tarafını sağlam karşı tarafla karşılaştırıp femur başının ilioischial çizgiye göre konumunu, medial duvar bütünlüğünü ve eklem yüzü aralığını birlikte değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Kronik protrusio acetabuli

femur başı zaman içinde pelvis içine ilerleyici olarak göç eder; ilioischial çizgiye göre medial konum radyografik tanımda kullanılır. Akut travmatik medializasyonda eşlik eden medial duvar kırığı ve yeni yer değiştirme aranır.

Asetabular kırıkla birlikte anterior veya posterior kalça çıkığı

femur başı bu örüntülerde öne ya da arkaya yer değiştirir; medial duvar kırığıyla pelvis içine geçiş farklı bir yön ve kemik bulgusudur.

Pelvik hematom

yumuşak doku penceresinde izlenebilen hematom, tek başına femur başının medial asetabular duvar kırığından pelvis içine geçmesini açıklamaz.

Femur başı impaksiyonu

eklem yüzü düzleşmesi veya çökmesi görülebilir; bu bulgu medial asetabular duvar kırığı ve pelvis içine baş translasyonu olmaksızın tek başına medializasyon tanısı koydurmaz.

Tuzaklar

• Yalnızca femur başının içe yakın konumuna bakarak travmatik medializasyon demeyin; ilioischial çizgiye göre yerleşimi ve medial asetabular duvarda gerçek kırık/deplasman olup olmadığını çok düzlemli BT’de doğrulayın.
• Akut travmatik medializasyonu kronik protrusio acetabuli ile karıştırmayın; travmatik örüntüde medial asetabular duvar kırığı ve femur başının bu defektten pelvis içine yer değiştirmesi bulunur.
• Gözyaşı (teardrop) şekli anatomik yapı değil, radyografik işarettir; medial duvar bütünlüğünü yalnız bu görünümden çıkarmayın ve kırık uzanımını çok düzlemli BT ile izleyin.
• Gerçek pelviste yer değiştirmiş kemik parçaları ince kesitli çok düzlemli BT ile tanımlanır; fragmanın asetabular kırık hattıyla devamlılığı değerlendirilir ve komşu yumuşak doku bulgusu kemik/yumuşak doku pencerelerinin birlikte incelenmesiyle ayırt edilir.

Kendini dene

1. Travma sonrası femur başı ilioischial çizginin medialinde; medial asetabular korteks kırık ve keskin kenarlı. En olası tanı hangisidir?

   • Medial asetabular duvarı aşan femur başı translasyonu
   • Kronik protrusio acetabuli
   • Posterior kalça çıkığı ve posterior asetabular duvar kırığı
   • Femur başı avasküler nekrozu
   Cevabı göster

   Medial asetabular duvarı aşan femur başı translasyonu. Femur başının kırık medial asetabular duvardan pelvis içine yer değiştirmesi travmatik asetabular medializasyonu tanımlar. Posterior çıkık başı posteriora taşır; kronik protrusio zaman içinde ilerleyici göçtür; avasküler nekroz geç dönem subkondral değişikliktir ve bu akut medial duvar kırığını açıklamaz.

2. Akut asetabular medializasyonda medial duvar defektine ek olarak eklem yüzünü eksiksiz tanımlamak için BT’de hangi bulgular özellikle aranır?

   • Eklem içi fragman ile asetabular veya femur başı impaksiyonu
   • Femur diafizinde periosteal reaksiyon
   • İliak kanatta kronik kaba trabeküller
   • Karşı kalçada eklem dışı bursit
   Cevabı göster

   Eklem içi fragman ile asetabular veya femur başı impaksiyonu. Asetabular ve femur başı impaksiyonları ile eklem içi kemik fragmanları eklem uyumunu etkileyen önemli eşlikçi yaralanmalardır; ince kesitli çok düzlemli BT bunları gösterir. Diğer seçenekler akut medial duvar/eklem yüzü hasarını tanımlamaz.

İlgili konular

• Quadrilateral yüz kırığı ve medial duvar impaksiyonu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 34 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Traumatic Hip Dislocation: What the Orthopedic Surgeon Wants to Knowpubs.rsna.org
2. Quadrilateral plate fracturesdoi.org
3. Algorithms in acetabular fracture classificationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Articular impactions in acetabular fracturespmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. The Musculoskeletal Manifestations of Marfan Syndrome: Diagnosis, Impact, and Managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Interventional Radiology in Pelvic Traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Detection of Vascular Injuries in Patients with Blunt Pelvic Trauma by Using 64-Channel Multidetector CTpubs.rsna.org
8. Robotic-Assisted Triple Reaming Technique for Total Hip Arthroplasty in Protrusio Acetabulipmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Management of Acetabular Fractures with Total Hip Replacement: A Narrative Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. The Use of Perpendicular Reconstruction Plates for the Buttressing of the Quadrilateral Surface Fractures of the Acetabulum: An Easy and Low-Cost Choice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. The Pararectus approach: a preferred surgical approach for fixation of acetabular fractures predominantly involving the anterior column - a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Special contoured pelvic brim reconstruction titanium plate combined with trans-plate buttress screws (quadrilateral screws) for acetabular fractures with quadrilateral plate involvement through the anterior ilioinguinal approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Avulsion fracture of the anterior inferior iliac spine mimicking a bone tumor: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Iliac Stemmed Cups: A Review of History, Indications, and Clinical Outcomes in Revision Hip Arthroplasty and Primary Severe Dysplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Is Restoration of Hip Center Mandatory for Total Hip Arthroplasty of Protrusio Acetabuli?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Mid-term Results of Total Hip Arthroplasty for Posttraumatic Osteoarthritis after Acetabular Fracture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. The best solution is the simplest: advances in surgical and minimally invasive management of aneurysmal and simple bone cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. A Practical Approach in Differentiating IBD From Other Causes of Enterocolitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Perioperative Patient Blood Management: Evidence-Based Strategies for Surgeons and Anesthesiologists: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Extra-articular hip impingement: subspine, iliopsoas, and ischiofemoral impingement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Dual-Energy CT Arthrography: Advanced Muscolo-Skelatal Applications in Clinical Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Genetic regulation of injury-induced heterotopic ossification in adult zebrafish.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.