Foramen transversarium ilişkili vertebral arter yaralanma riski

Özet

Servikal travmada foramen transversariuma uzanan kırık, içinden seyreden vertebral arterin gerilme, diseksiyon, tromboz veya oklüzyon riskini artıran kemik yaralanma örüntüsüdür. Kontrastsız servikal BT kemik kanalına uzanımı saptar fakat arter lümenini değerlendiremez; klinik tarama ölçütleri uyarınca BT anjiyografi damarı incelemek için kullanılır. Yaralanma başlangıçta sessiz olabilir ve posterior dolaşım iskemisiyle ortaya çıkabilir. Transvers foramenle ilişkili kırık uzanımının raporda açıkça belirtilmesi, vertebral arter yaralanması açısından riskli örüntünün fark edilmesini destekler.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Aksiyel kemik penceresinde transvers çıkıntı veya vertebra korpusundan foramen transversarium korteksine uzanan kırık hattı, forameni daraltan fragman ve çevresindeki hematom şüphesi aranır; kontrastsız kesit vertebral arter lümenini göstermez.

BTA tanısal

Vertebral arter boyunca damar içi kontrast dolumu ve kalibresi izlenir; fokal veya uzun segment daralma, düzensiz duvar, intimal flep/çift lümen, psödoanevrizma, oklüzyon ya da ekstravazasyon vasküler yaralanmayı düşündürür. Bu faz kemik kırığını karakterize etmekten çok arter hasarını değerlendirir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), vasküler.

BT bulguları

• Foramen transversarium korteksinde kesinti — kırık hattının kemik kanalına gerçekten girip girmediği aksiyel ve oblik rekonstrüksiyonlarda gösterilir.
• İntraforaminal kemik fragmanı — foramen içine uzanan parçalı kırık örüntüsü BCVI ile ilişkilidir; kemik kanalındaki fragmanın yerleşimini ve BTA bulgularını birlikte değerlendirin.
• Transvers çıkıntı kırığının foramene uzanımı — yalnız çıkıntı ucundaki kırıkla foramene giren kırık birbirinden ayrılır.
• Transvers foramen kırığı — BCVI olasılığı artışıyla ilişkilidir; alt servikal vertebra düzeyi tek başına artmış risk göstergesi olarak kabul edilmemelidir.
• BTA'da fokal lümen daralması — travma düzeyinde damar kalibresindeki bölgesel azalma diseksiyon veya intramural hematomla ilişkili olabilir.
• İntimal flep veya çift lümen — arter iç duvar yaralanmasını doğrudan düşündüren kontrastlı görünüm aranır.
• BTA’da fokal kontrast dolu çıkıntı psödoanevrizmayı (Biffl III), tam lümen kesintisi oklüzyonu (Biffl IV), damar transeksiyonu ve kontrast ekstravazasyonu Biffl V’i düşündürür.

Ölçütler ve sınıflamalar

Biffl derece I

Damar lümeninde düzensizlik ve <%25 daralma.

Biffl derece II

Yükselmiş intimal flep veya intraluminal trombüs; ya da diseksiyon/intramural hematom ile ≥%25 lümen daralması.

Biffl derece III

Psödoanevrizma vardır.

Biffl derece IV

Damar oklüzyonu vardır.

Biffl derece V

Damar transeksiyonu ve kontrast ekstravazasyonu.

Normalde

Normal servikal BT’de foramen transversariumun kortikal halkası kesintisizdir; foraminal şekil/çap ve vertebral arter kalibresi bireyler arasında değişebilir. BTA’da patent arter, kemik kanalında kontrastla izlenir. Şüpheli tarafta kortikal defektin damarın geçtiği kanala uzanmasını ve kontrastlı incelemede aynı seviyedeki lümen çapı/duvar konturunu karşı tarafla kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

İzole transvers çıkıntı ucu kırığı

kırık foraminal kortekse ulaşmıyorsa arter kanalının doğrudan yaralanma ilişkisi daha az belirgindir.

Doğuştan foraminal kalibre varyantı

düzgün kortike foramen ve vertebral arter hipoplazisiyle birlikte küçük foraminal çap görülebilir; travmatik kırıkta kortikal kesinti aranır.

Vertebral arter hipoplazisi

BTA'da tüm seyir boyunca küçük kalibreli damar izlenir; travma seviyesinde ani daralma veya duvar düzensizliği beklenmez.

Bolus zamanlama sorunu veya hareket/kemik/dental/metal artefaktı

BTA yorumunu sınırlayabilir; yetersiz bolus arter ve venleri eşzamanlı opaklaştırıp yalancı çift lümen görünümü verebilir, şüpheli alanı komşu kesitler ve MPR’larda izleyin.

Kronik aterosklerotik stenoz

damar duvarı plağı veya ülserasyonu lümen düzensizliği/yalancı çift lümen görünümü oluşturabilir; travma düzeyi ve diğer damar bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Tuzaklar

• Kontrastsız BT'deki normal görünen foraminal kanaldan arterin sağlam olduğu sonucu çıkarılamaz; kemik inceleme lümeni göstermez.
• Kırık yalnız aksiyel görüntüde foramen kenarına komşu görünebilir; koronal/oblik rekonstrüksiyonda kortikal uzanımı kesintisiz takip edin.
• BTA’da dental, kemik veya metal artefaktları vertebral arter duvarını değerlendirmeyi sınırlayabilir; şüpheli segmenti komşu kesitler ve multiplanar rekonstrüksiyonlarda izleyin.
• BTA, özellikle düşük dereceli damar duvarı yaralanmalarını kaçırabilir; görüntü sonucu inceleme kalitesi, klinik bağlam ve tarama ölçütleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Kendini dene

1. C5 transvers çıkıntı kırığı foramen transversarium korteksine uzanıyor. Kontrastsız BT'de arter lümeni seçilemiyor. Hangi çıkarım doğrudur?

   • Damar lümeni bu incelemede değerlendirilemez
   • Vertebral arter kesin sağlamdır
   • Kırık arter oklüzyonunu kanıtlar
   • Bulgu yalnız dejeneratif foramendir
   Cevabı göster

   Damar lümeni bu incelemede değerlendirilemez. Kontrastsız kemik BT kırık uzanımını gösterir fakat arter lümenini değerlendirmez. Sağlamlık veya oklüzyon için damar incelemesi gerekir; kortikal kırık travmatik bulgudur, dejeneratif foramen varyantı değildir.

2. BTA'da travma düzeyinde yalnız hafif damar duvarı düzensizliği ve %20 lümen daralması var; intimal flep, trombüs veya psödoanevrizma yok. Biffl derecesi hangisidir?

   • Derece I
   • Derece II
   • Derece III
   • Derece IV
   Cevabı göster

   Derece I. Damar lümeninde düzensizlik ve %25’ten az daralma derece I ile uyumludur. İntimal flep veya intraluminal trombüs, daralma az olsa bile derece II ölçütüdür; diseksiyon/intramural hematomla birlikte ≥%25 darlık da derece II’dir. Psödoanevrizma derece III, oklüzyon derece IV’tür.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Omurga travması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 52 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 9 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Cervical spine fracture patterns associated with blunt cerebrovascular injuries: A literature review and meta-analysislink.springer.com
2. Traumatic vertebral artery injury: a review of the screening criteria, imaging spectrum, mimics, and pitfallspolradiol.com
3. Blunt vertebral vascular injury in trauma patients: ATLS recommendations and review of current evidencecdn.amegroups.cn
4. Blunt Cerebrovascular Injury, Evaluation and Management ofeast.org
5. An Update in Imaging of Blunt Vascular Neck Injurypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Diagnostic accuracy of computed tomography angiography (CTA) for diagnosing blunt cerebrovascular injury in trauma patients: a systematic review and meta-analysislink.springer.com
7. MDCT and MRI evaluation of cervical spine traumalink.springer.com
8. Radiologically Devastating Yet Neurologically Intact: A Rare Case of Ambulatory C6–C7 Translational Injury with Bilateral Facet Dislocation and Vertebral Artery Thrombosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. An Emergency Medicine Disposition Challenge: A Scoping Review of Isolated Transverse Process Fractures of the Cervical Spinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Vertebral Artery Dissection and PICA-Territory Stroke Associated with Chronic Atlantoaxial Structural Abnormality: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. From Cervical Trauma and Head Injury to Malignant Cerebral Edema: Blunt Cerebrovascular Injury Causing Large-Vessel Occlusion Treated With Thrombectomy and Neurocritical Carepmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Safety and Stability of a Combined C2 Screw Placement Strategy With Vertebral Artery Mobilizationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Vertebral Artery Injury in Cervical Spine Fractures: A Cohort Study and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Screening via CT angiogram after traumatic cervical spine fractures: narrowing imaging to improve cost effectiveness. Experience of a Level I trauma center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Vertebral artery injury associated with blunt cervical spine trauma: a multivariate regression analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Fatal outcome after brain stem infarction related to bilateral vertebral artery occlusion - case report of a detrimental complication of cervical spine trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Patient specific predictive factors of vertebral artery injury following blunt cervical spine trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Association between cervical fracture patterns and blunt cerebrovascular injury when screened with computed tomographic angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Predictors of Vertebral Artery Injury in Isolated C2 Fractures Based on Fracture Morphology Using CT Angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Direct Damage to a Vertebral Artery Better Predicts a Vertebral Artery Injury than Elongation in Cervical Spine Dislocation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Occlusion of Both Vertebral Arteries With Development of Collateral Circulation From the Deep Cervical Artery After Cervical Spine Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Screening and detection of blunt vertebral artery injury in patients with upper cervical fractures: the role of cervical CT and CT angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. A Novel Evaluation for Vertebral Artery Course Using 3D Magnetic Resonance Imaging with Computed Tomography -like Bone Contrast and Magnetic Resonance Angiography: A Proof of Concept Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Cervical fracture patterns associated with blunt cerebrovascular injures when utilizing computed tomographic angiography: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. An Emergency Medicine Disposition Challenge: A Scoping Review of Isolated Transverse Process Fractures of the Cervical Spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Radiologically Devastating Yet Neurologically Intact: A Rare Case of Ambulatory C6-C7 Translational Injury with Bilateral Facet Dislocation and Vertebral Artery Thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Proximal and distal endovascular embolization of a penetrating V3 vertebral artery transection with adjunctive surgical ligation: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. From Cervical Trauma and Head Injury to Malignant Cerebral Edema: Blunt Cerebrovascular Injury Causing Large-Vessel Occlusion Treated With Thrombectomy and Neurocritical Care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Blunt Cerebrovascular Injury: A Visual Case Report with Computed Tomography Angiography Findings Revealing Carotid and Vertebral Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Diagnostic yield and clinical predictors of blunt cerebrovascular injury: A CTA utilization review at a level I trauma center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Vertebral Artery Hypoplasia and Posterior Circulation Vulnerability: A Systematic Review of Epidemiological, Hemodynamic, and Clinical Evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Endovascular therapeutic occlusion of major cerebral arteries in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. When One Fracture Hides Another: A Case Highlighting Cognitive Bias in Trauma Reporting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Mastoid emissary vein, mastoid emissary foramen, and mastoid emissary canal: anatomy, variability, imaging, and clinical implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. The Incidence, Characteristics and Outcomes of Vertebral Artery Injury Associated with Cervical Spine Trauma: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Staged dorsolateral decompression and posterior stabilization for severe ventral odontoid compression in basilar invagination: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Congenital Anomalies and Variations of the Carotid and Vertebral Arteries: A Case-Based Imaging Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Safety and Stability of a Combined C2 Screw Placement Strategy With Vertebral Artery Mobilization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Segmental vertebral artery agenesis with deep cervical reconstitution in a cervicothoracic variant cluster.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Dysfunction of inhibitory-excitatory cortical circuits induces density-dependent facilitation of motor-evoked potentials after subarachnoid hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Massive Hemothorax Resulting from Blunt Vertebral Fracture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Origin Variants of the Ascending Pharyngeal Artery and Sequential External Carotid Branching Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Transverse Process Fractures in Athletes: Mechanisms, Management and Return-to-Play Considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Occipitocervical dissociation: A narrative review and case series with a novel management algorithm proposal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. The persistent proatlantal artery: types and subtypes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Cerebral Venous Outflow Insufficiency: A Study on Symptoms and Venous Stenosis Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Nodular fibromuscular villous stromal dysplasia (NFMVSD): forensic insights into fetal/neonatal outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. PHACE syndrome with severe aortic arch tortuosity: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. The "fidget spinner" sign in cardioembolic bilateral medial medullary infarction: an imaging clue to proximal anterior spinal artery occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Evolving cerebrovascular pathology in fibromuscular dysplasia leading to aneurysmal subarachnoid hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Vertebral Artery Pseudoaneurysm in a Single-Vessel Posterior Circulation With Chronic Contralateral Occlusion and Recent Methamphetamine Use.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Diagnosis and Management of Pediatric Blunt Cerebrovascular Injuries: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Angiosuite-Based Awake Closed Reduction With Neurointerventional Standby for Cervical Fracture-Dislocation With Vertebral Artery Injury: A Technical Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Vertebral Artery Dissection and PICA-Territory Stroke Associated with Chronic Atlantoaxial Structural Abnormality: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Extrapedicular approach for basivertebral nerve radiofrequency ablation: a conceptual review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Minimally Invasive, CT Neuronavigated Posterolateral Pedicle Screw Placement in Upper Cervical Spine: A Retrospective Accuracy and Safety Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.