Klinik Atölye

Pulmoner damarlar · Patoloji · Kritik

Pulmoner arter diseksiyonu

Pulmonary artery dissection

Pulmoner arter diseksiyonu: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

4 adım

Görüntü: Hako R, Fedačko J, Tóth Š ve ark., “Rare Presentation of Left Lower Lobe Pulmonary Artery Dissection.”, 2017, Figure 1. PMC5244010 · doi:10.1155/2017/2760535 · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Pulmoner arter diseksiyonu nadir ve yüksek mortaliteyle ilişkili bir damar duvarı durumudur; özellikle pulmoner hipertansiyon veya konjenital kalp hastalığı zemininde bildirilir. Ani göğüs ağrısı, dispne veya hemodinamik bozulmada BT pulmoner anjiyografi diseksiyon flebini ve yalancı lümeni gösterebilir. Diseksiyonda rüptür, hemoperikardiyum/tamponad, kardiyojenik şok veya ani ölüm gibi ağır sonuçlar görülebilir. Akım ya da hareket artefaktı flep benzeri görünüm oluşturabilir; damar boyunca devamlılık, sınır özellikleri ve diğer düzlemler birlikte değerlendirilir, ancak çok düzlemli rekonstrüksiyon tek başına gerçek flebi doğrulamaz.

Faz ve pencere

BTPA tanısal
BT pulmoner anjiyografide damar lümenini iki kanala ayıran intimal flep ve gerçek/yalancı lümen aranır; yalancı lümen trombozunun yanı sıra eşlik edebilen hemoperikardiyum, perikardiyal veya plevral efüzyon ve mediastinal kanama değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

  • Pulmoner trunkus veya dallarında lümeni iki kanala ayıran intimal flep
  • Gerçek ve yalancı lümenin ayrımı; yalancı lümende kontrastlanma veya trombüs bulunup bulunmadığı
  • Flep ile ilişkili intimal yırtık/giriş noktası bazı olgularda ayırt edilebilir.
  • Diseksiyon genellikle pulmoner arterin en fazla genişlemiş olduğu segmentte görülür
  • Yalancı lümende tromboz görülebilir
  • Perikardiyal veya plevral efüzyon; perikarda uzanan diseksiyonda hemoperikardiyum ve rüptürde mediastinal kanama görülebilir
  • Eşlik eden pulmoner hipertansiyonda sağ ventrikül genişlemesi ve interventriküler septum düzleşmesi sağ kalp basınç yükü bulguları olabilir

Normalde

Normal ana pulmoner arter, sağ ventrikül çıkışından çıkan ve bifurkasyonda sağ/sol dallara ayrılan tek bir damardır; intimal flep normal bulgu değildir. Aynı düzeyde lümenin iki kanala ayrılıp ayrılmadığını, dış konturu ve perikard boşluğunda yeni sıvı olup olmadığını değerlendir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0977; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Akut pulmoner emboli
damar lümeninde dolum defekti oluşturur; diseksiyonda intimal flep gerçek ve yalancı lümeni ayırır.
Akım/kontrast karışım artefaktı
sınırları belirsiz, dumanımsı görünümle pulmoner emboli veya diseksiyon flebini taklit edebilir; seri kesitler, MPR ve önceki incelemelerle birlikte değerlendirilir.
Kronik tromboembolik hastalık
damar duvarına yapışık organize trombüs, web/bant, damar daralması veya oklüzyon ve mozaik atenüasyon görülebilir; bunlar yalancı lümen oluşturan intimal flepten farklıdır.
Pulmoner arter anevrizması
damar çapında fokal genişleme ile tanımlanabilir; diseksiyon eşlik etmediğinde intimal flep ile gerçek/yalancı lümen ayrımı beklenmez.
Pulmoner arterit
damar duvarında inflamasyon, duvar kontrastlanması veya tromboz görülebilir; bunlar tek başına intimal flep anlamına gelmez.

Tuzaklar

  • Tek kesitte görülen flep benzeri çizgi parsiyel hacim, hareket veya akım artefaktı olabilir; ardışık kesitleri ve MPR görüntülerini incele, ancak koronal rekonstrüksiyonun tek başına gerçek flebi doğrulamadığını unutma.
  • Yalancı lümen opak ya da tromboze olabilir; iki kanalı aynı damar segmenti boyunca izle ve yalnız kontrast parlaklığına göre gerçek/yalancı lümen ayrımı yapma.
  • Perikardiyal efüzyon/hemoperikardiyum ve mediastinal kanama diseksiyona eşlik edebilir; perikard ve mediasten de değerlendirilir.

Kendini dene

  1. Pulmoner hipertansiyonlu hastada geniş ana pulmoner arter içinde iki kanalı ayıran ve koronal planda devam eden membran görülüyor. Tanı nedir?

    Cevabı göster

    Pulmoner arter diseksiyonu. Damarı iki lümene ayıran devamlı intimal flep diseksiyonun doğrudan bulgusudur. Embolide dolum defekti, arteritte duvar kalınlaşması, kronik tromboembolide organize web ve bantlar beklenir.

  2. BTPA’da pulmoner trunkusta dumanımsı, sınırları belirsiz bir kontrast çizgisi izleniyor ve bu çizgi ardışık kesitlerde gerçek bir intimal flep olarak ayırt edilemiyor. En olası taklitçi hangisidir?

    Cevabı göster

    Kontrast karışım artefaktı. Akım artefaktları opasite farkı olan kanın karışımından doğar ve çoğu kez sınırları belirsiz, dumanımsı görünür; gerçek patolojik bulgular daha belirgin sınırlıdır. Gerçek intimal flep damar lümenini iki kanala ayırır; mural trombüs duvara yapışık dolum defekti, anevrizma ise damar çapı genişlemesidir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Pulmonary Artery Dissection: A Fatal Complication of Pulmonary Hypertensionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Etiological classification and manifestation of pulmonary artery dissection: A literature review and case analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Pulmonary Arterial Dilatation: Imaging Evaluation Using Multidetector Computed Tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Evaluation and Utilization of Flow Artifacts at CTpubs.rsna.org
  5. CT diagnosis of pulmonary artery dissection — potential pitfall of multidetector CTacademic.oup.com
  6. Imaging in chronic thromboembolic pulmonary disease: Current practice and advancespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Pulmonary artery aneurysm: a reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Imaging of Pulmonary Hypertension in Adultsfleischner.memberclicks.net
  9. Fatal pulmonary artery dissection in the setting of aneurysm and pulmonary hypertension: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Pulmonary artery dissection-A review of 150 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. [Surgery of Segmentectomy for Lung Cancer].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Fatal pulmonary artery dissection in the setting of aneurysm and pulmonary hypertension: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. [An unusual... dissection].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Fallot Tetralogy with Dissected Pulmonary Artery Aneurysm: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Pulmonary Artery Dissection: A Fatal Complication of Pulmonary Hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Pulmonary Artery Dissection: A Case Treated by Homograft Replacement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Saddle pulmonary emboli mimicking pulmonary artery dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Risk of pulmonary artery dissection in adults with congenital heart disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Pulmonary artery dissection associated with multiple coronary-pulmonary artery fistulae.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Recognition of Ultrasound Artifact Mimicking Pulmonary Artery Dissection in Patients with Heart Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Traumatic Coronary Artery Dissection Treated With Prolonged Perfusion Balloon Inflation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Photon-counting detector CT vs energy-integrating detector CT for the diagnosis of arterial dissection in the cervicocerebral region: A single-center case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. A Case of High-Risk Acute Stanford Type B Aortic Dissection in a Right-Sided Aortic Arch Presenting With Transient Hemiparesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Impact of Intimal Tear Location on Clinical Outcomes in Extensive Arch Repair of Acute Stanford Type A Aortic Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Surgical management and clinical reflections on acute type A intramural hematoma with a focal intimal tear in an adult with double aortic arch: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Diagnostic Challenges in Takotsubo Syndrome: Bridging Mimics, Mechanisms, and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Contemporary Challenges and Strategies for Diagnosing and Managing in Type 2 Myocardial Infarction: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Presumed Infected Bronchogenic Cyst Presenting as Acute Pericarditis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Recurrent Type A Aortic Dissection and New Entry after Endovascular Repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Pulmonary artery dissection with patent ductus arteriosus presenting with differential cyanosis: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Spontaneous Massive Intrathoracic Hematoma in a Patient with Marfan Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Acute Traumatic Aortic Injury: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Central Venous Catheter-Related Extravasation Due to Delayed Vascular Erosion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Society for Cardiovascular Magnetic Resonance 2024 Cases of SCMR case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.