Özet
Servikal aort arkusu, arkus tepesinin klavikula düzeyine ya da hemen üstüne ulaştığı nadir doğumsal bir arkus varyantıdır. BT anjiyografi (BTA), yüksek arkus tepesini, arkusun tarafını, dal çıkış sırasını ve trakea-özofagusla ilişkisini çok düzlemli ve üç boyutlu rekonstrüksiyonlarla gösterebilir. Çoğu olgu asemptomatiktir; damar halkası, trakea/özofagus basısı veya eşlik eden divertikül ve anevrizmatik genişleme klinik önem taşıyabilir. Arkus tarafı, dal anatomisi ve trakea/özofagusla ilişkisi cerrahi ya da endovasküler işlem öncesi anatomik planlamayı destekler.
Faz ve pencere
- BTA tanısal
- Kontrastla opaklaşan arkus lümeni klavikula düzeyine ya da hemen üstüne yükselir; koronal ve sagittal MPR ile üç boyutlu rekonstrüksiyonlar tepeyi, dal kökenlerini ve inen aortanın tarafını gösterir. Aynı görüntülerde trakea-özofagus ilişkisi, bası, divertikül ve anevrizmatik genişleme değerlendirilir.
Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).
BT bulguları
- Servikal aort arkusu — arkus tepesi klavikula düzeyine ya da hemen üstüne ulaşır.
- Yüksek seyir — arkus tepesi supraklaviküler bölgeye kadar uzanabilir; koronal ve oblik CTA görüntülerinde kraniyal konumu izlenir.
- Dallanma anatomisi — karotis arterleri ayrı ostiumlardan çıkabilir; subklavyen arterlerin kökenleri ve arkusla ilişkili divertikül tek tek tanımlanır.
- Karşı taraflı inen aorta — sol arkusla sağ taraflı inen aortanın birlikte görüldüğü sirkumfleks arkus varyantında arkus özofagusun arkasından seyreder.
- Aortik divertikül — özellikle aberan subklavyen arter kökeninde divertiküler/fokal dilatasyon görülebilir; eşlik eden anevrizmatik genişleme ayrıca tanımlanır.
- Trakea-özofagus ilişkisi — bazı arkus tipleri bu yapıları çevreleyen damar halkası oluşturabilir veya komşu lümenlerde basıya yol açabilir; varsa bası belirtilir.
- Arkus/istmus darlığı — fokal daralma varsa yeri, arkus dallarıyla ilişkisi ve eşlik eden kollateraller değerlendirilir.
Normalde
Normal aort arkusu üst mediastinumda sol ana bronş üzerinden sola kıvrılır ve klavikula düzeyinin altında kalır; brakiyosefalik, sol ortak karotis ve sol subklavyen dallar beklenen seyirle ayrılır. Koronal MPR'de arkus tepe seviyesini klavikulalarla, sagittal MPR'de inen aortaya geçişini ve trakea-özofagus konumunu normal torasik arkus örneğiyle karşılaştırın.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0975; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Yüksek konumlu fakat servikal olmayan arkus
- arkus tepe noktası klavikulanın altında kalır; koronal rekonstrüksiyonda kemik seviyesini kullanın.
- Sağ aort arkusu
- arkusun trakeaya göre tarafıyla tanımlanır; sağ yerleşim servikal yükseklikten ayrı bir özelliktir ve iki özellik birlikte bulunabilir.
- Çift aort arkusu
- patent arkus kolları trakea ve özofagusun iki yanından geçerek bu yapıları çevreleyebilir; kollardan biri atretik de olabilir. Bu bulgu tek yüksek ana arkustan farklıdır.
- Anevrizmatik divertikül
- fokal divertikülün ektatik ya da anevrizmatik genişleyebilmesi mümkündür; servikal arkus tanımını ise arkusun yüksek konumu belirler.
- Aortik divertikül
- dal kökeninde sınırlı çıkıntıdır; tüm arkusun klavikula seviyesine yükselmesi anlamına gelmez.
Tuzaklar
- Arkus tepe düzeyini klavikulalarla aynı koronal/sagittal MPR veya üç boyutlu rekonstrüksiyonda birlikte değerlendirin.
- Dal kökenleri ve çıkış sırası anatomik varyanta göre değişebilir; her ostiumu ve dalı ayrı ayrı tanımlayın.
- Servikal arkus supraklaviküler pulsatil kitle olarak görülebilir; BTA’da damar devamını arkus boyunca izleyerek kökenini belirleyin.
- Asemptomatik varyantı izole olarak tarif etmek eşlik eden divertikül veya trakeal basıyı görünmez kılabilir; komşu yapı ilişkisini de raporlayın.
Kendini dene
BTA’da arkus tepesi klavikula düzeyinde ya da hemen üstünde, arkus trakeanın solunda ve tek bir arkus olarak izleniyor. En uygun tanı hangisidir?
Cevabı göster
Servikal aort arkusu. Servikal aort arkusu, arkus tepesinin klavikula düzeyine ya da hemen üstüne yükselmesiyle tanımlanır. Bu soruda arkus trakeanın solunda tarif edildiği için sağ arkus seçeneği uymaz; çift arkus için ikinci bir arkus kolu gerekir. Koarktasyon ise fokal lümen daralmasıdır ve tek başına yüksek arkus yerleşimini tanımlamaz.
Arkus yüksek yerleşimli; trakeanın iki yanında iki patent arkus kolu birleşerek inen aortayı oluşturuyor. Ayırıcı tanıda hangisi öne çıkar?
Cevabı göster
Çift aort arkusu. Trakeayı çevreleyen iki patent arkus kolu çift aort arkusu için tipiktir. Servikal arkusta yüksek yerleşimli tek ana arkus beklenir; divertikül sınırlı çıkıntıdır, izole subklavyen ise tek dalın aort bağlantısının kaybıdır.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 28 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Congenital anomalies of the aortic archpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Aortic Arch Variants and Anomalies: Embryology, Imaging Findings, and Clinical Considerationspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulsatile neck mass: A rare causepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical aortic arch in the pediatric population: a meta-analysis of individual patient's datapmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Anomaly of Haughton type D left cervical aortic arch in combination with type B dissection: case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Right Cervical Aortic Arch and Aberrant Subclavian Artery Causing Vascular Ring Formationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Intraoperative aortic dissection in a patient with cervical aortic archpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Anomalous subaortic left brachiocephalic vein in surgical cases and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical management of lesions encountered in the setting of the retroaortic left brachiocephalic vein.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anomaly of Haughton type D left cervical aortic arch in combination with type B dissection: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Carotid-Carotid Transposition for Zone 1 Thoracic Endovascular Aortic Repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The aortic arch in tetralogy of Fallot: types of branching and clinical implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of cervical aortic arch complicated by multiple aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Right-sided oropharyngeal cervical aortic arch.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Virtual modeling and interactive virtual reality display of unusual high-riding cervical aortic arch.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Absent right common carotid artery associated with aberrant right subclavian artery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 11 cm Haughton D left cervical aortic arch aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical aortic arch: an unusual cause of a pulsatile neck mass.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hypoplastic right cervical aortic arch.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- "Heart Sign" with Double Aortic Arch.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Rare Vascular Ring Malformation Formed by Right Aortic Arch With Mirror Image Branching Causing Dysphagia: Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Operative planning in esophageal atresia with right arch-based vascular rings: A referral-center experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Major Vessels of the Interclavicular Suprasternal Space: A Suprasternal Notch-Referenced Topographic Classification with Potential Procedural Relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Segmental vertebral artery agenesis with deep cervical reconstitution in a cervicothoracic variant cluster.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical management and clinical reflections on acute type A intramural hematoma with a focal intimal tear in an adult with double aortic arch: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Brachial Artery Pseudoaneurysm as a Complication of Osteochondral Exostosis of the Humerus in Computed Tomography Angiography Images.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Swiss flag through the chest: a case report of a rare transmediastinal impalement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Airway Ultrasound: Applications in Pediatric Anesthesiology and Critical Care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Rare Coexistence of Arteria Lusoria, Truncus Bicaroticus, and Klippel-Feil Syndrome: A Five-Year Follow-Up and Procedural Considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Early outcomes of robotic management of aberrant subclavian artery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Thoracic Endovascular Aortic Repair for Aortic Arch Aneurysms Using Physician-Modified Endovascular Graft with Pre-Crossing Cannulated Wires for the Left Common Carotid Artery Aortic Arch Aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.