İliak kanat kırığı

Özet

İliak kanat kırığı doğrudan darbe sonrası izole kanat yaralanması şeklinde görülebilir; posteriora veya inferiora uzandığında SI eklem, pelvik halka ya da asetabulumla ilişkili daha geniş bir hasarın parçası olabilir. Aksiyel ve koronal BT rekonstrüksiyonları kırığın morfolojisini, deplasmanını ve SI eklem ya da asetabulumla ilişkisini haritalar. Yumuşak doku penceresi iliopsoas ve gluteal kaslardaki intramüsküler hematomları gösterebilir. Kırığı yalnız kanatla sınırlamak, SI eklem instabilitesini veya asetabular uzanımı atlayabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kemik pencereli BT kırık morfolojisini ve kemik fragmanlarını gösterir; aktif damar ekstravazasyonu kontrastlı çok fazlı BT’de değerlendirilir. Ekstravazasyon kontrastlı BT fazlarında değerlendirilir. Aksiyel ve koronal multiplanar rekonstrüksiyonlar kırığın kortikal seyrini, fragman deplasmanını ve SI eklem ya da asetabulumla uzanımını değerlendirmeye yardımcı olur.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• İliak kanat kırığı basit ya da çok parçalı olabilir.
• İliak kanat fragmanlarında deplasman veya çok parçalanma bulunabilir.
• Kırığın posterior iliak kemiğe ve SI eklem aralığına ulaşması
• Kırık hattının asetabular çatıya veya ön/arka kolona devam etmesi
• Hilal (crescent) tipi posterior iliak kırıkta fragman sakruma posterior SI bağlarla tutunabilir; SI eklem kısmen ayrışmış olabilir.
• İliopsoas veya gluteal kaslarda intramüsküler hematom görülebilir.
• Eşlik eden pubik ramus, sakral ala veya SI eklem yaralanması ayrıca değerlendirilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

AO/OTA pelvis halka sınıflaması

AO/OTA 61A2.1, arka arkın sağlam kaldığı izole iliak kanat kırığını tanımlar; bu yaralanma stabil tip A grubundadır. SI eklem uzanımı, sakroiliak ayrışma veya posterior arkta başka bir kırık varsa örüntü A2.1 olarak sınırlanmaz ve eşlik eden halka yaralanması ayrıca sınıflanır.

Normalde

İzole iliak kanat kırığı iliak krestle sınırlı kalır; SI ekleme, siyatik çentiğe veya pelvik girime uzanmaz. Kortikal sürekliliği takip ederek kırık hattının SI eklem ya da asetabular yapılarla ilişkisini aksiyel ve koronal görüntülerde değerlendir.

Ayırıcı tanı

İliak apofiz avulsiyonu

genç hastada iliak krest, spina iliaca anterior superior (ASIS) veya spina iliaca anterior inferior (AIIS) apofizinden ayrılmış kemik fragmanı görülebilir.

İliak kemik metastazı

litik veya sklerotik kemik odağına kortikal tutulum ya da ekstraosseöz yumuşak doku bileşeni eşlik edebilir.

Osteitis condensans ilii

SI eklemin yük taşıyan iliak tarafında sınırlı, üçgensi skleroz görülebilir; dağılımı iliak kanat kırık hattından farklıdır.

Sakroiliak eklem yaralanması

eklem aralığı asimetrik açılabilir; hilal kırığında posterior iliak fragman SI eklem ve posterior bağlarla ilişkili kalır.

Asetabulum kolon kırığı

kırık hattı ön veya arka kolonu ve eklem yüzünü tutabilir; eklem yüzü basamağı ve yük taşıyan çatı ilişkisi ayrıca değerlendirilir.

Tuzaklar

• Duverney tipi izole kanat kırığını bütün SI eklem sağlam kabul ederek kapatma; arka halka ve pubik ramuslar ayrıca izlenmelidir.
• İliak kanat kırığının eklem dışı sonlandığını varsayma; koronal ve oblik rekonstrüksiyonlarda SI eklem ve asetabular çatıya uzanımı takip et.
• Asetabular çatıya uzanan kırık hattını kanat kırığı olarak adlandırıp geçme; çizgi yük taşıyan çatıya giriyorsa eklem içi uzanımı raporda açıkça belirt.
• İntramüsküler hematomu kemik fragmanından ayırırken kemik ve yumuşak doku pencerelerini birlikte değerlendir; hematom kas kompartımanında izlenir.

Kendini dene

1. Doğrudan darbe sonrası iliak kanatta kırık var; hat asetabulum çatısına ulaşmıyor ve SI eklem aralığı korunmuş. En uygun morfolojik tanım nedir?

   • İzole iliak kanat kırığı
   • SI eklem ayrışması
   • Asetabulum ön kolon kırığı
   • Sakral transvers kırık
   Cevabı göster

   İzole iliak kanat kırığı. Kırık kanatla sınırlı ve SI eklem ile asetabular çatı korunmuşsa izole iliak kanat kırığıdır. Diğer tanılar eklem ayrışması, asetabular uzanım veya sakrumda ayrı kırık hattı gerektirir.

2. İliak kanattan başlayan çizgi asetabular çatıya ilerliyor ve eklem yüzünde basamak oluşturuyor. Raporlamada hangi ilişki özellikle belirtilmelidir?

   • Eklem içi uzanım ve yük taşıyan çatı ilişkisi
   • Sakral zon tayini
   • Obturator kanal çapı
   • Femur başı epifiz hattı
   Cevabı göster

   Eklem içi uzanım ve yük taşıyan çatı ilişkisi. Asetabular üst eklem yüzünü geçen kırık hattında eklem içi uzanım ve yük taşıyan çatı ilişkisi açıkça değerlendirilmelidir. Asetabulumun eklem yüzü ve yük taşıyan çatısı, asetabular kırık uzanımının değerlendirilmesinde temel yapılardır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. High-Energy Pelvic Ring Injuries: A Comprehensive Imaging Reviewpubs.rsna.org
2. Intact posterior arch, innominate bone, iliac wing fracturesurgeryreference.aofoundation.org
3. Multidetector CT in Vascular Injuries Resulting from Pelvic Fractures: A Primer for Diagnostic Radiologistspubs.rsna.org
4. Acetabular Fractures: What Radiologists Should Know and How 3D CT Can Aid Classificationpubs.rsna.org
5. Society of Skeletal Radiology white paper: Bone-RADSpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. When it is not sacroiliitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Avulsion fractures around the hip joint and pelvise-jmt.org
8. Avulsion Injuries of the Pelvis and Hippubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.