Subklavyen arter anevrizması/psödoanevrizması

Özet

Subklavyen arterde gerçek anevrizma, damar duvarının tüm katlarını içeren genişlemedir; psödoanevrizma ise kısmi duvar yırtığından çıkan kanın sınırlanmasıyla oluşur ve travma, girişim veya enfeksiyon sonrasında görülebilir. BT anjiyografi (BTA), kesenin ana damar ile bağlantısını, opak lümenini, mural trombüsü ve çevre dokuları aynı incelemede göstererek anatomik tanı ve işlem planlamasına katkı verir. Rüptür komşu dokularda kanamaya, subklavyen arter trombozu ise üst ekstremiteye distal emboli riskine yol açabilir. Travmada küçük subklavyen arter yaralanmaları gözden kaçabilir ve kaçırılan hasar ekstremite işlevini olumsuz etkileyebilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Arteriyel kontrastlanmada subklavyen arter konturundan çıkan kese veya fusiform genişleme, kese içindeki kontrastlanmayan mural trombüs, komşu hematom ve aksiller-brakiyal distal damar açıklığı incelenir; lümenden ayrılıp yumuşak dokuya yayılan düzensiz kontrast aktif kanamayı düşündürür.

Gecikmiş

Kanama ya da duvar yaralanması kuşkusunda, sınırlı psödoanevrizma gecikmiş fazda iyi sınırlı kese olarak izlenirken damar dışı kontrast ekstravazasyonunun yumuşak dokulara yayılması aktif kanama lehinedir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Ana subklavyen arter lümeniyle devamlılığı izlenen fokal sakküler dışa çıkıntı, sınırlı duvar hasarının tipik morfolojisidir.
• Damarın bir segmenti boyunca çevresel genişleme ve fusiform dış kontur anevrizmal dilatasyon morfolojisidir; gerçek anevrizmada damar duvarının tüm katları tutulur.
• Kesede opak kan havuzunun yanında kalan kontrastlanmayan bölüm, eksantrik mural trombüs olarak izlenebilir.
• Kese ile klavikula, birinci kaburga, plevra ve brakiyal pleksus arasındaki mekânsal ilişki, komşu anatomiyi ve torasik çıkışla konumunu değerlendirmeye yardımcı olur.
• Subklavyen arterle temas eden perivasküler hematom, damar yaralanmasının dolaylı bulgusudur; eşlik eden yumuşak doku veya plevral kanama kanama yayılımı açısından değerlendirilir.
• Aksiller, brakiyal, radial veya ulnar arterlerde ani opasifikasyon kesilmesi distal arter tıkanmasını gösterir; subklavyen lezyon kaynaklı emboli olasılığı diğer nedenlerle birlikte değerlendirilir.
• İnce kaynak kesitlerde kese boynunun ana artere kadar izlenmesi, komşu mediastinal kitle ya da venöz yapıyla karışmasını azaltır.

Normalde

Normal subklavyen arter arkus çıkışından aksiller artere geçişine kadar düzgün dış kontur ve kesintisiz, homojen kontrastlı lümen gösterir; damar çevresinde kese, mural dolum defekti veya hematom beklenmez. Çapı ölçerken damarı uzun eksenine dik değerlendir; mural trombüs bulunan keselerde opak lümen ile kesenin dış sınırını birbirinden ayır.

Ayırıcı tanı

Aktif ekstravazasyon

damar dışı kontrast erken ve gecikmiş fazlarda yumuşak dokulara yayılabilir; psödoanevrizma gecikmiş fazda iyi sınırlı, kan havuzuna benzer dolan bir kese olarak izlenir ve rüptüründe ekstravazasyon eşlik edebilir.

Subklavyen venöz yapı

lezyon subklavyen venle devamlılık ve venöz fazda opasifikasyon gösterir; arter lümeninden ayrı izlenir.

Arteriyovenöz fistül

yaralanma düzeyinde erken venöz opasifikasyon ve arterden vene şant lehine bulgular aranır; tek başına sınırlı kese fistül tanısını koydurmaz.

Mediastinal yumuşak doku kitlesi

ardışık görüntülerde lezyonun damar lümeniyle devamlılığı aranır; ana arterle bağlantılı ve kontrastla dolan boyun vasküler kese lehinedir.

Torasik çıkışa bağlı poststenotik ektazi

kostoklaviküler daralmanın distalinde gelişir; eşlik eden kemik basısı ve arter duvar hasarı aranır.

Tuzaklar

• Kese boynunu ve ana arterle devamlılığını ince aksiyel kaynak görüntülerde ve damar eksenine uygun koronal-oblik MPR’de izle; üç boyutlu görünümü kaynak kesitlerle doğrula.
• Tek arteriyel faz psödoanevrizma ile ekstravazasyonu ayırmada yetersiz kalabilir; mevcut gecikmiş fazda sınırlı kesenin doluşunu ve damar dışı kontrastın yumuşak dokulara yayılımını karşılaştır.
• Mural trombüs, kesenin yalnızca bir bölümünün kontrastlanmasına yol açabilir; lümenle birlikte kesenin dış duvar sınırını da değerlendir.
• Venöz kontrast kolonu, metalik materyal veya hareket artefaktı damar ve distal akım değerlendirmesini kısıtlayabilir; şüpheli oklüzyonu kaynak aksiyel ve çok düzlemli görüntülerde doğrula.

Kendini dene

1. Klavikula travması sonrası subklavyen arter komşuluğunda hematom ve ana arterle dar boyun üzerinden ilişkili sınırlı kontrast dolu kese izleniyor. En uygun tanı hangisidir?

   • Psödoanevrizma
   • Subklavyen arter diseksiyonu
   • Subklavyen arter trombozu
   • Venöz kollateral genişlemesi
   Cevabı göster

   Psödoanevrizma. Travma sonrası düzgün sınırlı kese ve ana lümene uzanan bağlantı, kanın damar duvarı dışına çıkıp çevre dokularla sınırlandığını gösterir. Diseksiyon lümen boyunca uzanan flep veya eksantrik darlık yapar; tromboz lümen içi dolum kaybı oluşturur; venöz kollateral genişleme venöz sisteme devam eder.

2. BTA’da damar dışındaki kontrast odağı gecikmiş fazda çevre yumuşak dokulara yayılıyor. Bu bulgu en çok hangi süreci destekler?

   • Süren damar dışı kanama
   • Subklavyen ven trombozu
   • Arteriyovenöz fistül
   • Distal arter embolisi
   Cevabı göster

   Süren damar dışı kanama. Gecikmiş fazda damar dışı kontrastın yumuşak dokulara yayılması aktif kanamayı destekler. Venöz tromboz venöz lümen bulgusudur; AV fistülde yaralanma düzeyinde erken venöz dolum, distal embolide ise aşağı akım arterde oklüzyon aranır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 20 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Subclavian Artery: Anatomic Review and Imaging Evaluation of Abnormalitiespubs.rsna.org
2. The spectrum of computed tomography findings in blunt trauma of the subclavian/axillary artery: a pictorial essaypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. CT and MR imaging of the upper extremity vasculature: pearls, pitfalls, and challengescdt.amegroups.org
4. Non-aortic vascular findings on chest CT angiogram: including arch vessels and bronchial arteriescdt.amegroups.org
5. Pseudoaneurysms: Different ultrasound patterns, aetiologies and locationspmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.