Atlantooksipital dislokasyon

Özet

Yüksek enerjili künt travmada oksipital kondiller ile atlas lateral kitleleri arasındaki bağların kopması veya eklem uyumunun kaybolması atlanto-oksipital disosiyasyonu düşündürür. Yaralanma kraniyoservikal bileşkeyi mekanik olarak kararsız bırakır ve beyin sapı-üst servikal kord hasarıyla ilişkili olabilir. İnce kesit kontrastsız BT kemik eklem uyumunu ve avülsiyonları gösterir; koronal ve sagittal rekonstrüksiyonlarda ölçüm yapılması tanısal güveni artırır. Normal görünen tek bir aksiyel kesite güvenmek veya hafif asimetriyi göz ardı etmek ölümcül instabiliteyi atlatabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Travma BT'sinde oksipital kondil ile C1 lateral kitle eklem yüzlerinin ayrışması, aralık asimetrisi, basion-dens ve basion-axis hizasının bozulması ya da küçük kraniyoservikal avülsiyon fragmanları aranır; kontrast fazı disosiyasyon tanısı için gerekli değildir.

Kemik algoritması tanısal

İnce kemik rekonstrüksiyonları aksiyel, koronal ve parasagittal düzlemlerde kondil-C1 eklem aralığını, kondil veya atlas avülsiyonlarını ve eklem yüzlerinin karşılıklı oturuşunu gösterir; ölçümler uygun düzleme göre yapılır.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Kondil-C1 eklem aralığı genişlemesi — tek taraflı veya iki taraflı eklem ayrışması, normal eklem uyumunun kaybını gösterir.
• Kondil-C1 aralığı (CCI) — her iki eklem aralığı sagittal ve koronal görüntülerde ölçülür; genişleme travmatik atlanto-oksipital yaralanmayı destekler.
• Basion-dens aralığı artışı — basion ile dens tepesi arasındaki kraniyoservikal hizalanma mesafesi genişler.
• Basion-axis ilişki bozukluğu — basionun posterior aksiyal çizgiye göre öne veya arkaya yer değiştirmesi aranır.
• Kraniyoservikal translasyon — oksiput ve C1 ekleminin karşılıklı konumu ön-arka yönde uyumsuzdur.
• Avülsiyon fragmanı — oksipital kondil, atlas lateral kitle veya bağ tutunma yerinden kopmuş küçük kemik parçası görülebilir.
• Prevertebral ve kraniyoservikal yumuşak doku şişliği — eklem yaralanmasına eşlik edebilir ancak tek başına tanı koydurmaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

Erişkin CT koronal CCI (küçük çalışmada kullanılan eşik)

>2 mm; yöntem/çalışma özgülüdür

Revize parasagittal CCI (küçük çalışmada kullanılan eşik)

Erişkinlerde CT CCI için bir kohortta tek taraflı 1,5 mm, kondiler toplamda 3,0 mm kesim değeri bildirilmiştir.

Erişkin CT tek taraflı CCI için önerilen kohort kesim değeri

1.5 mm

Erişkin CT iki taraflı kondiler toplam için önerilen kohort kesim değeri

3.0 mm

Traynelis sınıflaması

Tip I: oksiputun C1'e göre öne translasyonu; tip II: dikey ayrışma; tip III: oksiputun arkaya translasyonu.

Normalde

Normal kraniyoservikal BT'de her iki oksipital kondil C1 lateral kitlelerinin eklem yüzlerine oturur; eklem aralıkları benzer ve basion-dens-C2 ilişkisi hizalıdır. Sağ ve sol kondil-C1 aralığını koronal planda, eklemin parasagittal oturuşunu da iki tarafta ayrı ayrı karşılaştırın; tek taraflı ayrışma toplam genişlik normal görünse bile önemlidir.

Ayırıcı tanı

Oksipital kondil kırığı

kondil korteksindeki kırık hattı ve fragman seçilir; eklem aralığı ölçümü tek başına disosiyasyon göstermez.

Kondil-C1 eklem dejenerasyonu

kronik skleroz ve osteofitler eşlik eder; travmatik eklem ayrışması görünümü beklenmez.

Baş pozisyonuna bağlı hafif eklem asimetrisi

eklem yüzleri hâlâ temas eder ve çok düzlemli görüntüde belirgin translasyon yoktur.

Konjenital oksipitalizasyon veya kraniyoservikal varyant

kemik köprüleşmesi ve düzgün kortike kontur akut travmatik ayrışmadan farklıdır.

Atlantoaksiyel dislokasyon

esas uyumsuzluk C1-C2 ve dens çevresindedir; kondil-C1 eklemleri korunabilir.

Tuzaklar

• Baş rotasyonu kondil-C1 aralıklarında yalancı asimetri oluşturabilir; her iki eklemi koronal ve parasagittal rekonstrüksiyonlarda birlikte incele.
• Eşikler yöntem ve düzleme bağlıdır; koronal CCI, revize parasagittal CCI ve erişkin kohortta önerilen tek taraflı CCI/kondiler toplam değerlerini birbirinin yerine kullanmayın.
• Küçük kemik fragmanının olmaması bağ kopmasını dışlamaz; saf ligamentöz yaralanma kemik BT'sinde belirginleşmeyebilir.
• Erişkin eşikleri küçük ve seçilmiş kohortlarda türetilmiştir; hiçbir tek ölçüm klinik şüphe ve diğer kraniyoservikal bulguların yerine geçmez.

Kendini dene

1. Kaynağa göre atlanto-oksipital dislokasyonu saptamada en özgül ve duyarlı bulgu hangisidir?

   • Oksipital kondil-C1 aralığının genişlemesi
   • Basion-dens aralığının kısalması
   • C1-C2 eklem aralığının daralması
   • Dens korteksinde skleroz
   Cevabı göster

   Oksipital kondil-C1 aralığının genişlemesi. Kaynak, oksipital kondil-C1 aralığının genişlemesini atlanto-oksipital dislokasyonu saptamada en özgül ve duyarlı bulgu olarak bildiriyor.

2. BT'deki kraniyoservikal ölçümler normal görünse de atlanto-oksipital bağ yaralanması şüphesi sürüyor. Bağları değerlendirmeye hangi yöntem yardımcı olur?

   • Servikal MRG
   • BT anjiyografi
   • Kemik penceresinde BT
   • Ultrasonografi
   Cevabı göster

   Servikal MRG. Servikal MRG, atlanto-oksipital bağ yaralanmasını değerlendirmeye yardımcı olur.

İlgili konular

• Atlas halka (Jefferson) kırığı
• C1 ön ark kırığı
• C1 arka ark kırığı

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 8 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Atlanto-Occipital Dissociation With Catastrophic Neurological Injury: Ethical Challenges in the Intensive Care Settingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Post-Traumatic Longitudinal Atlanto-Occipital Dissociation without Neurodeficits Treated with Visor (Head-Neck-Chest ) Orthosis – a Rare Case Report and Review of the Literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Occipitocervical fusion of traumatic atlanto-occipital dissociation in a patient with autofused cervical facet joints: illustrative casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Unilateral atlanto-occipital injury: A case series and detailed radiographic descriptionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Diagnosis of atlanto-occipital dissociation: Standardised measurements of normal craniocervical relationship in finless porpoises (genus Neophocaena ) using postmortem computed tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of Atlanto-Occipital and Atlantoaxial Traumatic Injuries: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Atlanto-Occipital Rotatory Dislocation: A Case Report and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Upper cervical spine instability systematic review: a bibliometric analysis of the 100 most influential publications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Atlanto-occipital dissociation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Occipitocervical fusion of traumatic atlanto-occipital dissociation in a patient with autofused cervical facet joints: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Tectorial membrane injury in adult and pediatric trauma patients: a retrospective review and proposed classification scheme.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Pediatric atlanto-occipital dissociation: radiographic findings and clinical outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Identifying survivors with traumatic craniocervical dissociation: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Post-mortem CT evaluation of atlanto-occipital dissociation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Atlanto-occipital Dissociation in the Setting of Relatively Normal Radiologic Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Occipital condylar avulsion fractures in the acute trauma setting: Stable or unstable injury?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Survival rates in atlanto-occipital dissociation: a look at the past 20 years.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Normal Development and Measurements of the Occipital Condyle-C1 Interval in Children and Young Adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Incidence and outcome of atlanto-occipital dissociation at a level 1 trauma centre: a prospective study of five cases within 5 years.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Survival of atlanto-occipital dissociation correlates with atlanto-occipital distraction, injury severity score, and neurologic status.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Atlanto-occipital condyle fixation and fusion for the treatment of traumatic atlanto-occipital dislocation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Are C1 screws needed in occipitocervical fusion for traumatic cervical spine injury?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Comprehensive Review of Multidetector Computed Tomography (MDCT) in the Assessment of Blunt Cervical Spine Trauma in Adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Whiplash-associated disorders impairment rating: neck disability index score according to severity of MRI findings of ligaments and membranes in the upper cervical spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Clinical assessment techniques for detecting ligament and membrane injuries in the upper cervical spine region--a comparison with MRI results.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Early Occipitocervical Fusion Surgery in a Rare Clinical Encounter of Non-traumatic Atlantooccipital Subluxation (AOS) in Down Syndrome (Trisomy 21).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. C1 Facetectomy and Ventral Fixation of Occipitoatlantoaxial Complex for Concurrent Congenital Atlanto-Occipital Dislocation and Atlantoaxial Instability in a Toy Poodle.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Craniocervical traumatic ligamentous injuries - AO spine type B injuries - Anatomy, biomechanics and clinical perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Correlation Between Outcomes of Surgical Correction of Atlantoaxial Instability in Small Dogs and Magnetic Resonance Imaging Abnormalities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. CT Evaluation of Osseous Trauma at the Craniocervical Junction: A Pattern-Based Overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. CT evaluation of pediatric craniocervical distraction injuries: a comprehensive review of morphometric parameters and practical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. CT and MRI-based diagnosis of craniocervical dislocations: the role of the occipitoatlantal ligament.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Application of Normative Occipital Condyle-C1 Interval Measurements to Detect Atlanto-Occipital Injury in Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Successful non-operative treatment of traumatic atlanto-occipital dislocation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Unilateral atlanto-occipital injury: A case series and detailed radiographic description.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. The craniocervical junction: embryology, anatomy, biomechanics and imaging in blunt trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Pediatric cervical spine instability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Cervical spine trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Occipitocervical dissociation: A narrative review and case series with a novel management algorithm proposal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Chiari Malformation and Hindbrain Descent: Characterization and New Classification Based on Mechanism and Pathogenesis, and Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.