Büyük damar vasküliti

Özet

Büyük damar vaskülitleri, başta Takayasu arteriti ve dev hücreli arterit olmak üzere aorta ve ana dallarında duvar inflamasyonu ile lümen değişikliklerine yol açar. BT anjiyografi damar duvarı kalınlaşmasını, kontrastlanmayı, uzun segment stenozları ve anevrizmatik komplikasyonları aynı incelemede haritalayabilir. BT'de damar duvarı kalınlaşması yapısal bir bulgu olarak değerlendirilir; kalıcı damar duvarı değişiklikleri aktif hastalık, yeniden şekillenme veya geri dönüşümsüz hasarı yansıtabilir. Stenoz veya oklüzyon iskemiye yol açabilir; damar duvarındaki yapısal hasara ektazi ve anevrizma eşlik edebilir.

Okuma sırası

1. Sol subklavyen arter duvarı. Aksiyel kesitte subklavyen arter çıkışını bul ve damar duvarını çevresel olarak izle; BT'de vaskülite eşlik eden konsantrik arter duvarı kalınlaşmasını değerlendir.
2. Subklavyen arter lümeni. Lümen kontrast kolonunun en dar bölümünü ve darlığın komşu kesitlerdeki uzunluğunu takip et.
3. Karşı taraf ana dal arterleri. Karşı subklavyen arter ve aynı taraftaki aksiller arterle duvar görünümü ile kalibreyi karşılaştır.
4. Perivasküler yumuşak doku ve damar konturu. Damar çevresinde çizgilenme, anevrizmatik genişleme veya duvar bütünlüğü kaybı bulunup bulunmadığını göster.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız seri, duvar kalsifikasyonunu ve intramural hematomdaki yüksek atenüasyonlu kalınlaşmayı gösterir; kontrastlı seriyle karşılaştırma duvar kontrastlanmasını değerlendirmeye yardım eder.

BTA tanısal

Arteriyel fazda uzun segment konsantrik veya düzgün duvar kalınlaşması, duvar kontrastlanması, lümen darlığı/oklüzyonu ve eşlik eden anevrizmatik genişleme değerlendirilir.

Gecikmiş

BT'de damar duvarı kalınlaşması yapısal bir bulgudur; kalınlaşma veya kontrastlanmanın sürmesi tek başına aktif inflamasyonu göstermez.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Uzun damar segmenti boyunca düzgün, konsantrik duvar kalınlaşması
• Kalınlaşmış duvarın arteriyel fazda kontrastlanması
• Birden fazla ana dalda uzun, düzgün stenoz veya segmental oklüzyon
• Damar duvarı zayıflığıyla ilişkili fokal ektazi ya da anevrizmatik genişleme
• Damar çevresinde yumuşak doku kalınlaşması veya komşu yağ dokusunda çizgilenme, enfeksiyöz aortitte periaortik inflamasyon bulguları arasında görülebilir.
• Aynı incelemede farklı vasküler yataklarda benzer duvar ve lümen bulguları

Ölçütler ve sınıflamalar

Derlemede bildirilen aort duvarı kalınlaşması ipucu

Aort duvarında konsantrik kalınlaşma vaskülitte görülebilir; kaynaklarda >2 mm eşiği desteklenmiyor ve tek başına tanı ölçütü değildir.

Derlemede bildirilen aort dalı duvarı kalınlaşması ipucu

Arter duvarında konsantrik kalınlaşma vaskülitte görülebilir; kaynaklarda >1 mm eşiği desteklenmiyor ve tek başına tanı ölçütü değildir.

Normalde

Normal arterde duvar ince ve düzgün konturludur; lümen kontrast kolonu damar boyunca benzer kalibrede devam eder. Aynı incelemede karşı taraf subklavyen, aksiller veya iliak arterle kıyaslayıp duvar kalınlığının çevresel dağılımını, kontrastlanmayı ve stenoz uzunluğunu değerlendir.

Ayırıcı tanı

Ateroskleroz

çoğunlukla fokal veya eksantrik plak ve kalsifikasyon görülür; yaygın aterosklerozun bazı bulguları vaskülitle görüntülemede örtüşebilir.

İntramural hematom

kontrastsız görüntüde aort duvarında hilal biçimli yüksek atenüasyon, içe itilmiş intimal kalsifikasyon ve lümen kalibresinde azalma görülebilir.

Enfeksiyöz aortitte damar duvarı kalınlaşması ve periaortik inflamasyon görülebilir; periaortik gaz veya sakküler anevrizma da eşlik edebilir.

IgG4 ilişkili periaortit

aorta çevresinde yumuşak doku kitlesi veya manşeti oluşturabilir; retroperitoneal fibrozis ve komşu yapıların basısı eşlik edebilir.

Fibromüsküler displazi

özellikle renal ve karotis arterlerin orta-distal kesimlerinde stenoz ve dilatasyonun dönüşümlü olduğu boncuk dizisi görünümü oluşturur; inflamatuvar bir arter hastalığı değildir.

Tuzaklar

• Kontrastsız referans olmadan aterosklerotik kalsifikasyon veya intramural yüksek atenüasyon, kontrastlanan inflamatuvar duvar gibi algılanabilir.
• Kronik vaskülitte duvar kalınlaşması sürebilir; tek başına duvar kalınlığı aktif inflamasyon kanıtı değildir.
• Damar duvarının enine kesitteki çevresel dağılımını ve ardışık görüntülerdeki devamını incele; karşı tarafla kıyaslarken iki taraflı tutulumu göz önünde bulundur.

Kendini dene

1. CTA'da subklavyen arterde uzun, düzgün çevresel kalınlaşma ve uzun segment stenoz var. Hangi süreç öne çıkar?

   • Büyük damar vasküliti
   • Ateroskleroz
   • Fibromüsküler displazi
   • İntramural hematom
   Cevabı göster

   Büyük damar vasküliti. Çevresel duvar kalınlaşması ile uzun düzgün stenoz vasküliti destekler. Ateroskleroz çoğunlukla eksantrik plak yapar; fibromüsküler displazide boncuk dizisi, hematomda kontrastsız duvar içi yüksek atenüasyon aranır.

2. Kontrastsız kesitte aort duvarında yüksek atenüasyon ve lümen konturunda içe itilme görülüyor. En olası alternatif?

   • İntramural hematom
   • Takayasu arteriti
   • Periferik emboli
   • Arteriyovenöz fistül
   Cevabı göster

   İntramural hematom. Kontrastsız kesitte aort duvarındaki hilal biçimli yüksek atenüasyon ve intimal kalsifikasyonun içe itilmesi intramural hematom lehinedir. Takayasu arteritinde kontrastlı görüntülemede uzun segment duvar kalınlaşması ve stenoz görülebilir; bunlar duvar içi yüksek atenüasyon bulgusunu açıklamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging in Large Vessel Vasculitis—A Narrative Reviewpdfs.semanticscholar.org
2. Current and Emerging Approaches to Imaging Large Vessel Vasculitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. EULAR recommendations for the use of imaging in large vessel vasculitis in clinical practice: 2023 updateopenaccess.marmara.edu.tr
4. ACR Appropriateness Criteria® Noncerebral Vasculitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. ACR Appropriateness Criteria® Noncerebral Vasculitis (full text)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. A Review on the Value of Imaging in Differentiating between Large Vessel Vasculitis and Atherosclerosispure.rug.nl
7. First International Consensus on the Diagnosis and Management of Fibromuscular Dysplasiaeshonline.org
8. A review on the deeper understanding of inflammation and infection of the thoracic aortapmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Multimodality Imaging Features of Immunoglobulin G4–related Vessel Involvementpubs.rsna.org
10. CT diagnosis and destiny of acute aortic intramural hematomafrontiersin.org
11. The Use and Pitfalls of Intracranial Vessel Wall Imaging: How We Do Itpubs.rsna.org
12. Large vessel vasculitis reframed: integrating conceptual shifts and evidence into practice for Takayasu arteritis and giant cell arteritispmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. The Role of Imaging in Monitoring Large Vessel Vasculitis: A Comprehensive Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Large vessel vasculitis combined with inflammatory bowel disease: epidemiology, shared pathogenesis, and therapeutic advancespmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. The Role of FDG-PET in the Diagnosis and Monitoring of Large-Vessel Vasculitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. EULAR recommendations for the use of imaging in large vessel vasculitis in clinical practice: 2023 update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Aortitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. New developments in giant cell arteritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Biomarkers in vasculitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Inflammatory diseases of the aorta.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Aortitis: recent advances, current concepts and future possibilities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Imaging in Large Vessel Vasculitides.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. EULAR recommendations for the use of imaging in large vessel vasculitis in clinical practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Large Vessel Vasculitis: Multimodality Imaging Findings and Technical Principles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Vascular findings on FDG PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Imaging in large-vessel vasculitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Imaging in vasculitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Diagnostic Approaches for Large Vessel Vasculitides.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Exploring the nature of atheroma and cardiovascular inflammation in vivo using positron emission tomography (PET).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Takayasu Arteritis in a 15-Year-Old Male Presenting with Constitutional Symptoms and Upper Limb Pulse Deficit: A Case Report a Resource-Limited Settings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. "Severe Aortic Regurgitation as the Initial Manifestation of Takayasu Arteritis in a Young Woman: A Case Report".pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Inflammatory Aortopathies in Rheumatic Diseases: A State-of-the-Art Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Idiopathic IgG4-negative perivascular fibrosis with extensive thoracic aortic, coronary artery, and supra-aortic branch involvement: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Periaortic inflammation after endoleak repair: a risk to watch.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. CT-Centered Multimodality Imaging of Arterial Wall Fragility in Acute Aortic Syndromes: A Narrative Review of Imaging Markers and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. The Great Vasculitis Pretenders: Mycotic Pseudoaneurysm, Aortitis with Occlusive Iliac Thrombus, and Paraneoplastic Aortitis. A Case-Based Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Takayasu arteritis presenting with dysphagia and morning stiffness: a diagnostic challenge in a middle-aged woman.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Scoping review of clinical, laboratory, histopathological and imaging predictors of relapse in adults with biopsy- or temporal artery ultrasound-confirmed giant cell arteritis on standard therapy with glucocorticoids alone or in combination with biologics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Contained rupture of a thoracic aortic aneurysm at the diaphragmatic hiatus: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. <i>Escherichia coli-</i>Associated Infectious Aortitis Complicated by Abdominal Aortic Aneurysm and Diverticulitis Treated With Covered Endovascular Reconstruction of the Aortic Bifurcation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. A case of large-vessel giant cell arteritis onset in a patient over 90 years old: Diagnostic challenge in differentiating from an infectious aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Preoperative planning for endovascular aortic arch repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Enabling Transfemoral TAVI Through a Hostile Abdominal Aortic Anatomy and a Migrated Mesenteric Stent Fragment: Review of the Literature and a Case Presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Transcranial Color-Coded Duplex Sonography in Large-Vessel Vasculitis Compatible With Takayasu Arteritis Presenting Intracranial Involvement and Vertebrobasilar Dolichoectasia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Atypical Vasculitis Phenotype with Concomitant Medium- and Small-Vessel Involvement: A Case Report Highlighting Diagnostic and Pathological Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Improvement of Suspected Paraneoplastic Large-Vessel Vasculitis after Breast Cancer Resection: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Beyond clinical criteria: emerging biomarkers and advanced imaging in the diagnosis, monitoring and treatment of vasculitides.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Challenges and Future Trends in Large Vessel Vasculitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Giant left main coronary artery aneurysm in a young adult female with suspected incomplete Kawasaki disease: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.