Segmental arteriyel mediolizis

Özet

Segmental arteriyel mediolizis (SAM), çoğunlukla abdominal viseral arter dallarını etkileyen, inflamatuvar olmayan nadir bir arteriyopatidir; akut karın ağrısı veya kanamayla ortaya çıkabilir. BT anjiyografi, etkilenen arterlerde diseksiyon, anevrizma, stenoz ve oklüzyon gibi değişiklikleri gösterir; eşlik eden hematom ve organ perfüzyon bozukluğunu da değerlendirebilir. Diseksiyon ve anevrizma birlikteliği SAM’ı düşündürür, ancak benzer damar bulguları başka arteriyopatilerde de görülebildiğinden görüntüleme tek başına kesin ayırıcı tanı sağlamaz. Rüptür ve organ iskemisi eşlik edebilir; kontrastlı BT’de kanama ve organ perfüzyon bulguları ayrıca değerlendirilmelidir.

Faz ve pencere

Arteriyel faz tanısal

Çölyak, SMA, renal veya diğer viseral arterlerde kısa segmentli dilatasyon/anevrizma, araya giren stenoz, intimal flep ya da çift lümen ve ani oklüzyon aranır. İnce kesit MPR ve MIP, lezyonların damar boyunca dağılımını değerlendirmeye yardımcı olur.

Portal venöz faz

Mezenterik veya retroperitoneal hematom, aktif ekstravazasyon ve böbrek, dalak ya da bağırsakta olası perfüzyon bozukluğu değerlendirilir; arteriyel faz damar lümeni ve lezyon morfolojisini göstermede temel fazdır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Atlamalı arteriyel değişiklikler — normal segmentlerle ayrılan diseksiyon, anevrizma, stenoz veya oklüzyon odakları görülebilir.
• Diseksiyon — intimal flep ya da çift lümen şeklinde izlenebilir; SAM kohortlarında sık bildirilen görüntüleme bulgularındandır.
• Anevrizma — abdominal viseral arter dallarında tek ya da çok odaklı anevrizmatik genişlemeler görülebilir.
• Segmental stenoz — etkilenen arterde kısa daralmalar veya düzensiz lümen konturları görülebilir.
• Arteriyel oklüzyon — etkilenen arterde lümen kapanması ve distal organ perfüzyon bozukluğu eşlik edebilir.
• Perivasküler hematom — özellikle akut kanamada damar çevresinde hematom görülebilir; tek başına SAM’a özgü değildir.
• Aktif ekstravazasyon — damar dışına çıkan kontrastın hematom içinde fazlar arasında yayılması aktif kanamayı destekler.

Normalde

Normal çölyak trunkus, SMA, renal arterler ve görünür mezenterik dallar beklenen dallanma düzeninde, devamlı lümenli ve belirgin fokal genişleme ya da daralma olmadan izlenir. Şüpheli damar segmentini komşu normal segmentlerle karşılaştırın; diseksiyon, anevrizma, stenoz ve oklüzyonun dağılımını birlikte değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Poliarteritis nodoza

anevrizma ve stenoz SAM ile örtüşebilir; klinik sistemik vaskülit bulguları ve laboratuvar bağlamı ayırıcı değerlendirmeye katılır.

Fibromüsküler displazide multifokal patern, stenoz ve dilatasyonların boncuk dizisi görünümü oluşturmasıyla karakterizedir; bu görünüm SAM’a özgü değildir.

Enfeksiyöz (mikotik) anevrizma

enfekte arter duvarının fokal genişlemesidir; klinik enfeksiyon bağlamı ayırıcı tanıda değerlendirilir.

Aterosklerotik renal arter hastalığı

çoğunlukla renal arterin ostial/proksimal kesimindeki plak ve darlıkla ilişkilidir.

İzole spontan viseral arter diseksiyonu

diseksiyon tek bir arterde sınırlı olabilir; başka arter yataklarındaki eşlik eden lezyonların varlığı ayrıca araştırılır.

Tuzaklar

• PAN ve diğer arteriyopatilerle görüntüleme bulguları örtüşebilir; BT bulgularını klinik bağlam olmadan kesin SAM tanısı saymayın.
• Küçük dal lezyonları tek bir aksiyel kesitte gözden kaçabilir; ince kesit MPR ve MIP boyunca damar devamlılığını değerlendirin.
• Hematom içindeki kontrast odağı aktif ekstravazasyon veya anevrizma ile ilişkili olabilir; arteriyel ve geç faz görüntülerinde boyut ve biçim değişimini karşılaştırın.
• SAM serilerinde renal, SMA ve çölyak arter tutulumu sık bildirilmiştir; damar dağılımını değerlendirirken bu viseral yatakları da inceleyin.

Kendini dene

1. İlk görüntülemede akut viseral arter diseksiyonu veya kanaması saptanan hastada izlemde onarıcı evrede rezidüel stenoz, anevrizma ya da duvar düzensizliği kalıyor. Bu iki evreli süreç en çok hangi arteriyopatiyle uyumludur?

   • Segmental arteriyel mediolizis
   • Poliarteritis nodoza
   • Fibromüsküler displazi
   • Aterosklerotik mezenter iskemi
   Cevabı göster

   Segmental arteriyel mediolizis. SAM’ın tipik iki evreli seyrinde akut duvar hasarı diseksiyon veya kanamaya yol açar; onarıcı evrede rezidüel stenoz, anevrizma ya da duvar düzensizliği kalabilir. PAN ve FMD ile görüntüleme örtüşebileceğinden klinik bağlam da değerlendirilir.

2. Mezenterik hematom içinde arteriyel fazda lümenle bağlantılı kontrast odağı portal fazda büyüyor. Bu bulgu neyi gösterir?

   • Aktif arteriyel ekstravazasyon
   • Mural trombüs
   • Venöz varis
   • Bağırsak pnömatozu
   Cevabı göster

   Aktif arteriyel ekstravazasyon. Damar dışına çıkan kontrastın geç faz görüntülerinde genişlemesi aktif ekstravazasyonu destekler. Mural trombüs damar lümeni içinde kalır; venöz varis venöz yapıdır, pnömatoz ise bağırsak duvarındaki gazı ifade eder.

İlgili konular

• Poliarteritis nodozada viseral mikroanevrizmalar
• Distal mezenterik dal anevrizmaları

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 36 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Differentiating between segmental arterial mediolysis and other arterial vasculopathies: a systematic literature review and proposal of new diagnostic criteriapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Segmental Arterial Mediolysis: Abdominal Imaging of and Disease Course in 111 Patientspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Segmental arterial mediolysis (SAM): Systematic review and analysis of 143 casesjournals.sagepub.com
4. Segmental Arterial Mediolysis: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Imaging of intestinal vasculitis focusing on MR and CT enterographyrcastoragev2.blob.core.windows.net
6. Multisystem Imaging Manifestations of Fibromuscular Dysplasiapubs.rsna.org
7. Renal Artery Stenosis—When To Screen, What To Stent?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Superior Mesenteric Arteryradiologica.org
9. Imaging of renal emergencies: Review of infectious, hemorrhagic, vascular, and traumatic etiologiesrcastoragev2.blob.core.windows.net
10. An Update on Acute Mesenteric Ischemiajournals.sagepub.com
11. CT Angiography of the Upper Extremities: Review of Acute Arterial Entitiespubs.rsna.org
12. Diagnosis and management of mycotic aneurysmspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Imaging of intestinal vasculitis focusing on MR and CT enterography: a two-way street between radiologic findings and clinical datapmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Imaging of renal emergencies: Review of infectious, hemorrhagic, vascular, and traumatic etiologiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Rare Mesenteric Arterial Diseases: Fibromuscular Dysplasia and Segmental Arterial Mediolysis and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Segmental arterial mediolysis (SAM): Systematic review and analysis of 143 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Segmental arterial mediolysis: report of 2 cases and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Subarachnoid and intraperitoneal hemorrhage secondary to segmental arterial mediolysis: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Longitudinal Evaluation of Segmental Arterial Mediolysis in Splanchnic Arteries: Case Series and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Splenic Artery Pseudoaneurysms: The Role of ce-CT for Diagnosis and Treatment Planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. [Spontaneous renal artery dissection with renal infarction: a case report].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Mesenteric Artery Dissection and Wall-Thickening, Case Study and General Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Segmental arterial mediolysis: a case of mistaken hemorrhagic pancreatitis and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Spontaneous dissection with rupture of the superior mesenteric artery from segmental arterial mediolysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. A visual guide for emergency radiologists navigating the complexity of abdominal vasculitis: part 2 - the mimickers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Visceral arterial disease: imaging features and pattern-based evaluation on CT angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Segmental arterial mediolysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Nonatherosclerotic Abdominal Vasculopathies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Segmental Arterial Mediolysis and Other Mimics of Medium Vessel Vasculitis: A Case and Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Localized renal artery vasculopathy: avoiding misdiagnosis between inflammatory arteritis and isolated renal artery dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Unilateral Renal Artery Vasculitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Endovascular management of right gastroepiploic artery aneurysms and injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Segmental Arterial Mediolysis Associated with Renal Allograft Artery Dissection and Thrombosis During Kidney Transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. ncbi.nlm.nih.govncbi.nlm.nih.gov
35. acrjournals.onlinelibrary.wiley.comacrjournals.onlinelibrary.wiley.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.