Çift aort arkusu

Özet

Çift aort arkusu, çıkan aortanın sağ ve sol arkuslara ayrıldığı; bu arkusların trakea ile özofagusun iki yanından geçerek tek desendan aortada birleştiği konjenital vasküler halkadır. Bebeklikte stridor, hışıltı veya beslenme güçlüğü ile belirti verebilir; daha gevşek halka ya da atrezili olgular geç fark edilebilir veya asemptomatik olabilir. BTA iki arkusun açıklığını, dalların hangi taraftan çıktığını ve hava yolu üzerindeki basıyı gösterir. Atretik arkus segmenti BT anjiyografide kontrastlanmadığı için doğrudan seçilemeyebilir; bu segmentin atlanması tam vasküler halkanın sağ arkus benzeri başka bir konfigürasyon sanılmasına yol açabilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

BTA'da kontrastla opak iki arkusu aksiyel ve multiplanar görüntülerde trakeanın iki yanında izleyin; çıkan aortadan ayrılışlarını, tek desendan aortada birleşmelerini ve hava yolu basısını değerlendirin.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Çıkan aorta sağ ve sol arkuslara ayrılır; iki arkus trakeanın iki yanından geçer.
• İki arkus tek desendan aortada birleşir.
• Dört damar işareti: Arkus seviyesinin hemen üzerinde sağ ve sol karotis ile subklavyen arterler iki tarafta simetrik dört dal olarak görülür.
• Arkusların çapları eşit olmayabilir; çoğu olguda sağ arkus dominant ve daha kraniyal, sol arkus ise daha küçük olabilir.
• Hipoplastik arkus kalibresi küçük olabilir; atretik segment fibrotik/ligamentöz kord olarak sürse de kontrastlı BT'de doğrudan görünmeyebilir, bu nedenle dal kökleri ve çevre damar seyri gibi ikincil ipuçlarını değerlendirin.
• Halka düzeyinde trakea veya özofagusta dıştan bası görülebilir; BTA’da basının yeri ve lümen etkisi arkus geometrisiyle birlikte değerlendirilir.
• Desendan aortanın tarafı ve duktus arteriozusun tarafı halka geometrisini tamamlamaya yardımcı olur.

Normalde

Normalde çıkan aorta tek arkusla trakeanın solundan geçip desendan aortaya bağlanır; trakeanın iki yanında ikinci bir aortik kanal ve dört taraflı dal dizisi görülmez. Aynı düzeyde trakea çevresindeki damar sayısını, ön birleşme ve arka birleşme noktalarını, ayrıca lümen kalibrasyonunu karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Sağ arkus ve aberrant sol subklavyen

tek patent arkus sağda seyreder; sol subklavyen arter sağ arkusun son dalı olup özofagus arkasından sol tarafa geçer.

Sağ arkus ve ayna görüntülü dallanma

arkus tek taraftadır; karşı taraftaki dal ortak sol brakiyosefalik trunkus olabilir.

Pulmoner arter sling

sol pulmoner arter sağ pulmoner arterden çıkar, sağ ana bronşun üzerinden ve trakea ile özofagus arasından sol hilusa geçer; bu pulmoner arter anomalisi ikinci aortik arkus değildir.

Atretik çift arkus

bir arkus segmenti görünmeyebilir ve ayna görüntülü sağ arkusu taklit edebilir; simetrik dört damar işareti ile sol taraftaki dallanma düzenini ayırıcı ipucu olarak kullanın.

Tuzaklar

• Tek aksiyel kesitte iki damar görünmesi çift arkus kanıtı değildir; her iki yapıyı yükselen ve desendan aortaya kadar takip edin.
• Atretik segment BT anjiyografide opaklaşmayıp doğrudan seçilemeyebilir; dört damar işareti, posterior yerleşimli atretik arkus seyri ve duktal divertikülün yönü gibi ikincil ipuçlarını birlikte değerlendirin.
• Arkusların çapları eşit olmayabilir; sağ arkus sıklıkla dominant ve daha kraniyal olduğundan yalnız kalibre farkına dayanmayıp her iki arkusun seyrini rekonstrüksiyonda doğrulayın.
• Trakeal daralma tek başına çift arkusa özgü değildir; daralmanın iki aortik kanalın çevrelediği seviyede olduğunu gösterin.

Kendini dene

1. Stridoru olan çocukta BTA, trakeanın iki yanında iki arkus ve arkada birleşme gösteriyor. Tanı nedir?

   • Çift aort arkusu
   • Sağ aort arkusu
   • Pulmoner arter sling
   • Aberran sağ subklavyen
   Cevabı göster

   Çift aort arkusu. İki aortik kanalın trakeayı çevreleyip arkada birleşmesi çift aort arkusu için tipiktir. Sağ arkus tek tarafta kalır; pulmoner sling pulmoner arter kökenlidir; aberrant subklavyen tek retroözofageal dal oluşturur.

2. Aksiyel BTA'da arkus seviyesinin hemen üzerinde simetrik dört damar işareti görülüyor; koronal rekonstrüksiyonda bir arkus segmenti kontrastlanmıyor. En olası açıklama nedir?

   • Atretik çift aort arkusu
   • Ayna görüntülü sağ arkus
   • Pulmoner arter sling
   • Sol vertebral arter köken varyantı
   Cevabı göster

   Atretik çift aort arkusu. Atretik segmentte kontrastlı lümen olmayabilir; arkus seviyesinin hemen üzerindeki simetrik dört damar görünümü çift arkusu destekler. Ayna görüntülü sağ arkusta solda yalnız sol brakiyosefalik dal seçilir; pulmoner sling sol pulmoner arterin anormal köken ve seyridir, sol vertebral arter varyantı yalnızca vertebral arterin çıkışını değiştirir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Congenital Anomalies of Aortic Arch: A Pictorial Essaypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Congenital anomalies of the aortic archpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Congenital Variants and Anomalies of the Aortic Archpubs.rsna.org
4. Atretic Double Aortic Arch: Imaging Appearance of a Rare Anomaly and Differentiation From Its Mimicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Computed tomography in the evaluation of vascular rings and slingslink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.