NEXUS ve Canadian C-Spine Rule bağlamı

Özet

Künt servikal travma sonrası yaralanma düşünülen uyanık ve hemodinamik olarak stabil hastalarda NEXUS ve Canadian C-Spine Rule (CCR), klinik değerlendirmeyle servikal görüntüleme gereksinimini belirlemeye yardımcı olur. NEXUS'ta görüntülemeden kaçınmak için beş düşük risk koşulunun tümü karşılanmalıdır; CCR ise önce yüksek riski, sonra düşük risk özelliklerini ve aktif rotasyonu değerlendirir. NEXUS ve CCR BT kesitlerinden hesaplanan kırık ölçütleri değildir. Görüntüleme endikasyonu olan erişkin akut künt servikal travmada ilk inceleme kontrastsız BT'dir. Kuralların kapsamı ve uygulanma koşulları gözetilmezse düşük risk kararı güvenilir olmayabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Bu klinik karar konusu için tek başına BT fazı yoktur. Kural görüntüleme gerektiriyorsa servikal travma BT'si kontrastsız çekilir; kemik ve yumuşak doku pencerelerinde yaralanma bulguları değerlendirilir, ancak NEXUS veya CCR kesitlerden hesaplanmaz.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• NEXUS orta hat hassasiyeti — posterior servikal orta hatta palpasyonla hassasiyet varsa düşük risk koşulu sağlanmaz.
• NEXUS uyanıklık — bilinç düzeyindeki değişiklik varsa görüntülemeden kaçınma koşulu karşılanmaz.
• NEXUS intoksikasyon — alkol veya ilaç etkisinin bulunmaması, görüntülemeden kaçınmak için gereken koşullardan biridir.
• NEXUS nörolojik bulgu — fokal nörolojik defisit bulunmaması gerekir.
• NEXUS dikkat dağıtan yaralanma — boyun ağrısının fark edilmesini engelleyebilecek başka ağrılı yaralanma varsa düşük risk koşulu karşılanmaz.
• CCR yüksek risk basamağı — yaş, tehlikeli mekanizma veya ekstremite parestezisi görüntüleme kararını yüksek risk yönüne taşır.
• CCR düşük risk ve hareket — düşük riskli özelliklerden biri varsa hastanın boynunu aktif olarak iki yana çevirebilmesi klinik kararın son basamağıdır.

Ölçütler ve sınıflamalar

CCR yaş yüksek-risk eşiği

≥65 yaş

CCR aktif boyun rotasyonu

her iki yana 45°

Normalde

Normal servikal BT'de aksiyel kesitler kırık varlığını, sagittal reformasyonlar orta hat hizalanma bozukluklarını değerlendirmeye yarar; normal örnekte orta hat hizalanması ve faset ilişkileri korunur. Klinik kuralın normal BT görünümü yoktur: görüntüleme kararı kesitlerden değil, hastanın güvenilir muayenesi ve ilgili klinik kuralın basamaklarından çıkarılır.

Ayırıcı tanı

NEXUS

tüm düşük risk koşullarının birlikte bulunup bulunmadığını sorgulayan klinik karar aracıdır.

Canadian C-Spine Rule

yüksek risk, düşük risk ve aktif rotasyon sırasını kullanan klinik algoritmadır.

BT ile servikal travma değerlendirmesi

kemik yaralanmasını doğrudan gösterir; NEXUS veya CCR puanı üretmez.

Klinik olarak değerlendirilemeyen travma hastası

uyanıklık veya iletişim bozukluğu varsa kuralların güvenli uygulanabilirliği sınırlıdır.

Tuzaklar

• NEXUS koşullarından birinin eksik kaydı, beş koşulun da negatif olduğu anlamına gelmez; her öğeyi ayrı sorgula.
• CCR'nin aktif rotasyon adımını yüksek risk ölçütü bulunan hastada deneme; sıralı algoritma görüntüleme kararını önce verir.
• Kuralı BT'de kırık dışlama kriteri gibi sunma; kural görüntüleme öncesi klinik karar içindir.
• Klinik olarak güvenilir değerlendirilemeyen hastada NEXUS veya CCR ile görüntüleme gereksinimi dışlanamaz; bu kurallar uyanık ve stabil künt travma hastaları için geliştirilmiştir.

Kendini dene

1. Uyanık künt travma hastasında orta hat hassasiyeti yok, fokal defisit yok; alkol etkisi var. NEXUS açısından ne söylenir?

   • Düşük risk koşulları tamamlanmamış
   • NEXUS otomatik negatif
   • Fokal defisit yoksa diğer koşullar aranmaz
   • NEXUS sonucu BT kesitlerinden hesaplanır
   Cevabı göster

   Düşük risk koşulları tamamlanmamış. NEXUS’ta düşük risk sınıflaması için beş koşulun tümü karşılanmalıdır: uyanıklık normal olmalı; fokal nörolojik defisit, intoksikasyon, posterior orta hat hassasiyeti ve dikkat dağıtan ağrılı yaralanma bulunmamalıdır. Bu hastada intoksikasyon vardır; NEXUS koşulları tümüyle karşılanmadığından bu kurala dayanarak düşük risk sınıflaması yapılamaz.

2. CCR'de yüksek risk ölçütü olmayan hastada, hareket basamağından önce ne aranır?

   • En az bir düşük risk özelliği
   • BT'de dens kırığı
   • Prevertebral hematom
   • Transvers bağ kopması
   Cevabı göster

   En az bir düşük risk özelliği. CCR, aktif rotasyonu değerlendirmeden önce güvenli hareket değerlendirmesine izin veren düşük risk özelliklerinden en az birini arar. Diğer seçenekler BT bulgusu veya bağ yaralanmasıdır ve bu klinik algoritmanın basamakları değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Validity of a set of clinical criteria to rule out injury to the cervical spine in patients with blunt traumapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. The Canadian C-Spine Rule for Radiography in Alert and Stable Trauma Patientsjamanetwork.com
3. The Canadian C-Spine Rule for Radiography in Alert and Stable Trauma Patientspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Evaluating NEXUS and Canadian C-Spine Rule Criteria and Their Clinical Impact on Cervical Spine Imaging: Best Practicepubs.rsna.org
5. ACR Appropriateness Criteria Acute Spinal Trauma: 2024 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Accuracy of the Canadian C-spine rule and NEXUS to screen for clinically important cervical spine injury: a systematic reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Helical CT in Emergency Radiologypubs.rsna.org
8. Trauma of the spine and spinal cord: imaging strategiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Helical CT in Emergency Radiologydoi.org
10. Appropriateness criteria: Suspected Spine Traumaradiologyinfo.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.