Os terminale (dens apeksi ossikülü)

Özet

Os terminale, densin apikal ikincil ossifikasyon merkezinin densin geri kalanıyla kaynaşmaması sonucu dens ucunda kalan küçük kemik parçasıdır. Dens apeksindeki ikincil ossifikasyon merkezi çocuklukta görülür ve yaklaşık 12 yaşında densle birleşir; kaynaşmaması kalıcı os terminale ile sonuçlanabilir ve bu varyant Tip I dens kırığını taklit edebilir. İnce kesit BT’nin koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonları ossikülün kortikal sınırlarını, dens apeksiyle ilişkisini ve altındaki V biçimli oluğu değerlendirmeye yardımcı olur. Tip I dens kırığı alar bağın dens üzerindeki yapışma yerinden geçebildiğinden, varyant ile akut avulsiyonun ayırımı önemlidir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Dens tepesinde düzgün kortikal sınırları olan küçük ossifikasyon merkezi ve altında ona uyan V biçimli saydam kıkırdak oluğu görülebilir. İnce kesit BT’nin koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonlarında ossikülün çevresindeki kortikal sınırlar, dens apeksiyle ilişkisi ve alttaki V biçimli oluk değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Densin ucunda, densin geri kalanıyla kaynaşmamış küçük bir terminal ossikül izlenir.
• Ossikülün çevresinde düzgün ve devamlı kortikal sınır izlenmesi.
• Ossikül altında V biçimli, düzenli saydam kıkırdak aralığı; çocukta yaşa uygun gelişim işareti.
• Yeni Tip I dens kırığında keskin ve düzensiz, korteksi kesen bir hat beklenir; olgun kortikal sınırlar ve V biçimli kıkırdak oluğu os terminaleyi destekler, ancak eski kırıkta kortikal sınır gelişebileceğinden tek başına kesin ayrım sağlamaz.
• Eski travma öyküsü varsa kronik kaynamamış kırık ile yalnız kortikal sınır oluşumuna bakarak kesin ayrım yapılamayabilir.
• Eşlik eden dens tabanı hipoplazisi, dens kısalığı veya C1-C2 hizalanma bozukluğu varsa ayrıca belirtilir.

Normalde

Normal gelişimde apikal ikincil ossifikasyon merkezi belirir ve yaklaşık 12 yaşında densle kaynaşır. Karşılaştırmada dens apeksinin kortikal sınırlarını, iki yüzün düzenini ve alttaki V biçimli oluğu inceleyin; akut kırıkta keskin, düzensiz ve korteksi kesen hat görülebilir.

Ayırıcı tanı

Tip I dens avulsiyon kırığı

dens tepesinin alar bağ yapışma yerinden geçen keskin, düzensiz ve korteksi kesen hat yakın dönem kırığı destekler.

Os odontoideum

dens tabanından ayrılmış, düzgün ve yuvarlak kortikal sınırlı ossikül; kısa/hipoplastik dens ve hipertrofik C1 ön arkusu ayırımı destekler.

Tip II dens kırığı

ayrılma dens tepesinde değil, dens tabanında C2 korpusu ile birleşme düzeyindedir.

Tuzaklar

• Çocukta apeks ossifikasyonu henüz oluşmamış olabilir; görüntüde kemikçik görülmemesini densin eksikliği saymayın.
• Kronik Tip I kırıkta da kenarlar zamanla düzgünleşip kortikal sınır kazanabilir; travma öyküsü, önceki görüntüler ve apikal V biçimli kıkırdak oluğu birlikte değerlendirilmelidir.
• Apeksin tamamını değerlendirmek için ince koronal ve sagittal rekonstrüksiyonları aksiyel görüntülerle birlikte izleyin.

Kendini dene

1. Çocukta dens ucunda düzgün kortikal sınırlı küçük parça ve altında V biçimli oluk var. En olası açıklama nedir?

   • Os terminale
   • Tip I dens kırığı
   • Os odontoideum
   • Tip II dens kırığı
   Cevabı göster

   Os terminale. Apikal ikincil ossifikasyon merkezinin düzgün kortikal sınırı ve altındaki V biçimli oluğu os terminaleyi destekler. Tip I kırık alar bağ yapışma yerinden geçen akut avulsiyondur; os odontoideum dens tabanından ayrılır ve kısa/hipoplastik densle ilişkili olabilir; Tip II kırık dens ile C2 korpusunun birleşme düzeyindedir.

2. Travma sonrası dens apeksindeki parçada hangi görünüm akut avulsiyon olasılığını artırır?

   • Keskin korteks kesintisi
   • Düzgün V biçimli yarık
   • Düzgün ve çevresi kortikal sınırlı ossikül
   • Densle simetrik eklem
   Cevabı göster

   Keskin korteks kesintisi. Yeni avulsiyon kırığında keskin, düzensiz ve korteksi kesen bir çizgi beklenir. V biçimli kıkırdak oluğu ve düzgün kortikal sınır os terminaleyi destekler; ancak uzun süredir var olan kırık da kortikal sınır kazanabilir.

İlgili konular

• Dens gelişimsel sinkondrozu (dentosentral)

Kaynaklar

Bu sayfadaki 32 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging of Craniovertebral Junction Instability, Fixation, and Stenosis in Childrenpubs.rsna.org
2. CT and MR imaging of odontoid abnormalities: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Anatomical variability, morphofunctional characteristics, and clinical relevance of accessory ossicles of the back: implications for spinal pathophysiology and differential diagnosisjosr-online.biomedcentral.com
4. Anatomical variability, morphofunctional characteristics, and clinical relevance of accessory ossicles of the back: implications for spinal pathophysiology and differential diagnosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Os Odontoideum in Childrenpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. The Dens: Normal Development, Developmental Variants and Anomalies, and Traumatic Injuriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Prevalence of os odontoideum: a systematic review, meta-analysis and meta-regression with implications for vertebral artery and osseous anomaliespmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Os Odontoideum in Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. The Dens: Normal Development, Developmental Variants and Anomalies, and Traumatic Injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. CT and MRI characterization of presumed persistent ossiculum terminale in dogs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. The mutational burden in os odontoideum patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. CT and MR imaging of odontoid abnormalities: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Odontoid Fractures: A Review of the Current State of the Art.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Atlantoaxial Stabilization by Posterior C1 and C2 Screw-Rod Fixation for Various Pathologies: Case Series and Comprehensive Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Cervical Spine Evaluation in Pediatric Trauma: A Review and an Update of Current Concepts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Anatomical variability, morphofunctional characteristics, and clinical relevance of accessory ossicles of the back: implications for spinal pathophysiology and differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Prevalence of os odontoideum: a systematic review, meta-analysis and meta-regression with implications for vertebral artery and osseous anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. O-arm-assisted endoscopic endonasal decompression for medullary compression caused by a clival osteophyte: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.