Alt ekstremite arter dallanma varyantları

Özet

Popliteal arterin tibial dallara ayrılma seviyesi ve sırası doğuştan değişkenlik gösterebilir. BT anjiyografi, diz altı damarların cerrahi veya endovasküler planlamasında gerçek dal kökenlerini ve ayağa giden akım yollarını göstermesiyle önem taşır. Yüksek köken ve trifurkasyon gibi dallanma varyantları ile tibial arter hipoplazisi farklı anatomik örüntüler oluşturur; BT anjiyografide konjenital hipoplazi veya aplazi, periferik arter hastalığına bağlı damar oklüzyonundan ayırt edilmelidir. Bu anatominin atlanması hedef damar seçimini ve distal runoff yorumunu bozabilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Kontrastla opaklaşmış popliteal arterin distal ucu ve üç kruris dalının çıkış noktaları, tibial plato ve popliteus kasına göre izlenir; anterior tibial arterin yüksek kökeni, üç dalın ortak seviyede ayrılması veya hipoplastik dalın yerine geniş peroneal arterden distal bağlantı görülebilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Yüksek anterior tibial arter kökeninde dal, popliteal arterden tibial plato hizasında ya da daha proksimalde ayrılır; proksimal seyri popliteus kasına göre farklı yön alabilir.
• Trifurkasyonda anterior tibial, posterior tibial ve peroneal arterler gerçek bir tibioperoneal trunkus oluşmadan 0,5 cm içinde ayrı dallanır.
• Kim Tip IC örüntüsünde posterior tibial arter ilk dal olarak çıkar; anterior tibial ve peroneal arterler ortak tibioperoneal trunkustan ayrılır.
• Popliteal arter dallarından birinin hipoplazisi veya aplazisi, ilgili distal beslenme alanının peroneal arter üzerinden devam etmesiyle birlikte görülebilir.
• Peroneal arterin distal baskınlığı, yalnızca kruristeki çapıyla değil ayak bileği çevresindeki bağlantısı ve beslediği distal alan izlenerek değerlendirilir.
• Doğuştan varyantta beklenmeyen kökenden sonra opak damar kesintisiz devam eder; eşlik eden aterom, fokal stenoz veya trombüs ayrıca aranmalıdır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Kim popliteal arter dallanma sınıflaması

Kim sınıflamasında Tip I olağan düzeyde dallanmayı kapsar: IA’da önce anterior tibial arter çıkar ve devam eden tibioperoneal trunkus posterior tibial ile peroneal arterlere ayrılır; IB’de anterior tibial, posterior tibial ve peroneal arterler gerçek bir tibioperoneal trunkus oluşmadan 0,5 cm içinde ayrı dallanır; IC’de posterior tibial arter ilk çıkar, anterior tibial ve peroneal arterler tibioperoneal trunkustan ayrılır. Tip II yüksek dallanmayı, Tip III hipoplazi/aplaziye bağlı distal beslenme değişikliğini kapsar.

Normalde

Olağan düzende popliteal arter diz aralığının distalinde önce anterior tibial arteri verir; kalan tibioperoneal trunkus posterior tibial ve peroneal arterlere ayrılır. Aynı düzeyde görüntülenen tarafta tibial plato altındaki ilk dalı, trunkusun varlığını ve her kruris arterinin ayak bileğine uzanan opak devamını bu düzenle karşılaştır.

Ayırıcı tanı

Aterosklerotik tibial oklüzyon

damar duvarı plağıyla birlikte kontrastlı lümende daralma veya kesilme görülür; doğuştan varyantta damar başka kökenden distal yatağa devam eder.

Akut emboli

kontrastlı lümende ani dolum defekti ve distal opaklaşma kaybı oluşturur; farklı dal çıkış düzeyi tek başına emboli bulgusu değildir.

Kronik tibial arter hipoplazisi

damar baştan itibaren ince veya izlenmez; distal alan peroneal arter bağlantısıyla beslenebilir, buna karşılık akut oklüzyonda ani lümen sonlanması görülür.

Popliteal arter tuzaklanması

arterin gastroknemius veya popliteusla olağandışı anatomik ilişkisi ve buna bağlı fokal basılanma görülür; izole dal kökeni değişikliğinde bu kas ilişkili bası beklenmez.

Popliteal arter anevrizması

dal kökeni varyantından farklı olarak popliteal segmentte fokal genişleme ve mural trombüs bulunabilir.

Tuzaklar

• Yüksek anterior tibial çıkışını olağan ayrılma noktasında aramak, distal damarı yok sanmaya yol açar; popliteal arter boyunca proksimale doğru dal kökenini takip et.
• Trifurkasyon ile kısa tibioperoneal trunkusu karıştırmamak için posterior tibial ve peroneal arterlerin ortak bir gövdeden ayrılıp ayrılmadığını ince kesitlerde doğrula.
• Geniş peroneal arter görünümü tek başına ayağın baskın besleyicisini kanıtlamaz; damar devamının ayak bileği ve pedal dallara ulaşıp ulaşmadığını göster.
• MIP görüntüsündeki damar üst üste binmesi yalancı dal birleşmesi yaratabilir; kökeni aksiyel kesitler ve eğri düzlemsel rekonstrüksiyonla teyit et.

Kendini dene

1. CTA'da anterior tibial arter tibial plato üstünde popliteal arterden ayrılıyor; kalan ana dal posterior tibial ve peroneal arterlere bölünüyor. Dallanma biçimi nedir?

   • Yüksek anterior tibial köken
   • Trifurkasyon
   • Popliteal tromboz
   • Popliteal anevrizma
   Cevabı göster

   Yüksek anterior tibial köken. Anterior tibial dalın tibial plato üstündeki kökeni yüksek çıkışı tanımlar. Trifurkasyonda üç dal gerçek bir tibioperoneal trunkus olmadan 0,5 cm içinde ayrılır; trombozda ani opaklaşma kesilmesi, anevrizmada popliteal segment genişlemesi aranır.

2. CTA’da posterior tibial arter kruris boyunca hipoplastik ve peroneal arter ayak bileği çevresinde distal posterior tibial yatağa devam ediyor; ani lümen kesilmesi yok. En uygun anatomik yorum hangisidir?

   • Peroneal arter baskın distal beslenme
   • Akut tibial emboli
   • Popliteal arter tuzaklanması
   • İntimal aterom plağı
   Cevabı göster

   Peroneal arter baskın distal beslenme. Peroneal arterin distal bağlantısı, hipoplastik ya da aplastik posterior tibial arterin distal alanına alternatif beslenme yolunu destekler. Akut embolide ani lümen opaklaşma kesilmesi, tuzaklanmada kas ilişkili bası, ateromda damar duvarı plağı aranır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Variants of the popliteal artery terminal branches as detected by multidetector CT angiographypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Surgical significance of popliteal arterial variants. A unified angiographic classificationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Prevalence and characteristics of the aberrant anterior tibial artery: a single-center magnetic resonance imaging study and scoping reviewlink.springer.com
4. Critical Anatomic Variants in Peripheral Artery Disease Interventionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Variations of the popliteal artery: A reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Role of CT angiography in the diagnosis and treatment of popliteal vascular entrapment syndromepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Magnetic resonance angiography and computed tomography angiography for peripheral arterial diseaseacademic.oup.com
8. Popliteal Artery Disease: Diagnosis and Treatmentpubs.rsna.org
9. Thrombosed Popliteal Aneurysmncbi.nlm.nih.gov
10. Anterior Tibial Artery Occlusion… Or Anomalyscai.org
11. Carotid Vessel Wall Imaging on CTApubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Impact of infrapopliteal artery variants and peripheral artery disease on fibula free flap planningpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. A Case of High-Risk Acute Stanford Type B Aortic Dissection in a Right-Sided Aortic Arch Presenting With Transient Hemiparesispmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Computed Tomography Angiography‐Based Mapping of Septocutaneous Fibular Artery Perforators: An Anatomical Analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Prevalence and Clinical Significance of Limb Arterial Variations: A Systematic Review and Proportional Meta-Analysis with an Evidence-Based Educational Frameworkpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Unilateral High Brachial Artery Bifurcation Encountered During Cadaveric Dissection: An Anatomical Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. The level of bifurcation of peroneal artery and its implications for posterolateral approach to the ankle: a CT angiography study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Aberrant right subclavian artery encountered during debridement of T2 osteomyelitis and associated phlegmon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Implications of Dorsalis Pedis Artery Anatomical Variants for Dorsal Midfoot Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Peronea Arteria Magna: a rare but surgically important variant for prevention of post-surgical limb loss.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Common celiomesenteric-renal trunk: a visceral arterial anatomical variant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The Effect of Medial Circumflex Artery Variation on the Success Rate of Gracilis Flap Procedures: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. A safe technique in performing gluteus maximus tenotomy in the Kocher-Langenbeck approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Classification of Genicular Artery Anatomic Variants Using Intraoperative Cone-Beam Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Practical guidelines for the prevention and management of diabetic foot disease in China.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Cardiac myxoma shedding leads to lower extremity arterial embolism: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Prevalence and Clinical Significance of Limb Arterial Variations: A Systematic Review and Proportional Meta-Analysis with an Evidence-Based Educational Framework.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Unilateral High Brachial Artery Bifurcation Encountered During Cadaveric Dissection: An Anatomical Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Impact of infrapopliteal artery variants and peripheral artery disease on fibula free flap planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.