Özet
Pulmoner arter diseksiyonu nadir ve yüksek mortaliteyle ilişkili bir damar duvarı durumudur; özellikle pulmoner hipertansiyon veya konjenital kalp hastalığı zemininde bildirilir. Ani göğüs ağrısı, dispne veya hemodinamik bozulmada BT pulmoner anjiyografi diseksiyon flebini ve yalancı lümeni gösterebilir. Diseksiyonda rüptür, hemoperikardiyum/tamponad, kardiyojenik şok veya ani ölüm gibi ağır sonuçlar görülebilir. Akım ya da hareket artefaktı flep benzeri görünüm oluşturabilir; damar boyunca devamlılık, sınır özellikleri ve diğer düzlemler birlikte değerlendirilir, ancak çok düzlemli rekonstrüksiyon tek başına gerçek flebi doğrulamaz.
Faz ve pencere
- BTPA tanısal
- BT pulmoner anjiyografide damar lümenini iki kanala ayıran intimal flep ve gerçek/yalancı lümen aranır; yalancı lümen trombozunun yanı sıra eşlik edebilen hemoperikardiyum, perikardiyal veya plevral efüzyon ve mediastinal kanama değerlendirilir.
Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).
BT bulguları
- Pulmoner trunkus veya dallarında lümeni iki kanala ayıran intimal flep
- Gerçek ve yalancı lümenin ayrımı; yalancı lümende kontrastlanma veya trombüs bulunup bulunmadığı
- Flep ile ilişkili intimal yırtık/giriş noktası bazı olgularda ayırt edilebilir.
- Diseksiyon genellikle pulmoner arterin en fazla genişlemiş olduğu segmentte görülür
- Yalancı lümende tromboz görülebilir
- Perikardiyal veya plevral efüzyon; perikarda uzanan diseksiyonda hemoperikardiyum ve rüptürde mediastinal kanama görülebilir
- Eşlik eden pulmoner hipertansiyonda sağ ventrikül genişlemesi ve interventriküler septum düzleşmesi sağ kalp basınç yükü bulguları olabilir
Normalde
Normal ana pulmoner arter, sağ ventrikül çıkışından çıkan ve bifurkasyonda sağ/sol dallara ayrılan tek bir damardır; intimal flep normal bulgu değildir. Aynı düzeyde lümenin iki kanala ayrılıp ayrılmadığını, dış konturu ve perikard boşluğunda yeni sıvı olup olmadığını değerlendir.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0977; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Akut pulmoner emboli
- damar lümeninde dolum defekti oluşturur; diseksiyonda intimal flep gerçek ve yalancı lümeni ayırır.
- Akım/kontrast karışım artefaktı
- sınırları belirsiz, dumanımsı görünümle pulmoner emboli veya diseksiyon flebini taklit edebilir; seri kesitler, MPR ve önceki incelemelerle birlikte değerlendirilir.
- Kronik tromboembolik hastalık
- damar duvarına yapışık organize trombüs, web/bant, damar daralması veya oklüzyon ve mozaik atenüasyon görülebilir; bunlar yalancı lümen oluşturan intimal flepten farklıdır.
- Pulmoner arter anevrizması
- damar çapında fokal genişleme ile tanımlanabilir; diseksiyon eşlik etmediğinde intimal flep ile gerçek/yalancı lümen ayrımı beklenmez.
- Pulmoner arterit
- damar duvarında inflamasyon, duvar kontrastlanması veya tromboz görülebilir; bunlar tek başına intimal flep anlamına gelmez.
Tuzaklar
- Tek kesitte görülen flep benzeri çizgi parsiyel hacim, hareket veya akım artefaktı olabilir; ardışık kesitleri ve MPR görüntülerini incele, ancak koronal rekonstrüksiyonun tek başına gerçek flebi doğrulamadığını unutma.
- Yalancı lümen opak ya da tromboze olabilir; iki kanalı aynı damar segmenti boyunca izle ve yalnız kontrast parlaklığına göre gerçek/yalancı lümen ayrımı yapma.
- Perikardiyal efüzyon/hemoperikardiyum ve mediastinal kanama diseksiyona eşlik edebilir; perikard ve mediasten de değerlendirilir.
Kendini dene
Pulmoner hipertansiyonlu hastada geniş ana pulmoner arter içinde iki kanalı ayıran ve koronal planda devam eden membran görülüyor. Tanı nedir?
Cevabı göster
Pulmoner arter diseksiyonu. Damarı iki lümene ayıran devamlı intimal flep diseksiyonun doğrudan bulgusudur. Embolide dolum defekti, arteritte duvar kalınlaşması, kronik tromboembolide organize web ve bantlar beklenir.
BTPA’da pulmoner trunkusta dumanımsı, sınırları belirsiz bir kontrast çizgisi izleniyor ve bu çizgi ardışık kesitlerde gerçek bir intimal flep olarak ayırt edilemiyor. En olası taklitçi hangisidir?
Cevabı göster
Kontrast karışım artefaktı. Akım artefaktları opasite farkı olan kanın karışımından doğar ve çoğu kez sınırları belirsiz, dumanımsı görünür; gerçek patolojik bulgular daha belirgin sınırlıdır. Gerçek intimal flep damar lümenini iki kanala ayırır; mural trombüs duvara yapışık dolum defekti, anevrizma ise damar çapı genişlemesidir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Pulmonary Artery Dissection: A Fatal Complication of Pulmonary Hypertensionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Etiological classification and manifestation of pulmonary artery dissection: A literature review and case analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary Arterial Dilatation: Imaging Evaluation Using Multidetector Computed Tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Evaluation and Utilization of Flow Artifacts at CTpubs.rsna.org
- CT diagnosis of pulmonary artery dissection — potential pitfall of multidetector CTacademic.oup.com
- Imaging in chronic thromboembolic pulmonary disease: Current practice and advancespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary artery aneurysm: a reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Pulmonary Hypertension in Adultsfleischner.memberclicks.net
- Fatal pulmonary artery dissection in the setting of aneurysm and pulmonary hypertension: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary artery dissection-A review of 150 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Surgery of Segmentectomy for Lung Cancer].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fatal pulmonary artery dissection in the setting of aneurysm and pulmonary hypertension: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [An unusual... dissection].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fallot Tetralogy with Dissected Pulmonary Artery Aneurysm: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary Artery Dissection: A Fatal Complication of Pulmonary Hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary Artery Dissection: A Case Treated by Homograft Replacement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Saddle pulmonary emboli mimicking pulmonary artery dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Risk of pulmonary artery dissection in adults with congenital heart disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary artery dissection associated with multiple coronary-pulmonary artery fistulae.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recognition of Ultrasound Artifact Mimicking Pulmonary Artery Dissection in Patients with Heart Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic Coronary Artery Dissection Treated With Prolonged Perfusion Balloon Inflation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Photon-counting detector CT vs energy-integrating detector CT for the diagnosis of arterial dissection in the cervicocerebral region: A single-center case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Case of High-Risk Acute Stanford Type B Aortic Dissection in a Right-Sided Aortic Arch Presenting With Transient Hemiparesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Impact of Intimal Tear Location on Clinical Outcomes in Extensive Arch Repair of Acute Stanford Type A Aortic Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical management and clinical reflections on acute type A intramural hematoma with a focal intimal tear in an adult with double aortic arch: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Challenges in Takotsubo Syndrome: Bridging Mimics, Mechanisms, and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contemporary Challenges and Strategies for Diagnosing and Managing in Type 2 Myocardial Infarction: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Presumed Infected Bronchogenic Cyst Presenting as Acute Pericarditis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recurrent Type A Aortic Dissection and New Entry after Endovascular Repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary artery dissection with patent ductus arteriosus presenting with differential cyanosis: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous Massive Intrathoracic Hematoma in a Patient with Marfan Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute Traumatic Aortic Injury: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Central Venous Catheter-Related Extravasation Due to Delayed Vascular Erosion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Society for Cardiovascular Magnetic Resonance 2024 Cases of SCMR case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.