Özet
Aksiyel spondiloartritte sakroiliak eklem yapısal hasarı erozyon, subkondral skleroz, eklem aralığı değişikliği ve ileri evrede ankiloz biçiminde BT'de görülebilir. Kontrastsız ince kesit BT kemik korteksi ve yapısal lezyonları yüksek çözünürlükte gösterir; MR kemik iliği ödemi gibi aktif inflamasyon bulgularını değerlendirmede üstündür. Lezyon dağılımı, eklem yüzlerinin hangi bölümünde oldukları ve erozyon eşliği; dejeneratif değişiklikler ile osteitis condensans ilii gibi taklitçilerin ayrımında yardımcıdır. Sakroiliak skleroz özgül değildir ve aksiyel spondiloartrit, osteitis condensans ilii veya dejeneratif değişikliklerde görülebilir; dağılımı ve eşlik eden erozyonları birlikte yorumlayın.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Sakrum ve iliumun eklem yüzlerinde kortikal erozyon, subkondral skleroz, eklem aralığında daralma veya birleşen erozyonlara bağlı yalancı genişleme ve kemik köprüleşmesi aranır. BT kronik yapısal sakroiliak lezyonları gösterir ancak aktif kemik iliği ödemi veya inflamasyonunu güvenilir biçimde değerlendiremez; bunun için MR daha üstündür. İnce kesit kemik algoritmalı çok düzlemli rekonstrüksiyonlar kortikal erozyonların ve ankiloz köprülerinin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Subkondral erozyon — sakral veya iliak eklem kenarında, komşu trabeküler kemiğe uzanan fokal subkondral kemik plağı defekti; yapısal sakroiliit bulgularındandır.
- Karşılıklı eklem yüzü tutulumu — aynı eklem düzeyinde sakral ve iliak subkondral kenarlarda erozyon bulunması; dağılım diğer yapısal lezyonlarla birlikte değerlendirilir.
- Subkondral skleroz — eklem kenarına paralel yoğun kemik; erozyon ve eklem aralığı değişikliğiyle birlikte yorumlanır.
- Eklem aralığı değişikliği — eklem yüzü hasarına bağlı değişken daralma veya birleşen erozyonlara bağlı yalancı genişleme.
- Kemik köprüleşmesi/ankiloz — eklem aralığını çaprazlayıp kısmen ya da tamamen obliterasyona uğratan kontinü kemik köprü.
- İki taraflı dağılım — sağ ve sol sakroiliak eklemlerde benzer yapısal değişiklikler bulunabilir; bu dağılım tek başına hastalığa özgü değildir.
- Eşlik eden spinal bulgular — omurgada sindesmofitler varsa spondiloartrit bağlamını destekleyebilir.
Normalde
Normal sakroiliak eklemde kemik köprüsüyle eklem aralığı obliterasyonu veya gerçek subkondral erozyon yoktur; eklem aralığı izlenebilir. Sağ ve sol tarafın aynı eklem bölümünü kıyaslayın; erozyonun hangi yüzde olduğunu, sklerozun eklem kenarıyla ilişkisini ve aralığın korunup korunmadığını birlikte değerlendirin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1256; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Sakroiliak osteoartrit
- üst veya ön eklem bölümündeki vakum fenomeni ve sınırlı subkondral skleroz dejeneratif değişikliği destekler; bulgular eklem dağılımı ve erozyonlarla birlikte değerlendirilir.
- Osteitis condensans ilii
- iliak yüzde sınırlı, üçgensi ve yoğun skleroz bulunur; eklem aralığı genellikle korunur ve belirgin erozyon eşlik etmez.
- Septik sakroiliit
- eklem yüzü erozyonu/destrüksiyonu ve eklem dışına yayılan yumuşak doku inflamasyonu veya apse görülebilir; klinik ve laboratuvar bağlamı önemlidir.
- DISH kaynaklı köprüleşme
- eklem kenarlarında ligament ossifikasyonları ve eklem dışı köprüler görülebilir; bunları sinovyal eklemi obliterasyona uğratan ankilozdan ayırın.
- Sakral stres veya yetmezlik kırığı
- sakral alada SI ekleme paralel sklerotik bant ve/veya kırık hattı görülebilir; bu bulgu eklem yüzü erozyonundan farklı bir dağılımdadır.
Tuzaklar
- Sklerozu tek başına aksiyel spondiloartrit kanıtı saymayın; osteitis condensans ilii ve dejeneratif hastalık sık taklitçilerdir.
- Kortikal erozyonları kemik algoritmalı ince kesit ve çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda değerlendirin; bunlar küçük kortikal kontur defektlerini görünür kılar.
- DISH veya entezis ossifikasyonuna bağlı eklem dışı köprüleri intraartiküler ankiloz sanmayın; köprünün yerini ve eklem aralığını gerçekten geçip geçmediğini kontrol edin.
- BT'de yapısal hasar görülmemesi erken aktif inflamasyonu dışlamaz; aktif kemik iliği lezyonunu saptamak için MR daha uygundur.
Kendini dene
S3’teki olguda sakroiliak eklem MR’ında her iki eklemin iliak ve sakral yüzlerinde erozyon ve kemik iliği ödemi saptanması hangi tanıyı desteklemiştir?
Cevabı göster
Aksiyel spondiloartrit. Kaynak, her iki SI ekleminin iliak ve sakral yüzlerinde kemik iliği ödemi ve erozyonları aktif inflamatuvar sakroiliit olarak tanımlar ve olguyu aksiyel spondiloartrit ölçütleriyle ilişkilendirir.
İliak yüzde üçgensi skleroz var; eklem aralığı korunmuş ve belirgin erozyon yok. En olası taklitçi hangisidir?
Cevabı göster
Osteitis condensans ilii. İliak yüzde üçgensi skleroz ve korunmuş eklem aralığı osteitis condensans ilii için tipiktir. Septik sakroiliitte eklem dışı yumuşak doku yayılımı veya apse görülebilir; ankilozda köprü eklem aralığını geçer, yetmezlik kırığında sakral alar çizgi aranır.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 23 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Standardized reporting of sacroiliac joints in spondyloarthritis on CT: modified Delphi consensus on lesion definitions from the ESSR-Arthritis Subcommitteelink.springer.com
- Imaging of Sacroiliac Pain: The Current State-of-the-Artpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Precision medicine in axial spondyloarthritis: current opportunities and future perspectivesjournals.sagepub.com
- Imaging and treatment of sacral insufficiency fracturespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging and treatment of sacral insufficiency fracturespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-Radiographic Axial Spondyloarthritis Presenting with Anterior Chest Wall Pain without Inflammatory Back Pain in an HLA-B27–Negative Young Man: A Case Report Highlighting Diagnostic Challengespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Case report—Stumped: back pain in a cricketerpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Seropositive rheumatoid arthritis with concomitant MRI confirmed sacroiliitis in an 18-year-old Saudi female: A case report of diagnostic and therapeutic challengespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Biomarkers in axial spondyloarthritis diagnosis: from clinical signs to multi-omics integrationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Spondyloarthritis Research and Treatment Network Recommendations for the Referral of Adults With Chronic Back Pain and Suspected Axial Spondyloarthritis to a Rheumatologistpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Sacroiliac Joint: Mimics and Pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.